Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Arpa (Hordeum vulgare L.) Genotiplerinin Verim ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma, Bursa ekolojik koşullarına uyumlu arpa genotiplerini saptamak amacıyla, 2007-2008 ve 2008-2009 yıllarında Karacabey Tarım işletmesi Müdürlüğü deneme tarlalarında tesadüf blokları deneme deseninde dört tekrarlı olarak yürütülmüştür. Araştırmada 20 hat ve 5 çeşit kullanılmış olup, incelenen bütün tarımsal özellikler yönünden çeşitler arasında önemli farklar bulunmuştur.Çeşit ve hatların bitki boyu 74,8-104,1 cm, m2’deki basak sayısı 468,8-988 adet, başak uzunluğu 6,511,5 cm, başaktaki tane sayısı 20,0-46,3 adet, başak tane verimi1,0-2,3 g, 1000 tane ağırlığı 38,0-53,3 g, hektolitre ağırlığı 59,267,9 kg/hl, ham protein oranı % 11,7-15,1, ≥2,5 mm tane irilik %’si 66,3-86,3 ve tane verimi 256,6-481,8 kg/da arasında değişmiştir. Çalışma sonunda en yüksek tane verimi Bornova92 çeşidi ve bu çeşitle aynı verim grubunda yer alan 15, 21, 17, 20, 12, 16, 25, 24, 19, 9, 8 ve 10 numaralı hatlardan, en yüksek hektolitre ağırlığı 23, 16, 20 ve 17 numaralı hatlardan, en yüksek bin tane ağırlığı 16 numaralı hattan, en yüksek ≥2,5 mm tane iriliği 15, 21, 16 ve 20 numaralı hatlardan, en yüksek ham protein ise 7 numaralı hattan elde edilmiştir. Bursa ekolojik koşullarına uygun ümitvar arpa hatlarının belirlenmesi üzerine yürütülen bu araştırmada; tane verimi ve bazı kalite kriterlerine gore 15, 21, 17, 20, 12,16, 25, 24, 19, 9, 8 ve 10 numaralı hatlar ümitvar bulunmuştur
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abacı, A. Y. 1989. Tokat Yöresinde 1987 Sonbaharında Ekilen 40 Arpa Hat ve Çeşidinde Verim ve Verim Öğeleri Üzerinde Araştırma. Cumhuriyet Üniv. Fen Bil. Enst. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Akar, T., M. Avcı, F. Düşünceli,H. Tosun, A.N. Ozan, S. Albustan, K. Yalvaç, İ. Sayım, D. Özen, H. Sipahi. 1999. Orta Anadolu ve Geçit Bölgelerinde arpa tarımının sorunları ve çözüm yolları. Orta Anadolu’da Hububat Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu. 8-11 Haziran 1999 Konya. s. 77-86.
- Akdeniz, H., B. Keskin, İ. Yılmaz, E. Oral. 2003. Bazı Arpa Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurları İle bazı kalite Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi (J. Agic. Sci.), 2004, 14(2): 119-125.
- Akıncı, C., İ. Gül, M. Çölkesen. 1999. Diyarbakır kosullarında bazı arpa çesitlerinin tane ve ot verimi ile bazı verim unsurlarının belirlenmesi. 3.Tarla Bitkileri Kongesi, 15-18 kasım 1999, Adana. 405-410.
- Akten, Ş. ve A. Akkaya. 1989. Ekim yöntemi ve ekim sıklığının kışlık arpanın verim ve bazı verim öğelerine etkisi. Atatürk Univ. Zir. Fak. Dergi., 20 (1): 42-58.
- Anonim. 2003. Bursa, ekonomik ve sosyal göstergeler. Bursa Valiliği yayınları 80. Yıl yayını, ISBN: 975-585-375-8 s.384, Bursa.
- Anonim. 2006. Bursa, Mustafakemalpaşa, Keles, Büyükorhan, Harmancık, Balıkesir, Dursunbey, Domaniç, Kütahya, Emet, Gediz, Simav, Davecikanalı, Tavşanlı meteoroloji istasyonları çok yıllık ve aylık yağış ve sıcaklık verileri raporları DMİ Genel Müd. (yayınlanmamış) s.32.
- Anonim. 2010. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. http://www.tuik.gov.tr. Baş, M. 1987. Arpalarda Ekim Zamanının Verim ve Diğer Bazı Özellikler Üzerine Etkisi. Cumhuriyet Üniv. Fen Bil. Enst. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Budaklı, E,. G. Bayram, M. Türk, N. Çelik. 2005. Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. Distichon) Çeşitlerinde Farklı Azot Dozlarının Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkileri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 19 (2): 1-11.
- Çölkesen, M. ve Y. Kırtok. 1987. Çukurova’nın Taban ve Kıraç Koşullarında Değişik Kökenli Arpa Çeşitlerinin Maltlık Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Türkiye Tahıl Sempozyumu. 6-9 Ekim 1987, Bursa. 559-569.