Kemik İliği Nakli Hastalarında Nutrisyonel Risk Saptanması ve Etkileyen Faktörler
Öz
Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmada Ocak 2015 ile Haziran 2017 tarihleri arasında özel bir hastanenin erişkin kemik iliği nakli ünitesinde tedavisi yapılmış hematolojik maligniteli 118 kayıtlı hasta dosyasının 116 tanesi çalışmaya alındı, 2 hasta dosyası veri eksikliği nedeniyle çalışmadan çıkarıldı. Hasta verilerini toplarken hemşire gözlem notları ve hekim notları değerlendirildi. Veriler kişisel özellikler formu ve klinik parametreler formuna kaydedildi. Veriler doğrultusunda Nutrisyonel Risk Taraması formu doldurularak risk puanları hesaplandı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Yabancı uyruklu hastalarda (t=4,08, p<0,0001), lösemi tanısı ile tedavi görenlerde (F=7,25, p=0,001), alojenik kemik iliği nakli olanlarda (t=3,66, p<0,0001), bulantı-kusma olanlarda (t=3,00, p=0,003), oral alımı kısıtlananlarda (t=2,91, p=0,004), nutrisyonel desteğe ihtiyacı olanlarda (t=-3,64, p=0,005), mukozite bağlı ağrısı olanlarda (t=-3,87, p<0,0001) nutrisyonel risk tarama puanının daha yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Hastaların büyük çoğunluğunda kilo kaybı geliştiği, nutrisyonel risk tarama puanının yabancı uyruklu hastalarda, bulantı kusması olanlarda ve allojenik nakillerde daha yüksek olduğu belirlendi. Bu veriler doğrultusunda özellikle bu hasta gruplarında beslenme alışkanlıklarının önceden değerlendirilmesi, hastaların sosyo-kültürel durumlarına uygun yemek seçimlerinin sağlanması ve hemşirelerin beslenmeyle ilgili kararlarda aktif rol alması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- 1. Arends, J., Bachmann, P., Baracos, V., Barthelemy, N., Bertz, H., Bozzetti, F., et al. (2017). ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland), 36(1), 11–48. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2016.07.015
- 2. Baumgartner, A., Bargetzi, M., Bargetzi, A., Zueger, N., Medinger, M., Passweg, J., et al. (2017). Nutritional support practices in hematopoietic stem cell transplantation centers: A nationwide comparison. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif.), 35, 43–50. https://doi.org/10.1016/j.nut.2016.10.007
- 3. Fuji, S., Einsele, H., Savani, B. N., & Kapp, M. (2015). Systematic Nutritional Support in Allogeneic Hematopoietic Stem Cell Transplant Recipients. Biology of blood and marrow transplantation : journal of the American Society for Blood and Marrow Transplantation, 21(10), 1707–1713. )
- 4. Rieger, C. T., Wischumerski, I., Rust, C., & Fiegl, M. (2015). Weight Loss and Decrease of Body Mass Index during Allogeneic Stem Cell Transplantation Are Common Events with Limited Clinical Impact. PloS one, 10(12), e0145445. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0145445
- 5. Jaime-Pérez, J. C., Colunga-Pedraza, P. R., Gutiérrez-Gurrola, B., Brito-Ramírez, A. S., Gutiérrez-Aguirre, H., Cantú-Rodríguez, O. G., et al. (2013). Obesity is associated with higher overall survival in patients undergoing an outpatient reduced-intensity conditioning hematopoietic stem cell transplant. Blood Cells, Molecules, and Diseases, 51(1), 61-65.
- 6. Muhsiroğlu, Ö. (2018). Hematopoietik kök kücre nakli yapılan hastalarda beslenme durumunun değerlendirilmesi ve deslenmenin nakil ile ilişkili parametrelere etkisinin incelenmesi (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANKARA.
- 7. Doney, K., McMillen, K., Buono, L., Deeg, H. J., & Gooley, T. (2019). Impact of Body Mass Index on Outcomes of Hematopoietic Stem Cell Transplantation in Adults. Biology of blood and marrow transplantation : journal of the American Society for Blood and Marrow Transplantation, 25(3), 613–620. https://doi.org/10.1016/j.bbmt.2018.10.006
- 8. Farhadfar, N., Kelly, D. L., Mead, L., Nair, S., Colee, J., Irizarry Gatell,et al.(2020). Dietary Intake and Diet Quality of Hematopoietic Stem Cell Transplantation Survivors. Biology of blood and marrow transplantation : journal of the American Society for Blood and Marrow Transplantation, 26(6), 1154–1159. https://doi.org/10.1016/j.bbmt.2020.02.017
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Seckin Erdal
*
0000-0002-9279-9686
Türkiye
Elif Şimşek
Bu kişi benim
0000-0001-8265-9527
Türkiye
Efnan Keflioğlu
Bu kişi benim
0000-0001-6930-6655
Türkiye
Buket Öztürk
Bu kişi benim
0000-0003-2509-4851
Türkiye
Gülçin Başol
Bu kişi benim
0000-0002-5626-3534
Türkiye
Nupel Çolak
Bu kişi benim
0000-0002-5061-3214
Türkiye
Gülbeyaz Can
0000-0002-5368-0893
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2022
Gönderilme Tarihi
21 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
25 Ağustos 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 1
