Okul Psikolojik Danışmanlarının Mesleki Etik İkilemleri ve Çözüm Önerileri
Öz
Bu araştırmada okul psikolojik danışmanlarının mesleki etik ikilemleri ve çözüm önerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 8’i kadın ve 6’si erkek olmak üzere toplam 14 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Araştırma, nitel araştırma modellerinden olgu-bilim deseninde tasarlanmıştır. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda katılımcıların mesleki etik ikilemini mesleki etkenleri ve bireysel etkenleri temele alarak tanımladıkları görülmüştür. Yaşadıkları mesleki ikilemlerini danışanlarla ilgili etik ikilemler, okul yöneticileri ile ilgili etik ikilemler ve danışma süreci ile ilgili etik ikilemler olmak üzere üç temada ele aldıkları görülmüştür. En çok gizlilik kaygıları, yetkinlik, çoklu sorunlar ve acil durumlarda konularında ikilem yaşadıkları görülmüştür. Son olarak etik ikilemlere karşı etik ilkeler ve meslek kuralları, yasal yükümlülükler, mesleki yetkinlik, durumun bütüncül ele alınması ve süpervizyon destek alınması gibi baş etme mekanizmalarına atıf yaptıkları görülmüştür. Bu çalışma psikolojik danışmanlık alanında etik duyarlılığın arttırılmasının, danışmanların mesleki etik konularında desteklenmesinin önemine dikkat çekmekte ve mesleki etik ilkelerinin danışmanlık süreçlerinde daha etkili bir şekilde uygulanabilmesi için öneriler sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Mesleki Etik, Mesleki Sorumluluk, Psikolojik Danışma, Psikolojik Danışma Süreci, Etik İkilemler
Etik Beyan
Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.
Etik kurul onayına ilişkin bilgi
Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı = Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu
Etik değerlendirme kararının tarihi = 02.07.2024
Etik değerlendirme belgesi sayı numarası = 01-22
Kaynakça
- Abramovitch, H. (2007). Stimulating ethical awareness during training. Journal of Analytical Psychology, 52, 449-461. https://doi.org/10.1111/j.1468-5922.2007.00676.x
- Balcı, S. (2017). Gizlilik ve kayıtların saklanması. F. E. İkiz (Ed), Meslek etiği ve yasal konular içinde (s. 108-136), Lisans Yayıncılık.
- Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler (5. Baskı). Pegem Yayıncılık.
- Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-15.
- Berg, B. L., & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, çev.ed.). Eğitim Yayınevi.
- Bodenhorn, N. (2006). Exploratory study of common and challenging dilemmas experienced by professional school counseling. Professional School Counseling, 10, 195-202.
- Bond, T. (2013). Psikolojik danışma uygulamalarında etik ve standartlar (B. Yeşilyaprak, çev.ed.). Nobel Akademi Yayıncılık.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem A. Yayıncılık.
- Camadan, F. (2017). Etik ikilemler ve karar verme modelleri. F. E. İkiz (Ed), Meslek etiği ve yasal konular içinde (ss. 75-104), Lisans Yayıncılık.
- Corey, G. (2008). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, çev.ed.). Mentis Yayınları.