Examination of Immigrant University Students' Views on 'Immigration' and 'Being Immigrant'

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 1, 1 - 16, 27.06.2025

Hakan Dündar , Büşra Usluoğlu

https://doi.org/10.17539/amauefd.1593942

Öz

This study aims to evaluate the problems experienced by immigrant university students studying in higher education in the areas of accommodation, health, employment and education before, during and after migration, and the causes and consequences of their relationships with other immigrants. In the study, 10 students studying at Kırıkkale University were interviewed using phenomenography. In this study, the opinions of immigrant university students living in Turkey were sought by considering the problems they experienced before, during and after migration, especially how they affected their education, and their answers were collected and evaluated in common categories. According to the findings, immigrant students explained that they had economic and security concerns before migration, that they lost some family members during the migration process and the adaptation process after migration. In addition, students mentioned the importance of being in unity with other immigrants. The study aims to shed light on other research topics conducted with both the local Turkish people who welcome immigrants and university students who struggle for life and education as immigrants. In this context, interviews with other immigrant student groups, decision-makers or university officials who provide education to immigrants can be recommended for studies conducted.

Anahtar Kelimeler

migration , immigrant students , being immigration , immigrant education , university students

Göçmen Üniversite Öğrencilerinin ‘Göç Etmek’ ve ‘Göçmen Olmak’ ile İlgili Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Tarihler boyunca göç, yalnızca göçmenlerin yer değiştirmeleri gibi basit bir olay ya da olgu olarak ele alınmamıştır. Her insan ve oluşturduğu aile yapısı aynı değildir dolayısıyla her göçmen birey ya da grup da aynı değildir. Göçmenlerin iç değişimlerini göç öncesi, sırası ve sonrasında yaşadıkları durumlar belirlemektedir. Bu çalışma kapsamında, yükseköğretimde öğrenim gören üniversiteli göçmen öğrencilerin göç öncesi, göç sırası ve göç sonrasında barınma, sağlık, istihdam ve şekillenen eğitim örgütleri çerçevesinde yaşadığı sorunlar ve diğer göçmenlerle olan ilişkilerinin sebepleri ve sonuçlarını değerlendirmek ve mevcut sorunlara çözüm önerileri getirmek amaçlanmıştır. Araştırmada üniversitede öğrenim görmekte olan göçmen öğrencilerin görüşlerinin incelenmesinde nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenografik araştırma metodu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kırıkkale Üniversitesi’nde öğrenim gören 10 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada yapılan görüşmeler tamamen öğrencilerin gönüllük esasına dayalı olarak ve kişisel bilgileri gizli tutulup kod isimleri ile numaralandırılarak yapılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye’de yaşayan göçmen üniversiteli öğrencilerin göç öncesi, sırası ve sonrasında yaşadıkları sorunları bilhassa eğitimlerini nasıl etkilediklerini dikkate alarak görüşlerine başvurulmuş ve verdikleri cevaplar ortak kategorilerde toplanarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın hem göçmenleri karşılayan yerli Türk halkıyla hem de göçmen olarak hayat ve eğitim mücadelesi veren üniversiteli öğrencilerle yapılan diğer araştırma konularına ışık tutması amaçlanmıştır. Bu çerçevede yapılan çalışmalar için başka göçmen öğrenci gruplarıyla yapılan görüşmeler, karar vericilerle yapılan görüşmeler ve göçmenlere eğitim veren üniversite yetkilileriyle yapılan görüşmeler önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

göç , göçmen öğrenciler , göçmen olmak , göçmen eğitimi , üniversite öğrencileri

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik kurul onayına ilişkin bilgi Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı= Kırıkkale Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi= 26.11.2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası= 294406

Kaynakça

• Acartürk, C. (2016). Göç ve ruh sağlığı ilişkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(25), 137-150. https://doi.org/10.16992/ASOS.1104
• Alpman, P. (2019). Mekân, kimlik, sınıf: farklar neden bir arada barınamazlar?.İdealkent, 10(26), 373-401. https://doi.org/10.31198/idealkent.519245
• Apak, H. (2015). Suriyeli göçmenlerin gelecek beklentileri: Mardin örneği. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 125-142. https://doi.org/10.20493/bt.53521
• Arslan, N.,& Yıldız, K. (2019). Türkiye’de uluslararası göç ve sosyo-ekonomik yardımlar: İnançlar ve gerçekler. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(1), 241-258. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2019149868
• Ataş, Ö. (2021). Suriyeli göçmenlerin sosyal uyum düzeyi "Gaziantep örneği" [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
• Banks, J. A. (2015). Cultural diversity and education: Foundations, curriculum, and teaching. Routledge.
• Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü. (2010). https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml25_1.pdf
• Castles, S., & Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı Modern Dünyada Uluslar arası Göç Hareketleri. Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. Siyasal kitabevi.
• Çağırkan, B. (2016). Göç, hibrit kimlik ve aidiyet: Yeni toplumlar, yeni kimlikler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2613-2623.
• Çepni, S., (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Celepler Yayıncılık.
• Danış, D. (2011). Demografi: Sosyolojik bakış, göç. [Powerpoint Sunu].Galatasaray Üniversitesi, İstanbul.
• Dedeoğlu, S. (2011). Türkiye’de göçmenlerin sosyal dışlanması: İstanbul hazır-giyim sanayinde çalışan Azerbaycanlı göçmen kadınlar örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(01), 27-48.
• Dilek, B.S. (2018). Suriyeli göçü. Kripto Basım Yayın Dağıtım.
• Doğan, S.,& Özdemir, Ç. (2019). Sivas ilinde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin okul iklimine etkisinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 124-141.
• Dolapçı, E.,& Kavgacı, H. (2020). Öğretmenlerin çok kültürlü özyeterlik algısı ve okul iklimi ile mülteci öğrencilere yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 52(52), 687-706.https://doi.org/10.15285/maruaebd.669692
• Dustmann, C.,& Glitz, A. (2011). Migration and education. In Handbook of the economics of education (Vol. 4, pp. 327-439). Elsevier.
• Erdoğan, M. M., Erdoğan, A., Yavcan, B., Mohamed, T. H., Kavukçuer, Y., & Sancı, G. (2017). Elite Dialogue: Türkiye'deki Suriyeli Mülteci Akademisyen ve Üniversite Öğrencilerinin Durumu, Sorunları ve Beklentileri Araştırması-2017. Çevrim-içi: https://www.igamder.org/wpcontent/uploads/2018/08/ELITE-DIALOGUE07082018-TR.pdf Erişim tarihi, 4, 2025.
• Ereş, F. (2015). Türkiye’de göçmen eğitimi sorunsalı ve göçmen eğitiminde farklılığın yönetimi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 17-30.
• Eroğlu, Ö. B.,& Gülcan, M. G. (2016). Göçle gelen ailelerin ve çocuklarının eğitim sorunları (Mersin ili örneği). K. Beycioğlu, N. Özer, D. Koşar & İ. Şahin (Ed.), Eğitim yönetimi araştırmaları içinde (s.224-244). Pegem Akademi.
• EU-MIPEX (2014). Migrant Integration Country Report. 25 Ağustos 2024 tarihinde http://www.mipex.eu/turkey adresinden edinilmiştir.
• Feliciano, C. (2020). Immigrant selectivity effects on health, labor market, and educational outcomes. Annual Review of Sociology, 46, 315-334.
• Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54). 838-851.
• Günay, E., Atılgan, D., & Serin, E. (2017). Dünya’da ve Türkiye’de göç yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 37-60.
• Ham, S. H., Song, H., & Yang, K. E. (2020). Towards a balanced multiculturalism? Immigrant integration policies and immigrant children's educational performance. Social Policy & Administration, 54(5), 630-645.https://doi.org/10.1111/spol.12561
• International Organization of Migration (Iom) Türkiye, (2020). IOM Resmi Web Sitesi. 20 Ağustos 2024 tarihinde https://turkey.iom.int/tr/iomturkiye-hakkinda adresinden edinilmiştir.
• Karaman, H. B., & Bulut, S. (2018). Göçmen çocuk ve ergenlerin eğitim engelleri, psikolojik sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir araştırma.Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 40(2), 393-412.
• Kaypak, Ş.,& Bimay, M. (2016). Suriye savaşı nedeniyle yaşanan göçün ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri: Batman örneği. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(1), 84-110.
• Koballa Jr, T., Graber, W., Coleman, D. C., & Kemp, A. C. (2000). Prospective gymnasium teachers' conceptions of chemistry learning and teaching. International Journal of Science Education, 22(2), 209-224.
• Koşar, S.,& Aslan, F. (2020). İlkokul ve ortaokula devam eden göçmen çocukların eğitim sorunlarına yönelik okul yöneticilerinin görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 9(4), 1799-1831.
• Marois, G., Bélanger, A., & Lutz, W. (2020). Population aging, migration, and productivity in Europe. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(14), 7690-7695.
• Montgomery, E. (2011). Trauma, exile and mental health in young refugees. Acta Psychiatrica Scandinavica, 124, 1-46.
• OECD. (2019). International Migration Outlook 2019. OECD Publishing. 20 Ağustos 2024 tarihinde https://www.oecd.org/en/publications/international-migration-outlook-2019_c3e35eec-en.html adresinden edinilmiştir.
• Oğuzkan, T. (1968). Yurt dışında çalışan doktoralı Türkler: Türkiye’den başka ülkelere yüksek seviyede eleman göçü üzerinde bir araştırma. https://hdl.handle.net/11511/95476
• Öntürk, M., Öztürk, E. D., & Akyüz, H. Ö. (2024). Göçmen çocukların eğitimde yaşadıkları güçlükler. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (SMART JOURNAL), 9(68), 2799-2804. https://doi.org/10.29228/smryj.67969
• Perruchoud, R.,& Redpath-Cross, J. (Ed.). (2009). Göç terimleri sözlüğü (2. baskı). Uluslararası Göç Örgütü.
• Picum (2007), “Access to Health Care for Undocumented Migrants in Europe”, The Report of Platform for International Cooperation on Undocumented Migrants (Belgium). 20 Ağustos 2024 tarihinde http://picum.org>Publi>2007pdf>accesstohealthcareforundocumentedmigrantsineurope adresinden edinilmiştir.
• Pohl, C. (2013). Diversity and diversity management in education. Verlag Publishing.
• Sağlam, H. İ.,& Kanbur, N. İ. (2017). Sınıf öğretmenlerinin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 310-323.
• Selimbeyoğlu, E. (2022). Göç sürecine travma perspektifinden bir bakış. Toplumsal Politika Dergisi, 3(1), 1-11.
• Tezcan, M. (2000). Dış göç ve eğitim. Anı Yayıncılık.
• Topcuoğlu, R. A. (2016). Göç yazınındaki düzenli ve düzensiz göç kavramları: İnsan hakları temelinde bir kavramsal sorgulama. İnsan Hakları Yıllığı, 34, 1-20.
• Türk Dil Kurumu (TDK). 20 Ağustos 2024 tarihinde https://sozluk.gov.tr/?q=g%C3%B6%C3%A7&aranan adresinden edinilmiştir.
• Uluslarası Göç Örgütü (IOM) (2009) Göç Terimleri Sözlüğü.https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf
• Vernez, G.,& Abrahamse, A. (1996). How immigrants fare in U.S. education. RAND Corporation.
• Yıldırım, A.,& Şimsek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, A. (2014). Uluslararasi göç: Çeşitleri, nedenleri ve etkileri. Turkish Studies (Elektronik), 9(2), 1685-1705.
• Yurdakul, A.,& Tok, T. N. (2018). Öğretmen gözüyle göçmen/mülteci öğrenci. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 46-58.
• Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (2019). Göçmen Eğitimi Saha Deneyimi ve İhtiyaç Analizi. https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2019/goc_ve_egitim_kitabi.pdf