Suitability of German Collocations in Textbooks for Turkish-Speaking Learners: The Example of Schritte International Neu B1.1

Öz

This study aims to examine the suitability and linguistic types of collocations in the Schritte International Neu B1.1 textbook for Turkish-speaking learners. A total of 511 collocations were identified and categorized based on their equivalence to Turkish as “Appropriate” (54.0%), “Partially Appropriate” (35.8%), and “Inappropriate” (10.2%). The findings reveal that collocations in units themed around daily life and health show a high level of compatibility with Turkish (61.2–69.5%), while those in units related to work, education, and housing exhibit increased rates of partial compatibility and incompatibility (12–14.3%). Regarding collocation types, “noun + verb” structures (48.34%) are predominant, whereas prepositional verbs and multi-word structures pose additional challenges for learners. Fixed expressions and idioms, although less frequent, are significant for fluency in communication. This highlights the need to consider both linguistic structures and cultural contexts when teaching collocations to Turkish-speaking learners. The study underscores the importance of tailored exercises based on collocation types, cultural context explanations, and an emphasis on fixed expressions in teaching materials. The findings indicate that adapting and supporting instructional materials is essential for enabling Turkish-speaking learners to use German accurately and naturally. These insights form the framework for understanding the linguistic and cultural dynamics encountered by Turkish-speaking learners in their German language learning process.

Anahtar Kelimeler

• German
• collocations
• Turkish-speaking learners
• content analysis

Anadili Türkçe Öğrenciler İçin Almanca Eşdizimlerin Ders Kitaplarındaki Uygunluğu: Schritte International Neu B1.1 Örneği

Öz

Bu çalışma, Schritte International Neu B1.1 ders kitabında yer alan eşdizimlerin Türkofon öğrenciler için uygunluğunu ve dilsel türlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında toplam 511 eşdizim tespit edilmiş ve bunlar Türkçeye uygunluk açısından “Uygun” (%54.0), “Kısmen Uygun” (%35.8) ve “Uygun Değil” (%10.2) kategorilerine ayrılmıştır. Bulgular, günlük yaşam ve sağlık temalı ünitelerde tam uyumlu eşdizimlerin yüksek oranda bulunduğunu (%61.2–69.5), iş, eğitim ve konut temalı ünitelerde ise kısmen uyumlu ve uyumsuz eşdizimlerin oranının arttığını (%12–14.3) göstermektedir. Eşdizim türleri açısından “isim + fiil” yapıları (%48.34) baskınken, edatlı fiiller ve çok öğeli yapılar öğrenciler için ek zorluklar yaratmaktadır. Sabit ifadeler ve deyimler düşük sayıda yer almakla birlikte iletişimde akıcılık açısından önem taşımaktadır. Bu durum, Türkofon öğrencilerin eşdizimleri öğrenirken hem dilsel yapı hem de kültürel bağlam dikkate alınması gerektiğini ortaya koyar. Araştırma, ders kitaplarında yer alan eşdizimlerin öğretiminde yapı türüne göre özel alıştırmaların, kültürel bağlam açıklamalarının ve sabit ifadelerin önemi vurgulanır. Elde edilen bulgular, Türkofon öğrencilerin Almancayı hem doğru hem de doğal biçimde kullanabilmeleri için ders materyallerinin uyarlanması ve desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Bu bulgular, Türkofon öğrencilerin Almanca öğrenim sürecinde karşılaştıkları dilbilimsel ve kültürel dinamikleri anlamak için çalışmanın çerçevesini oluşturur.

Anahtar Kelimeler

• Almanca
• eşdizim
• Türkofonlar
• içerik analizi

Kaynakça

1. Atlı, M. H., & Algül, H. (2024). Türkçe ve Almanca frazemlerde “su” kavramının anlam analizi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö14), 897–912. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455144
2. Biber, D., Conrad, S., & Reppen, R. (2004). Corpus linguistics: Investigating language structure and use. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511804489
3. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage Publications. https://us.sagepub.com/en-us/nam/research-design/book255675
4. Firth, J. R. (1957). Papers in linguistics 1934–1951. Oxford University Press.
5. Firth, J. R. (1968). Selected papers of J. R. Firth 1952–59 (F. R. Palmer, Ed.). Longmans.
6. Hausmann, F. J. (1984). Wortschatzlernen ist Kollokationslernen. Zeitschrift für Fremdsprachenforschung, 1(2), 11–28.
7. Hausmann, F. J. (1985). Kollokationen im deutschen Wörterbuch: Ein Beitrag zur Theorie des lexikographischen Beispiels. In H. Bergenholtz & J. Mugdan (Eds.), Lexikographie und Grammatik (pp. 118–129). Max Niemeyer Verlag. https://doi.org/10.1515/9783111635637-004
8. Hilpert, S., Kersten, S., & Nieder, C. (2018). Schritte International Neu B1.1: Deutsch als Fremdsprache / Kursbuch und Arbeitsbuch. Hueber Verlag. https://www.hueber.de/schritte-international-neu

9. Kumanlı, M. (2016). Türkçede eşdizimlilik ve sözlükbilimsel yaklaşımlar. Türk Dilbilim Dergisi, 10(2), 189–204. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdd/issue/34527/383587
10. Sinclair, J. (1991). Corpus, concordance, collocation. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780194371445.001.0001
11. Targońska, J. (2014). Collocations in foreign language learning and teaching. In Studies in applied linguistics and language pedagogy (pp. 45–60). Peter Lang. https://doi.org/10.3726/978-3-653-03800-2
12. Türk Dil Kurumu. (2010). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. https://www.tdk.gov.tr/icerik/yayinlar/sozlukler/
13. Uzun, L. (2009). Türkçe’de eşdizimler ve dil öğretimi. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 57(1), 45–62. https://dergipark.org.tr/tr/pub/belleten/issue/61455/917177
14. Vardar, B. (2002). Dilbilim terimleri sözlüğü. Multilingual Yayınevi. https://doi.org/10.26650/BOOK-DILBILIM-2002
15. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2020). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9789750258206