Aksa Tufanı Operasyonu Sonrası Türkiye-İsrail İlişkilerinde Dinamikler

Öz

Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler çeşitli ideolojik, dini, siyasi, kültürel ve konjonktürel unsurlara bağlı olarak inişli-çıkışlı bir seyir izlemiş ve geçmişten bugüne bölgesel ve uluslararası sistemdeki gelişmelerin etkisi altında şekillenmiştir. Ne var ki Hamas’ın silahlı kanadını oluşturan Kassam Tugaylarının 7 Ekim 2023 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu “Aksa Tufanı Operasyonu” Ortadoğu bölgesindeki güvenlik siyasetini bir bütün olarak değiştirmesi yanında Türkiye-İsrail ilişkilerini de artık eskisi gibi olmayacak yeni ve bambaşka bir döneme doğru itmiştir. Açık bir biçimde Filistin ulusunun yanında yer alarak İsrail’in tüm Ortadoğu coğrafyasını istikrarsızlık ve güvensizlikle baş başa bırakan radikal ve saldırgan eylemleri karşısında sert bir tavır takınan Ankara, 7 Ekim tarihinden önce Tel Aviv ile girmiş olduğu “normalleşme” eğilimini de zorunlu olarak bir kenara bırakmıştır. Netanyahu ve kabinesinin Gazze’de giriştiği kapsamlı hava harekâtı ile buradaki sivil nüfusa yönelik soykırıma varan şiddet dalgası yanında 8 Aralık 2024’te noktalanan “Suriye Devrimi” kapsamında bu ülke topraklarında baş gösteren rekabet ve meydan okumalar her iki bölgesel aktörü de “güvenlikçi” ve “pro-aktif” bir dış politika izlemeye sevk etmiştir. Bu çalışma bahse konu noktalar üzerinden 7 Ekim 2023 tarihi sonrasında İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilere yön veren değişkenleri ve dinamikleri ele alarak analitik bir çerçeve sunma amacını benimsemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aksa Tufanı
• Filistin
• İsrail
• Ortadoğu
• Türkiye

Dynamics of the Turkish-Israeli Relations After Aqsa Flood Operation

Öz

The relations between Turkey and Israel have followed a fluctuating course, influenced by various ideological, religious, political, cultural and conjunctural factors, and have been shaped by developments in the regional and international systems from past to present. However, the “Operation Al-Aqsa Flood” carried out on October 7, 2023, by the Qassam Brigades, the armed wing of Hamas, not only fundamentally changed security policy in the Middle East but also propelled Turkish-Israeli relations into a completely new and distinct era, one that will never be the same again. Ankara, openly siding with the Palestinian nation and taking a firm stance against Israel’s radical and aggressive actions, which have left the entire Middle East region mired in instability and insecurity, has also been forced to abandon the “normalization” initiative it had initiated with Tel Aviv before October 7. The extensive air campaign launched by Netanyahu and his cabinet in Gaza, coupled with the wave of violence that amounted to genocide against the civilian population there, coupled with the “Syrian Revolution” that ended on December 8, 2024, and the rivalries and challenges that emerged in that country have driven both regional actors to pursue a “security-oriented” and “proactive” foreign policy. This study aims to provide an analytical framework by examining the variables and dynamics shaping relations between Israel and Turkey after October 7, 2023, through these points.

Anahtar Kelimeler

• Aqsa Flood
• Palestine
• Israel
• Middle East
• Türkiye

Kaynakça

1. Arı, Tayyar. “Filistin’de Kalıcı Barış Mümkün mü?”, Akademik Ortadoğu, Cilt: 2, Sayı: 1, (2007): 11-34. Demir, Derya ve Rüştü Yayar, “Siyasi Krizlerin Gölgesinde Türkiye-İsrail Ticari İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme”, Erciyes Akademi, Cilt: 39, Sayı: 1, (2025): 180-205.
2. “Devlet Bahçeli: Vakit kaybedilmeden İsrail’e karşı harekete geçilmelidir”, TRT Haber, 24.06.2025 https://www.trthaber.com/haber/gundem/devlet-bahceli-vakit-kaybedilmeden-israile-karsi-harekete-gecilmelidir-911699.html 24.06.2025
3. Duran, Burhanettin. “Arap İsyanlarında On Yılın Muhasebesi ve Türkiye’nin Yeri”, Arap Devrimleri: Değişim ve Süreklilik, ed. Ramazan Yıldırım-Mahmut Alrantisi, İstanbul: SETA Yayınları, 2021, s. 15-36.
4. Çınkara, Gökhan. “The Transformation of Turkish-Israeli Relations after al-Aqsa Flood: An Analysis of Geopolitical, Political and Social Dynamics”, Insight Turkey, Vol: 17, No: 3, (Summer-2025): 185-206.
5. “Gaza war has to stop now, and US is the one to stop it-UN SDSN Official”, TRT World, 05.03.2024 https://www.trtworld.com/article/17237714 24.06.2025
6. “Israeli army ordered to prepare to ‘defend’ Druze city in southern Syria”, Middle East Eye, 02.03.2025 https://www.middleeasteye.net/news/israeli-army-ordered-prepare-defend-druze-city-southern-syria 24.06.2025
7. “Israel strikes near Syria’s presidential palace in ‘message’ to new leader Sharaa”, Reuters, 03.05.2025 https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-attacks-target-near-syrian-presidential-palace-netanyahu-says-2025-05-02/ 24.06.2025
8. “Israel strikes Syria 480 times and seizes territory as Netanyahu pledges to change face of the Middle East”, CNN, 11.12.2024 https://edition.cnn.com/2024/12/10/middleeast/israel-syria-assad-strikes-intl 24.06.2025 İnat, Kemal. “Türkiye’nin ‘Yeni Suriye’ Politikası: İstikrar ve Güvenlik Arayışı”, Yeni Suriye ve Uluslararası Aktörler, ed. Kemal İnat-Nebi Miş, İstanbul: SETA Yayınları, 2025, s. 71-88.

9. “İsrail Başbakan’ından MİT’e özel teşekkür”, Haber Vakti, 29.06.2022 https://www.habervakti.com/israil-basbakanindan-mite-ozel-tesekkur 24.06.2025
10. “Jeruselam: UN resolution rejects Trump’s declaration”, BBC, 22.12.2017, Erişim: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42446027 19.06.2025
11. Kaya, Mehmet. “Türk-İsrail İlişkileri ve Filistin”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 18, (2019): 1043-1066.
12. Kulu, Muhammed Mustafa. “İsrail Milli Güvenlik Algısında Suriye İç Savaşı”, Küresel ve Bölgesel Aktörlerin Suriye Stratejileri, ed. Burhanettin Duran, Hasan Basri Yalçın, 3. Baskı, İstanbul: SETA Yayınları, 2018, s. 267-274.
13. Mercan, Muhammed Hüseyin. “İsrail’in Esed Rejimi Sonrası Suriye Politikası: Vur, Zayıflat ve Etkisiz Kıl”, Yeni Suriye ve Uluslararası Aktörler, ed. Kemal İnat-Nebi Miş, İstanbul: SETA Yayınları, 2025, s. 101-112.
14. Mercan, Muhammed Hüseyin. “Operation al-aqsa Flood: A Rupture in the History of the Palestinian Resistance and Its Implications”, Insight Turkey, Vol: 25, No: 4, (2023): 79-90.
15. Oruç, Haydar. “Türkiye-İsrail Mücadelesinde Suriye’nin Yeri ve Önemi”, Kriter, Yıl: 10, Sayı: 101, (Mayıs-2025), s. 36-39.
16. “PKK to disband, potentially ending decades of conflict in Turkiye”, Aljazeera, 12.05.2025 https://www.aljazeera.com/news/2025/5/12/kurdish-pkk-to-disband-potentially-ending-decades-of-conflict-turkey 24.06.2025
17. Rettig, Elai. “Securitizing Energy Cooperation: Israel’s Regional Shift in the East-Mediterranean”, Foreign Policy Analysis, Volume: 17, Issue: 3, (2021): 1-18.
18. “Salon boşaltıldı, kapılar kilitlendi: Meclis’te İsrail tehdidi oturumu”, NTV, 08.10.2024 https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/salon-bosaltildi-kapilar-kilitlendi-mecliste-israil-tehdidi-oturumu,RznrfHsik0ugyig35ypsgw 24.06.2025
19. “Syrian authorities regain control over most areas in clashes with Assad loyalists”, Anatolian Agency, 09.03.2025 https://www.aa.com.tr/en/middle-east/syrian-authorities-regain-control-over-most-areas-in-clashes-with-assad-loyalists/3504060 24.06.2025
20. Şekerci Hayali, A. S. (2025). “The Evolution of Turkish-Israeli Relations: Historical Foundations, Strategic Alliances and Contemporary Challenges”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 9(1), 123-138.
21. “Turkey and Israel are becoming deadly rivals in Syria”, The Economist, 07.04.2025 https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2025/04/07/turkey-and-israel-are-becoming-deadly-rivals-in-syria 24.06.2025
22. “Turkey and Israel on the Brink of War over Syria: Context, Interests and Scenarios”, Institute Of Foreign Affairs, 29.04.2025 https://www.ifa.gov.et/2025/04/29/turkey-and-israel-on-the-brink-of-war-over-syria-context-interests-and-scenarios/
23. “Turkey submits ICJ bid to join South Africa’s genocide case against Israel”, Aljazeera, 07.08.2024 https://www.aljazeera.com/news/2024/8/7/turkey-submits-icj-bid-to-join-south-africas-genocide-case-against-israel 24.06.2025
24. “Türkiye-İsrail Siyasi İlişkileri”, T.C. Dışişleri Bakanlığı, https://www.mfa.gov.tr/turkiye-israil-siyasi-iliskileri.tr.mfa 22.06.2024
25. “Türkiye ve İsrail arasında yaşanan ‘Suriye gerilimi’ hakkında neler biliniyor?”, BBC News Türkçe, 07.04.2025 https://www.bbc.com/turkce/articles/cx2ygknjd29o 24.06.2025
26. “Trump says he told Netanyahu he ‘has to be reasonable’ about any disputes with Türkiye”, Anatolian Agency, 07.04.2025 https://www.aa.com.tr/en/americas/trump-says-he-told-netanyahu-he-has-to-be-reasonable-about-any-disputes-with-turkiye/3530982 24.06.2025
27. “US to reduce military presence in Syria, keeping only one base operational”, Aljazeera, 03.06.2025 https://www.aljazeera.com/news/2025/6/3/us-to-reduce-military-presence-in-syria-keeping-only-one-base-operational 24.06.2025
28. Uzer, Umut. “Türkiye-İsrail İlişkilerinde Bunalım”, Ortadoğu Etütleri, Cilt: 2, Sayı: 2, (Ocak-2011): 137-168.
29. Zelin, Aaron Y., Soner Cagaptay, “A New Age for Turkish Relations with Syria”, TWI, 20.02.2025 https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/new-age-turkish-relations-syria 24.06.2025