Doğum Sonrası Dönemdeki Annelerin Sağlıklı Kilo Vermek Konusundaki Bilgi Düzeylerinin ve Tutumlarının Sorgulanması
Öz
Amaç: Doğumdan sonraki dönemde annelerin karşılaştığı fazla kiloluluk ve obezitenin etyolojik faktörlerinin tespit edilmesi ve buna yönelik alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirdiğimiz çalışmada; annelerin sağlıklı kilo kaybı konusunda bilgi düzeyleri, beslenme alışkanlıkları, beslenme kültürleri, beslenme konusunda tutumlarını etkileyebilecek çevresel faktörler, gestasyonel kilo alımları, anne sütü verme süre ve sıklıkları; fiziksel aktivite alışkanlıkları, doğumdan sonra zayıflama diyeti uygulayıp uygulamadıklar, diyet uygulayanların diyetlerinin özellikleri ve diyet başarıları gibi birçok faktör araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Ankara Atatürk EAH Aile Hekimliği ve Pediatri Poliklinikleri’ne Aralık 2013 - Ocak 2014 tarihleri arasında başvuran 6-24 ay arasında çocuğu olan, 19-43 yaş grubunda 151 kadına 84 soruluk anket, yüz yüze görüşme metodu kullanılarak uygulanmıştır. Veriler SPSS 15.0 programı ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Annelerin doğum sonrası dönemde anne sütü verme sürelerinin beden kitle indeksini (BKİ) düşürmeye etkisi istatistiksel olarak anlamlı olarak tespit edildi (p<0,05). Anne sütü verme konusunda bilgi düzeyleri iyi olan annelerin bebeklerine daha uzun süre anne sütü verdikleri saptandı (p<0,05). Annelerin doğum sonrasında süt artırıcı besin kullanma durumu ile çevrelerinden sürekli besin tüketmeleri konusunda baskı hissetmeleri ve tavsiye almaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttu (p<0,05). Gebelik döneminde ve sonrasında çevrelerinden sürekli yiyecek tüketmelerine yönelik tavsiye alanların %83,6’sının süt arttırıcı besin kullandığı öğrenildi. Su tüketimi 2 litreden fazla olan annelerin BKİ’leri daha az su tüketen annelere göre daha düşüktü (p<0,05).
Annelerin sadece %27,2 sinin diyet uyguladıkları tespit edildi (p<0.05). Diyet uygulama süresi ile kilo verme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttu (p<0,05). BKİ grupları ile diyet süreleri arası ve BKİ grupları ile diyetle verilen ağırlık arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel sonuç anlamlıydı (p<0,05). Ayda 2-4 kg vermenin sağlıklı kilo kaybı konusunda yeterli olduğunu düşünen annelerin daha fazla kilo kaybettikleri tespit edildi.
Sonuç: Doğum sonrası dönemde annelerin fazla kilolarının sağlıklı kaybı konusunda bilgi düzeylerinin ve tutumlarının BKİ’yi düşürmeye etkisi genel anlamda tespit edilemedi ancak, emzirme sürelerinin BKİ’yi düşürmeye olumlu etkisi istatiksel olarak anlamlı bulundu.
Annelerin sağlıklı beslenme konusundaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının toplumun fazla kiloluluk ve obezite problemini doğrudan etkilediğini düşünmekteyiz. Dolayısıyla annelerin sadece beslenme konusunda değil, sağlıklı yaşam tarzının tüm bileşenlerine yönelik eğitim ve danışmanlık almaları gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1- Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Erişkin Sağlığı ve Hastalıkları Modülü, Obezite 1.Bölüm. 2- Kac G, Benício M, Vela´squez-Meléndez G, Valente JG, Struchiner CJ. Gestational Weight Gain and Prepregnancy Weight Influence Postpartum Weight Retention in a Cohort of Brazilian Women. J Nutr 2004; 134(3):661-6. 3- Olson CM, Strawderman MS, Hinton PS, Pearson TA. Gestational Weight Gain and Postpartum Behaviors Associated With Weight Change From Early Pregnancy To 1 Y Postpartum. Int J Obes Relat Metab Disord 2003;27:117–27 doi:10.1038/sj.ijo.0802156. 4- Lederman SA, Alfasi G, Deckelbaum RJ. Pregnancy-Associated Obesity in Black Women in New York City. Matern Child Health J 2002;6(1): 37-42.5-Baker JL, Gamborg M, Heitmann BL, Lissner L, Sİrensen T, Rasmussen KM. Breastfeeding reduces postpartum weight retention Am J Clin Nutr 2008;88(6):1543–51. 6- Stolzer JM. Breastfeeding and obesity: a meta-analysis Open Journal of Preventive Medicine 2011;1(3):88-93. 7- Hatemi H, Turan N, Arık N. et al. Türkiye Obezite ve Hipertansiyon Prevelans Taraması Sonuçlarının Yorumu. Endokrinolojide Yönelişler 2004;4:46-56. 8- Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği http://www. turkendokrin.org/files/file/TURDEP_II_2011.pdf (Erişim Tarihi:8.1.2014). 9- Türk Kardiyoloji Derneği http://www.tekharf.org/images/2009/ bolumpdf (Erişim Tarihi:8.1.2014). 10- Okechukwu AA, Okpe EC, Okolo AA. Exclusive Breastfeeding and Postnatal Changes in Maternal Anthropometry. Niger J Clin Pract 2009;12 (4):383-388. 11- Kac G, Benício M, Vela´squez-Meléndez G, Valente JG, Struchiner CJ Breastfeeding and postpartum weight retention in a cohort of Brazilian women Am J Clin Nutr 2004;79(3):487–93. 12- Institute of Medicine http://www.iom.edu/~/media/Files/ Activity%20Files/Nutrition/DRIs/DRIElectrolytes_Water.pdf (Erişim Tarihi: 8.2.2014). Yazışma Adresi/Correspondence Dr. Alime Avcuoğlu Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği e-posta: dr.alimeavcuoglu@gmail.com Tel: 0 312 2912525 Geliş Tarihi: 4.11.2014 Kabul Tarihi: 7.11.2014
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Aliye Vildan Yurdakul
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
4 Kasım 2014
Gönderilme Tarihi
4 Kasım 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 14 Sayı: 4
Cited By
Laktasyonun İlk Üç Ayında Annelerin Süt Vermelerinin, Beslenme ve Fiziksel Aktivitelerinin Beden Kütle İndeksi Üzerine Etkileri
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1115655Emziren Annelerde Diyet Yapma Eğilimi
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46413/boneyusbad.975736