Bazı Ekmeklik Buğday Genotiplerinin Tane Verimi ile Kalite Özellikleri Arasındaki İlişkiler ve Stabilite Yetenekleri

Öz

Bu araştırmada 20 ekmeklik buğday genotipi 2009-2010 yetiştirme sezonunda 3 çevrede ekilmiştir. Genotipler tane verimi ve 15 farklı kalite özelliği yönüyle analiz edilmiştir. Elde edilen veriler varyans analizi, biplot ve korelasyon analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Varyans analizine göre tane verimi (TV), hektolitre ağırlığı (HKT), protein oranı (PO), kuru gluten oranı (KGL), sertlik (SRT), zeleni sedimantasyon (ZLN), gluten indeksi oranı (GİN), analiz sonu pik yüksekliği (CV), orta çizgi altı alanı (mCI) ile çevreler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. İncelenen tüm özellikler açısından (TV, BNT, HKT, PO, KGL, SRT, ZLN, yaş gluten (YGL), pik zamanı (PKT), pik yüksekliği (PKV), sağ pik eğimi (RPS), pik alanı (CI), genotipler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. Biplot PC1 (Ana Bileşen1)>0 olan genotipler, yüksek verimli iyi özelliklere sahip iken (Tosunbey, Karahan,14, 1, 12, 18, 11, 17 nolu hatlar), PC1

Anahtar Kelimeler

• Ekmeklik buğday, kalite, biplot, miksograf

Kaynakça

1. Akçura, M., Y. Kaya. 2008. Sociedade Brasileira de Genética. Printed in Brazil. Nonparametric stability methods for interpreting genotype by environment interaction of bread wheat genotypes (Triticum aestivum L.) Genetics and Molecular Biology, 31, 4, 906-913.
2. Akçura, M., S.Taner., Y.Kaya. 2011. Evaluation of bread wheat genotypes under irrigated multi-environment conditions using GGE biplot analyses. Žemdirbystė, Agriculture, vol. 98, No. 1 (2011), p. 35–40.
3. Anonymous. 1990. AACC Approved Methods of the American Association of Cereal Chemist, USA.
4. Ayrancı, R., M. AKÇURA., Y. Kaya., S. Taner. 2004. Orta Anadolu kurak şartlarında bazı kışlık arpa genotiplerinin tane veriminin stabilitesi. Bahri Dağdaş Uluslararsı Tarımsal Araştırma Enstitüsü.Bitkisel Araştırma Dergisi 1(1): 11-16.
5. Becker, H.C., and J. Leon. 1988. Stability analysis in plant breeding. Plant Breed 101:1-23.
6. Depauw, R.M., J.M. Clark., T.N.Mc Caig., T.F. Townley., 1992. Opportunities for the improvement of western canadian wheat protein concentration, grain yield and quality through plant breeding. Wheat Protein Proceedings Of The Wheat Protein Symposium Canada. 75-92.
7. Elgün, A., S. Türker., N, Bilgiçli. 2001. Tahıl ve Ürünlerinde Analitik Kalite Kontrolü. Konya Ticaret Borsası Yayın No:2.
8. Flores, E, M.T. Moreno., J.I. Cubero. 1998. A comparison of univariate and multivariate methods to analyze environments. Field Crops Res 56:271-286.

9. Gabriel, K.R. 1971. The biplot-graphic display of matrices with application to Principal component analysis. Biometrika 58: 453-467.
10. Kaya, Y., M. Akçura., S. Taner. 2006.GGE-biplot analysis of multi-environment yield trials in bread wheat Turkish Journal of Agriculture and Forestry. vol. 30: 325–337.
11. Khatkar, B.S., R. J. Fido., A.S. Tatham., J. D. Schofield. 2002. Functional Properties of Wheat Gliadins. II. Effects on Dynamic Rheological Properties of Wheat Gluten Journal of Cereal Science 35: 307–313.
12. Lipkovich İ., E.P. Smith. 2002. Biplot and Singular Value Decomposition Macros for Excel. Department of Statistics Virginia Tech Blacksburg, VA 24061-0439. http://www.jstatsoft.org/v07/i05/paper.
13. Martinant, J.P., Y. Nicolas., A. Bouguennec., Y. Popineau., L. Saulnier and G. Branlard. 1998. Relationships Between Mixograph Parameters and Indices of Wheat Grain Quality Journal of Cereal Science 27: 179–189.
14. Pena, R. J., A, Amaya., S.Rajaram., A.Mujeeb. 1990. Variation in quality characteristics with some spring 1B/1R translocation wheats. Journal of Cereal Science 12: 105-112.
15. Şahin, M., S. Aydoğan., A. Göçmen Akçacık. 2006. Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Konya Kuru Koşullarında verim ve Kalite Yönüyle Stabilite Yeteneklerinin Belirlenmesi Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Bitkisel Araştırma Dergisi 1 (3) S:17-23.
16. Williams, P., J.F. El-Haramein., H. Nakkoul,, S. Rihawi. 1988. Crop quality evaluation methods and guidelines. ICARDA. Aleppo, Syria.
17. Yan, W. 2001. GGE biplot- A windows application for graphical analysis of multi-environment trial data and other types two-way data. Agron J 93: 1111-1118.