Ebû Hayyân el-Endelüsî’nin Usûlu’n-Nahv İlmindeki Yeri
Öz
Gramer çalışmalarında doğuşundan günümüze kadar birçok Arap dilci birbirinden farklı görüş ve yorumlarda bulunmuşlardır. Bu görüşlerin farklı olmasındaki temel ve en önemli etken kullanılan dil metodudur. Bir nahiv meselesinde bir dilci nahiv delillerinden birine dayanarak bir görüş ortaya koyarken başka bir dilci diğer bir nahiv deliline dayanarak farklı bir görüşte bulunmuştur. Bunun sonucunda ise gramerle alakalı farklı yorumlar meydana gelmiştir. Bu dilcilerden biri de Ebû Hayyân el-Endelüsî’dir. (ö. 745/1344) O, kimi zaman nahiv imamlarından ve ekollerinden farklı olarak özgün, kimi zaman da bu imam ve ekollerden birinin görüşünü tercih şeklinde görüşlerde bulunmuştur. Nahiv delillerinden bazılarını diğerlerine göre daha önemsemiş ve görüşlerini bu doğrultuda ortaya koymuştur. Ebû Hayyân ilk dil bilginlerinden farklı olarak Kuran'ın bütün kıraatlerini, kendi görüşleri için delil olarak kullanmış, İbn Mâlik’in (ö. 672/1275) yaygınlaştırdığı hadisle istişhad yöntemini reddetmiştir. Bu makalede Ebû Hayyân’ın usûlu’n-nahv ilmine olan katkısı, görüşlerini ortaya koyarken benimsediği dil metodu ve usûlu’n-nahv ilminde kullandığı nahiv delilleri gösterilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bağdâdî, Şeyh Abdulkadir b. Ömer. Hizânetu’l-edeb ve lubbu lubâbi lisâni’l-Arab. 1. Baskı. 4 Cilt. Beyrut: Dâru Sadır, ts.
- Ebû Halîb, Ziyâd Halef ‘Avde. “İ’tirâzâtu Ebî Hayyân el-Endelusî fî kitabihi İrtişâfu’d-darab ale’l-Ferrâ: Dirâsetun vasfiyye”. Yüksek Lisans Tezi, Gazze İslam Üniversitesi, 2011.
- Ebû Hayyân el-Endelüsî, Muhammed bin Yusuf bin Ali bin Yusuf. İrtişâfu’d-darab min lisâni’l-Arab. Thk. Recep Osman Muhammed. 1. Baskı. 5 Cilt. Kahire: Mektebetu’l-Hanci, 1418/1998.
- Ebû Hayyân el-Endelüsî, Muhammed bin Yusuf bin Ali bin Yusuf. Tefsîru’l-bahri’l-muhît. Thk. Şeyh Adil Ahmed Abdulmevcut - Şeyh Ali Muhammed Muavvid. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, 2010.
- Ebû Hayyân el-Endelüsî, Muhammed bin Yusuf bin Ali bin Yusuf. et-Tezyîl ve’t-tekmîl fi şerhi kitabi’t-Teshîl. Thk. Hasan Handavi. 1. Baskı. 11 Cilt. Dımeşk: Dâru’l Kalem, 1417/1997.
- Efgânî, Saîd. Fî usûli’n-nahv. Beyrut: el-Mektebu ’l-İslâmî, 1407/1987.
- Fâsi, Ebû Abdullah Muhammed bin et-Tayyib. Feydu neşri’l-inşirâh min revdi tayyi’l-İktirâh. Thk. Dr. Mahmut Yusuf Feccâl. 2. Baskı. el-İmârâtu’l Arabiyye el-Muttahide-Abu Dabi: Dâru’l-Buhûs lid-Dirâsâti’l-İslamiyye ve İhyâi’t-Turâs, 2002.
- Hassân, Temmâm. el-Usûl. el-Mağrib: Dâru’s-Sekâfe. 1411/1991.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Selim Tekin
*
0000-0002-4033-8255
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2018
Kabul Tarihi
2 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 13