Alzheimer Tanılı Hastaya Ev Ortamında Bakım Veren Bireylerin Hastalarıyla İlgili Yakındıkları Hastalık Semptomları

Öz

Amaç: Bu araştırma Alzheimer tanılı hastaya ev ortamında bakım veren bireylerin hastalarıyla ilgili yakındıkları hastalık semptomlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipte olan araştırma Alzheimer tanılı hastalar ve bakım vericileri üzerinde Nisan 2015– Nisan 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bir il merkezinde yaşayan Alzheimer tanılı 70 hasta ve bakım vericisi, örneklemini ise Alzheimer tanılı 60 hasta ve bakım vericisi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hasta ve Bakım Verici Tanıtım Formu, Alzheimer Hastalığı Semptom Tarama Formu ve Standardize Mini Mental Test kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırma kapsamındaki hastaların yaş ortalamalarının 82.92±7.17, hastalık süresi ortalamalarının 5,37±3,09 yıl olduğu ve hastaların Mini Mental Test puan ortalamalarının 11,08±8,39 olduğu bulunmuştur. Araştırmada kognitif alanda bakım vericilerin %93,30’u yakın geçmişi hatırlamada zorluk, %83,30’u içinde bulunduğu zamanı hatırlamada zorluk, %81,70’i karar vermede zorlanma, %80,0’ı çevresindeki kişileri tanımada zorluk semptomlarından yakınmaktadır. Davranışsal ve psikolojik alanda bakım vericilerin %78,30’u tedirginlik, %73,30’u ajitasyon, %71,70’i insomnia ve %60,0’ı halüsinasyon semptomlarından yakınmaktadır. İşlevsel alanda bakım vericilerin %80,0’ı öz bakımı sağlayamama, %78,30’u kendi başına giyinememe ve soyunamama, %68,30’u idrar ve bağırsak kontrolünü sağlayamama ve %41,70’i kendi başına beslenmesini sağlayamama gibi semptomlardan yakınmaktadır.

Sonuç: Araştırmada Alzheimer tanılı hastaya ev ortamında bakım verenlerin kognitif, davranışsal, psikolojik ve işlevsel alanla ilişkili semptom yakınmalarının olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Alzheimer hastası,bakım verici,hastalık semptomu,evde bakım,hemşirelik

Patient Related Disease Symptoms Suffered by Individuals Providing Home Care for Patients Diagnosed with Alzheimer’s

Abstract

Objectives: This study was conducted to find out the disease symptoms suffered by the caregivers of patients diagnosed with Alzheimer’s.

Materials and Methods: The study, which had a descriptive design, was conducted on patients diagnosed with Alzheimer’s and their caregivers between April 2015 and April 2016. The universe of the study consists of 70 patients diagnosed with Alzheimer’s and their caregivers living in the city centre, while the sample of the study consists of 60 patients diagnosed with Alzheimer’s and their caregivers. Patient and Caregiver Introductory Form, Alzheimer’s Disease Symptom Screening Form and Standardized Mini Mental Test were used to collect the data.

Results: Average age of the patients was 82,92±7,17, while their average disease duration was 5,37±3,09 years and their Mini Mental Test score average was 11.08±8.39. In terms of cognitive domain, 93,30% of the caregivers suffered about the symptom of ‘difficulty in remembering the past’, 83,30% in ‘remembering the present’, 81,70% in ‘making a decision’ and 80,0% in’ recognizing people around’.  In behavioural and psychological domain, the symptoms suffered by the caregivers were; nervousness, agitation, insomnia and hallucination by 78,30%, 73,30%, 71,70% and 60,0%, respectively. In functional domain, the symptoms suffered by the caregivers were; not being able to do self-care, to get dressed and undressed alone, to control urine and bowels and to feed oneself by respectively 80,0%, 78,30%, 68,30% and 41,70% of the caregivers.

Conclusion: The results of the study showed that individuals providing home care to patients diagnosed with Alzheimer’s had complaints about symptoms related to cognitive, behavioural, psychological and functional domains.  

Keywords

• Patients with Alzheimer,caregiver,disease symptom,home care,nursing

Kaynakça

1. 1. Yaman M, Ceviz I. Yaşlılık döneminde sık görülen nörolojik hastalıklar, Yaşlılarda güncel sağlık sorunları ve bakımı, (ed, Mustafa Altındiş) (içinde), İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2013.
2. 2. Alzheimer’s Association, 2017 Alzheimer’s Disease Facts and Figures, Alzheimers Dement 2017: 1-85. https://www,alz,org/documents_custom/2017-facts-and-figures,pdf (Erişim tarihi: 5.05.2018).
3. 3. Möller HJ, Graeber MB. The case described by Alois Alzheimer in 1911, Historical and conceptual perspectives based on the clinical record and neurohistological sections, Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 1998;248(3):111-22.
4. 4. Alzheimer's Disease International. The Global Impact of Dementia 2013–2050. https://www.alz.co.uk/research/GlobalImpactDementia2013.pdf (Erişim tarihi: 10.05.2018).
5. 5. TÜİK, İstatistiklerle yaşlılar. 2017. www,tuik,gov,tr/PdfGetir,do?id=27595 (Erişim tarihi: 15.06.2018).
6. 6. Daiello LA. Current issues in dementia pharmacotherapy. Am J Manag Care 2007;8:198-202.
7. 7. Akyar İ, Akdemir N, Alzheimer hastalarına bakım verenlerin yaşadıkları güçlükler. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2009;16(3):32-49.
8. 8. Şahin ZA, Polat H, Ergüney S. Kemoterapi alan hastalara bakım verenlerin bakım verme yüklerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2009;12(2):1-8.

9. 9. Pinquart M, Sörensen S. Associations of stressors and uplifts of caregiving with caregiver burden and depressive mood: a meta-analysis, J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2003;58(2):112-28.
10. 10. Role of family caregivers. The IPA Complete Guides to BPSD – Specialists Guide.http://catalogue.santacabrini.qc.ca/GEIDEFile/____iPa_BPSD_Module_4_Role_of_family_caregivers.pdf? Archive=192075791025&File=____IPA_BPSD_Module_4+Role+of+family+caregivers_pdf (Erişim tarihi: 15.06.2018).
11. 11. de Vugt ME, Stevens F, Aalten P, Lousberg R, Jaspers N, Verhey FR. A prospective study of the effects of behavioral symptoms on the institutionalization of patients with dementia. Int Psychogeriatr 2005;17:577-89.
12. 12. Márquez-González M, López J, Romero-Moreno R, Losada A. Anger, spiritual meaning and support from the religious community in dementia caregiving. J Relig Health 2012;51(1):179-86.
13. 13. Cummings J, Victoroff J. Non-cognitive neuropsychiatric syndromes in Alzheimer Disease. Nueuropsychiatry, Neuropsychology and Behavioral Neurology 1990;3:140-58.
14. 14. Gauthier S. Managing expectations in the long-term treatment of Alzheimer's disease. Gerontology 1999;45(1):33-8.
15. 15. Terry RD, Katzman R, Bick KL, Sisodia SS. Alzheimer Disease, 2nd edition, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 1999.
16. 16. Eker E. Demansta davranış ve psikolojik semptomlar. Türkiye Klinikleri J Int Med Sci 2005;1(29):17-25.
17. 17. Altın M. Alzheimer tipi demans hastalarına bakım verenlerde tükenmişlik ve anksiyete, Uzmanlık Tezi, T.C Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği, İstanbul, 2006.
18. 18. Soner S, Aykut S. Alzheimer hastalık sürecinde bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükler ve sosyal hizmet. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED) 2017;3(2):375-87.
19. 19. Atkan F, Özkan B. Demans Hastalarının Günlük Yaşam Aktiviteleri ve Nöropsikiyatrik Belirtilerinin Değerlendirilmesinde Hasta Yakınlarının Bakış Açısı. Kesit Akademi Dergisi 2017;3(10):634-44.
20. 20. Rosa E, Lussignoli G, Sabbatini F, et al. Needs of caregivers of the patients with dementia. Arch Gerontol Geriatr 2010;51(1):54-8.
21. 21. Kemper P, Murtaugh CM. Lifetime use of nursing home care. New England Journal of Medicine 1991;324:595-600.
22. 22. Folstein MF, Folstein SE, McHugh PR. Mini-Mental State: A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. Journal of Psychiatry Research 1975;12(3):189-98.
23. 23. Güngen C, Ertan T, Eker E, Yaşar R, Engin F. Standardize Mini Mental Test’in Türk toplumunda hafif demans tanısında geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 2002;13(4):273-81.
24. 24. Bourgeois M. The challenge of communicating with persons with dementia. Alzheimer’s Care Quarterly 2002;3(2):132-44.
25. 25. Barlas GÜ, Onan N. Alzheimer hastası ve aileleri ile iletişim. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008;11(4):105-11.
26. 26. Mega MS, Cummings JL, Fiorello T, Gornbein J. The spectrum of behavioral changes in Alzheimer's disease. Neurology 1996;46(1):130-5.
27. 27. Ikeda M, Fukuhara R, Shigenobu K et al. Dementia associated mental and behavioural disturbances in elderly people in the community: findings from the first Nakayama study. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2004;75(1):146-8.
28. 28. Özdemir O, Özdemir PG. Psikotik belirtilerle başvuran bir demans olgusu. Çukurova Medical Journal 2013;38(3):482-6.
29. 29. Shimabukuro J, Awata S, Matsuoka H. Behavioral and psychological symptoms of dementia characteristic of mild Alzheimer patients. Psychiatry Clin Neurosci 2005;59(3):274-9.
30. 30. Cole C, Richards K. Sleep and cognition in people with Alzheimer’s disease. Issues in Mental Health Nursing 2005;26:687-98.