Çaltı Sarımsağının Agromorfolojik Karakterizasyonu ve Uçucu Yağ İçeriği
Öz
Bu çalışma, yöresel olarak üretimi yapılan Çaltı sarımsağı genotipinin agromorfolojik özelliklerini belirlemek amacı ile Yalova koşullarında 2019-2021 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada ‘‘Taşköprü 56’’ sarımsak çeşidi şahit olarak kullanılmıştır. Çaltı sarımsağının agromorfolojik özellikleri değerlendirildiğinde; söz konusu genotipe ait bitkilerin yeşil aksamının oldukça yoğun olduğu ve dik gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Orta derecede mumluluğa sahip olan bitkilerin ortalama yaprak uzunluğu 37,80 cm olup, toprak seviyesinden itibaren bitki boyu uzunluğu 63,30 cm olarak saptanmıştır. Hafif konkav yapıda olan yaprakların genişliği 19,70 mm’dir. Yalancı gövdede antosiyanin yoğunluğu fazla olan bitkilerin bu bölgedeki kalınlığı 10,35 mm’dir. Bu genotipin en belirgin özelliği, çiçek sapı oluşturması ve yalancı gövdede çiçek sapında oluşan dişçiklerin iriliğidir. Çiçek sapı uzunluğu ortalama 10,35 cm olup, dişcik ağırlığı ortalama 0,80 g’dır. Elips oval yapıda olan başların ortalama ağırlığı 39,90 g, baş çapı 50,28 ve baş yüksekliği 41,14 cm’dir. Sıkı başlara sahip olan Çaltı sarımsağı baslarında ortalama diş sayısı 9,80 adet olup diş ağırlığı 3,41 g’dır. Çaltı sarımsağının uçucu yağında başta diallyl disulphide (%37,99), disulfide methyl 2-propenyl (17,62) ve sulfide allyl methyl (%17,22) olmak üzere 8 farklı kükürtlü bileşik tespit edilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen veriler ile Çaltı sarımsağı coğrafi işaret almıştır.
Anahtar Kelimeler
Sarımsak, Allium sativum L., agromorfolojik karakterizasyon
Proje Numarası
TAGEM/TBAD/Ü/18/A7/P9/766
Etik Beyan
“Çaltı Sarımsağının Agromorfolojik Karakterizasyonu” isimli makalenin hazırlanmasına konu olan çalışmanın yapılması için etik kurulu kararına ihtiyaç yoktur.
Kaynakça
- Akan, S. 2019. Evaluation and comparison of some parameters in four garlic varieties. Journal of the Institute of Science and Technology 9 (4): 1866-1875.
- Akan, S. 2022. Morphological characterization and volatile analysis of Turkish garlic genotypes. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 46: 424-440.
- Anonim. 2020. T.C. Isparta Valiliği Gelendost Kaymakamlığı Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü istatistik verileri, Isparta.
- Besirli, G., F. Yarali Karakan, I. Sonmez, B. Ergun Çetin, U. H. Erol, Y. T. Kantoglu and B. Kunter. 2022. Characterization of mutant garlic genotypes based on volatile sulfur compounds and mineral content. Journal of Elementology 27(3).
- Beşirli, G. 2005. Kastamonu sarımsağının (Allium sativum L.) seleksiyon yoluyla ıslahı ve seçilen klonda ışınlama yoluyla mutasyon yaratma. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı, Ankara.
- Calvo-Gómez, O., J. Morales-López, and M. G. López. 2004. Solid-phase microextraction–gas chromatographic–mass spectrometric analysis of garlic oil obtained by hydrodistillation. Journal of Chromatography A. 1036(1): 91-93. https://doi.org/10.1016/j.chroma.2004.02.072
- Dery, B., V. Lanzotti, and M. Maffei. 2010. Extraction of essential oils from garlic (Allium sativum) using ligarine as solvent and its immunity activity. Med Chem Res. 19: 1092-1105. https://link.springer.com/article/10.1007/s00044-009-9255-
- Donma, M. M., and O. Donma. 2020. The effects of Allium sativum on immunity within the scope of COVID-19 infection. Med Hypotheses. 144:109934. doi: 10.1016/j.mehy.2020.109934. Epub 2020 Jun 2. PMID: 32512493; PMCID: PMC7265825.
- Dziri, S., H. Casabianca, B. Hanchi, and K. Hosni. 2014. Composition of garlic essential oil (Allium sativum L.) as influenced by drying method. Journal of Essential Oil Research 26 (2): 91-96. doi: 10.1080/10412905 .2013.868329.
- Etoh, T. 1985. Studies on the sterility in garlic (Allium sativum L.). Memoirs of the Faculty of Agriculture, Kagoshima University. XXI (Whole Number 30). ISSN 0453-0853, MAKUA6: 77-132.