TÜRK MUTFAĞININ GELENEKSEL ÇORBALARI: YUSUFELİ ÖRNEĞİ

Turkish cuisine is among the world's leading cuisines with its table manners, cooking methods, eating habits, food and beverage richness. Soups are seen as the representative of the table in the rich culinary culture. Soups consumed for breakfast, lunch and dinner have always found a place on the table. In Turkish cuisine, soups are intertwined with the culture of the region where they are made and named after the name of the region or the ingredients used. Today, soups are made in many different provinces with the same name or different names and the same ingredients. This research was conducted to determine the local soups specific to Yusufeli district of Artvin province, to increase the recognition of these soups and to ensure the continuity of traditional cuisine culture. For this purpose, local soups specific to Yusufeli district constitute the universe of the study. Document analysis technique, one of the qualitative research methods, was used in data collection and secondary sources were utilized. As a result of the research, it was determined that the soups named bulgur soup, çinçar soup, çivane soup, gendime soup, helle soup, hohol soup, ilim soup, kavut soup, kesme soup, köndar soup, nişoş soup and urve soup are local soups specific to Yusufeli cuisine. In Yusufeli cuisine, milk and dairy products and local herbs such as chinchar, köndar and nishoş are used in many soups (yogurt soup, gendime soup, milk soup).

Zengin mutfak kültüründe çorbalar sofranın temsilcisi olarak görülmektedir. Kahvaltıda, öğle ve akşam yemeklerinde tüketilen çorbalar her zaman sofrada yer bulmuştur. Türk mutfağında çorbalar, yapıldığı yörenin kültürü ile iç içe geçmiş ve adını yörenin adından ya da kullanılan malzemelerden almıştır. Günümüzde birçok farklı ilde aynı isimle veya farklı isimlerle aynı malzemelerle çorbalar yapılmaktadır. Bu araştırma, Artvin ili Yusufeli ilçesine özgü yöresel çorbaları tespit etmek, bu çorbaların tanınırlığını artırmak ve geleneksel mutfak kültürünün devamlılığını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Yusufeli ilçesine özgü yöresel çorbalar çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Veri toplamada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analiz tekniği kullanılmış ve ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda bulgur çorbası, çinçar çorbası, çivane çorbası, gendime çorbası, helle çorbası, hohol çorbası, ilim çorbası, kavut çorbası, kesme çorbası, köndar çorbası, nişoş çorbası ve urve çorbası isimli çorbaların Yusufeli mutfağına özgü yöresel çorbalar olduğu tespit edilmiştir. Yusufeli mutfağında birçok çorbada (yoğurt çorbası, gendime çorbası, süt çorbası) süt ve süt ürünleri; çinçar, köndar ve nişoş gibi yöresel otlar kullanılmaktadır.