AMİSOS NEKROPOLİSİNDEN SONDAJ KAZILARININ ARKEOLOJİK VE MEKÂNSAL DEĞERLENDİRMESİ

Öz

Bu çalışma, antik Amisos kentinin (Samsun) nekropolisinde 2005, 2010 ve 2020 yıllarında gerçekleştirilen üç farklı sondaj kazısından elde edilen mekansal verilerin arkeolojik değerlendirmesini konu almaktadır. Amisos nekropolisi, sadece bir mezarlık alanı olmanın ötesinde, kentin sosyal ve ekonomik yaşamıyla ilintili bir altyapı sergilemektedir. Kazılar sonucunda ortaya çıkarılan taş döşeli yol, horasan harçlı su havuzu ve su kanalları, drenaj sistemleri ve mimari duvar kalıntıları, bölgedeki imar faaliyetlerinin Roma İmparatorluk Dönemi’nden Erken Bizans Dönemi’ne kadar devam ettiğini göstermektedir. Özellikle 2020 yılı verileri, nekropol çevresinde kiremit üretimine işaret eden atölye veya atık alanlarının varlığını ortaya koyarak, alanın üretimsel bir işlevinin olduğunu da desteklemektedir. Sonuç olarak bu veriler, Amisos nekropolisinin defin ritüelleri, ulaşım ağları ve üretim faaliyetlerini birleştiren dinamik bir kentsel dokuya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

ARCHAEOLOGICAL AND SPATIAL EVALUATION OF THE TRIAL EXCAVATIONS FROM THE AMISOS NECROPOLIS

Öz

This study focuses on the archaeological evaluation of spatial data obtained from three different exploratory excavations conducted in 2005, 2010, and 2020 in the necropolis of the ancient city of Amisos (Samsun). The Amisos necropolis, beyond being merely a burial ground, exhibits an infrastructure related to the social and economic life of the city. The stone-paved road, water pools and channels with Khorasan mortar, drainage systems, and architectural wall remains unearthed during the excavations indicate that construction activities in the region continued from the Roman Imperial Period to the Early Byzantine Period. In particular, the 2020 data reveals the presence of workshops or waste areas around the necropolis, indicating tile production, thus supporting the idea that the area had a productive function. In conclusion, this data proves that the Amisos necropolis possessed a dynamic urban fabric combining burial rituals, transportation networks, and production activities.

Anahtar Kelimeler

• Amisos
• Necropolis
• Architectural Remains
• Roman Imperial Period
• Early Byzantine Period

Kaynakça

1. Şirin, O. A. (2025). Amisos Nekropolü’nden yeraltı kaya mezarlarına yeni örnekler ve bu örnekler ışığında mezarların işaretleyicileri üzerine bir değerlendirme, Asobid, 10/17, 1-39.
2. Şirin, O. A.-Yiğitpaşa, D. (2023). Amisos kentinde tespit edilen mezar tiplerinin tespiti ve mezarlara ilişkin bazı değerlendirmeler, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 15-48.
3. Yiğitpaşa, D.-Şirin, O. A. (2024). Amisos Ancient City excavation and potteries, Journal of Ancient History and Archaeology, 11.4, 57-85.