-

Abstract

In recent years, symptoms showing Zn deficiency have increased in many plant varieties. The lettuce (Lactuca sativa L.) is a crop sensitive especially to Zn deficiency. The present study, therefore, has been conducted to determine the effect of Zinc applications on the vegetative development parameters of lettuce plant and some mineral substance content. Zinc in the form of ZnSO4.7H2O was applied from the soil and leaves to the pots. The soil applications were ZnTo=0; ZnT1=10ppm; ZnT2=20ppm and ZnT3=30ppm. The foliar applications as three times were ZnYo=0; ZnY1= %0.10; ZnY2=%0.20 and ZnY3=%0.30. Consequently, significant differences were found regarding vegetative development parameters (head length, leaf number, head fresh weight, dry weight) and N, P, K and Zn contents of the leaf. In both soil and foliar applications, ZnT2, ZnY2 levels can be recommended for development parameters and Zn content of lettuce plant, and ZnT1, ZnY1 levels with regard to N and K content

Keywords

• Zinc, lettuce, (lactuca sativa L.) soil and foliar applications, vegetative development parameters, N, P, K and Zn contents

Topraktan ve Yapraktan Çinko Uygulamalarının Marul (Lactuca sativa L.)Bitkisinin Gelişmesi ve Bazı Mineral Madde Kapsamı Üzerine Etkisi

Öz

Son yıllarda birçok kültür bitkisinde çinko eksikliğini gösteren belirtiler artmıştır. Bu bitkiler arasında özellikle marul (Lactuca sativa L.) çinko eksikliğine çok duyarlı bir sebze türüdür. Bu nedenle marul bitkisinin vejetatif büyüme ve gelişme özellikleri ile bazı mineral madde kapsamı üzerinde çinko uygulamalarının etkisini saptamak amacıyla bu araştırma gerçekleştirilmiştir. Saksı denemesi olarak yürütülen araştırmada, Zn; çinko sülfat (ZnSO4.7H2O) formunda topraktan (ZnTo=0; ZnT1=10ppm; ZnT2=20ppm; ZnT3=30 ppm) ve yapraktan (ZnYo=0; ZnY1= %0,10; ZnY2=%0.20; ZnY3=%0,30) üç kez uygulama yapılmıştır. Sonuç olarak bazı vejetatif gelişme parametreleri (baş boyu, kullanılabilir yaprak sayısı, bitkide yaş ve kuru ağırlık) ve yaprağın N, P, K ve Zn içerikleri bakımından uygulamalar arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Her iki uygulamada da marul bitkisinin gelişme parametrelerine ve Zn içeriğine ZnT2, ZnY2 seviyeleri ve N ile K içeriği açısından ise ZnT1, ZnY1 seviyeleri önerilebilir

Anahtar Kelimeler

• Çinko, marul (Lactuca sativa L.) yaprak ve toprak uygulaması, vejetatif gelişme parametreleri, N,P,K ve Zn içerikleri

Kaynakça

1. Açıkgöz, N., M. M. Akkaş, M. Maghaddam ve K. Özcan. 1993. Tarist PC'ler için istatistik kantitatif genetik paketi. Uluslararası bilgisayar uygulamaları sempozyumu-133, 19 Ekim, Konya.
2. Anonim. 1992. IFA world fertilizer usual manuel. International Fertilizer Industry Association, Paris. Printed in Germany. Aydın, Ş., B. Yağmur, H. Hakerlerler ve H. Çoban. 2007.
3. Effects of different types and levels of zinc sulphate application in vineyards (vitis vinifera L.) in a semiarid environment. Asian Journal of Chemistry. 19(1), 555-563.
4. Bağcı , S ve A, B. Sade. 2004. Konya şartlarında sulama ve çinko uygulamalarının, farklı tahıl türlerinde verim, verim unsurları ve tanedeki çinko konsantrasyonu üzerine etkileri.Türkiye 3. Ulusal Gübre kongresi, Tarım-Sanayi-Çevre,11-13 Ekim 2004, Tokat,563- 572.
5. Bouyocous, G. J. 1955. A recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis.of the soils. Agronomy Journal. 4 (9): 434.
6. Bremner, J. M. 1965. Methods of soil analysis, part 2. Chemical and microbilogical properties, Ed. C. A. Black, American Society of Agron.. Inc., Pub. Agron. Madison.
7. Ceylan, Ş., M. Oktay, F. Yoldaş, H. Çakıcı ve V. Çavuşgil. 1999. Çinko katkılı ve katkısız kompoze gübrelerin karpuz yetiştiriciliğinde verim, bazı bitki ve kalite özellikleri üzerine etkisi. E. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi. Cilt 36 (1-2-3) Bornova, İzmir.
8. Çağlar, K. Ö. 1949. Toprak Bilgisi. A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları. sayı: 10. Ankara.

9. Çakmak, İ., B. Torun, B. Erenoğlu, M. Kalaycı, A. Yılmaz, H. Ekiz ve H. Barun, 1996. Türkiye'de toprak ve bitkilerde çinko eksikliği ve bitkilerine çinko eksikliğine dayanıklılık mekanizmaları. Turkish Journal of Agriculture and Foresty (20): 13-23.