INTELLECTUAL OPPOSITION PARAMETERS IN GÜNTER GRASS’S TIN DRUM AND KEMAL TAHİR’S STATE MAIN

Öz

Writings that address social problems, a key theme in contemporary literature, often thrive through the lens of social reality in a climate of opposition. The driving force behind this opposition is the need to examine the existing order critically. The foundation of this opposition lies in the conflicts between divisive ideas generated by the wounds of social difference. Literary writers, aiming to assess the era through its social components and view periodic distortions as weaknesses of society, draw attention to these problematic areas through subtle critiques. They undertake their assessments from the perspective of their own thought. This study examines the evaluations that emerge from the overlapping stances between the standard parameters found in the novel “Die Blechtrommel” by Günter Grass, one of the most influential writers of German literature who resonated deeply in his time, and “Devlet Ana” by Kemal Tahir, one of the most influential novelists in Turkish literature. Document analysis and reader-focused evaluation processes were employed as a methodical approach.

Anahtar Kelimeler

• Die Blechtrommel
• Devlet Ana
• contemporary criticism
• social reality
• the relationship between the novel and sociopolitics

Günter Grass’ın Teneke Trampet Romanı ile Kemal Tahir’in Devlet Ana Romanında Düşünsel Karşı Duruş Parametreleri

Öz

Çağdaş edebiyatın konu öbekleri arasında olan toplumsal sorunları, toplumsal gerçeklik penceresinden ele alan yazılar genel anlamda bir karşı duruş ikliminden beslenmektedirler. Aykırı duruşun bu alandaki en itici gücü, var olan düzenin eleştirel olarak ele alınmasının gerekliliğidir. Bunun alt yapısını ise toplumsal fark yaralarının doğurduğu ayrımsal düşüncelerin çatışmaları oluşturur. Çağı, toplumsal bileşenleriyle değerlendirmek ve dönemsel çarpıklıkları toplumun zayıf yanları olarak görüp, ince eleştirilerle bu sorunsal alanlara dikkat çekmeyi hedefleyen edebiyat yazarları, kendi düşüngülerinin perspektifinden değerlendirmelere koyulurlar. Bu çalışmada, Alman edebiyatının önde gelen ve yaşadığı dönemde de derin yankılar uyandıran güçlü kalemlerinden Günter Grass’ın Teneke Trampet (Die Blechtrommel) adlı romanında ve Türk edebiyatının en etkili romancılarından olan Kemal Tahir’in Devlet Ana adlı romanında yer alan ortak parametrelerin karşı duruş çizgisindeki örtüşmelerinden ortaya çıkan değerlendirmeler irdelenmiştir. Metodik yaklaşım biçimi olarak, doküman analizi ve okur odaklı değerlendirme aralıkları uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• çağ eleştirisi
• toplumsal gerçeklik
• roman ve sosyopolitik ilişkisi

Kaynakça

1. Aktaş, Ş. (2005), Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, Akçağ Yay, Ankara.
2. Aytaç, G. (1999), Çağdaş Türk Romanları Üzerine İncelemeler, Gündoğan Yay., Ankara.
3. Best, O.F. (1982). Handbuch literarischer Fachbegriffe. Frankfurt a.M.
4. Bozdağ, İ. (1995). Kemal Tahir’in Sohbetleri, Emre Yay. İstanbul.
5. Bülbül, M. v.d. (2014). Edebiyat ve Toplumsal İşlevi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, Atatürk Üniversitesi, s. 29
6. Grass, G. (1966). Blechtrommel, Neuwied (Luchterhand), München.
7. Grass, G. (1999). Mein Jahrhundert, Steidl Verlag, Hamburg.
8. Grass, G. 20. Yüzyılı Sorguluyor: Yüzyılım, Yüz Yıl, Yüz Öykü, Hürriyet Gösteri Edebiyat-Sanat Dergisi, Aralık 2001, s. 42.48.

9. Grass, G. (1989).Teneke Trampet, çev. Kamuran Şipal, Cem Yayınevi, İstanbul. Bkz. Günter Grass 20. Yüzyılı Sorguluyor: Yüzyılım, Yüz Yıl, Yüz Öykü, Hürriyet Gösteri Edebiyat-Sanat Dergisi, Aralık 2001, s.42.48
10. Ecevit, Y. (2002). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar, İletişim Yayınları, 2.Baskı, İstanbul.
11. Ide, H. (1968). Dialektisches Denken im Werk von Günter Grass. in: Studium Generale 21. Berlin.
12. Johannes S. W. (1971), Der Erzaehler Günter Grass, Franke Verlag, Bern und München.13 Nisan 2015, Süddeutsche Zeitung.
13. Kaiser, J. Süddeutsche Zeitung, München, 31.10.1959.
14. Kudret, C. (1999), Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman, C: 3, İnkılap Yay., İstanbul.
15. Mıgner, K. (1970). Theorie des modernen Romans. Stuttgart.
16. Salihoğlu, H. (1993). Alman Kültür Tarihi, İmge Yayınevi, Ankara.
17. Schober, W.H. (1975). Erzahltechniken in Romanen. Eine Untersuchung erzahltechnischer Probleme in zeitgenössischen deutschen Romanen. Wiesbaden.
18. Schwarz, W. J. (1971). Der Erzaehler Günter Grass, Franke Verlag, Bern und München.
19. Tahir, K. (1971), Devlet Ana, C:I-II, Bilgi Yayınevi, Ankara.