ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI
Öz
Mezar taşları Türk İslâm sanat tarihi için önemli bir yere sahiptir. Mezar taşları asırlar boyunca Türk kültürü, inancı, gelenekleri ve kimliğini yansıtan eserler olmuştur. Özellikle Göktürkler döneminden itibaren sıkça görülmeye başlayan taş heykel ve Balballar, Türklerin İslâm'ı kabul etmelerinden sonra görüntüleri İslâmî unsurlar ile değiştirilerek uygulamaya devam ettirilmiştir. Karahanlılar döneminde yapılan mezar taşları Orta Asya’da onların hüküm sürdüğü tüm bölgelerde bulunmuştur. Günümüzde bu mezar taşları eski mezarlıklarda, müzelerde, türbe hazirelerinde ve mescitlerde koruma altına alınmıştır. Bu makalede Karahanlı Türklerinin mezar taşları akademik çalışmalar ve saha araştırmaları üzerinden tespit edilmiştir. Mezar taşlarının VII-XII. yüzyıllar arasındaki değişimi ve gelişimi ele alınmış, eserlerin günümüzdeki durumları ortaya konmuştur. Bölgelere göre farklılık arz eden özellikleri değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arseven, Celal Esad. Türk Sanatı, Cem Yayınları, İstanbul, 1970.
- Aslanapa, Oktay. Türk Sanatı, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1989.
- Ayağan, B. “Arabov Pohod Srednyuyu Aziyu”, Kazahstan. Natsionalnaya Ensiklopediya, c. I. Almatı, 2004.
- Bartold, V. Soçineniya, c. IV, Nauka Yayınları, Moskva, 1966.
- Baypakov, K. M. İslâmskaya Arheologiçeskaya Arhitektura i Arheologiya Kazahstana, Almatı, 2012.
- Belli, Oktay. Kırgızistan’da Taş Balbal ve İnsan Biçimli Heykeller, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2003.
- Bulatov, M. Mavzoley Samanidov – Jemçujina Arhitekturi Sredney Azii, Taşkent, 1976.
- Djumagulov, Ç. Epigrafika Kirgizii, Frunze, 1987.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2022
Kabul Tarihi
20 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 21
APA
Rustamova, M. (2022). ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI. Anasay, 21, 259-306. https://doi.org/10.33404/anasay.1111986
AMA
1.Rustamova M. ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI. Anasay. 2022;(21):259-306. doi:10.33404/anasay.1111986
Chicago
Rustamova, Muhlisahon. 2022. “ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI”. Anasay, sy 21: 259-306. https://doi.org/10.33404/anasay.1111986.
EndNote
Rustamova M (01 Ağustos 2022) ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI. Anasay 21 259–306.
IEEE
[1]M. Rustamova, “ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI”, Anasay, sy 21, ss. 259–306, Ağu. 2022, doi: 10.33404/anasay.1111986.
ISNAD
Rustamova, Muhlisahon. “ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI”. Anasay. 21 (01 Ağustos 2022): 259-306. https://doi.org/10.33404/anasay.1111986.
JAMA
1.Rustamova M. ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI. Anasay. 2022;:259–306.
MLA
Rustamova, Muhlisahon. “ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI”. Anasay, sy 21, Ağustos 2022, ss. 259-06, doi:10.33404/anasay.1111986.
Vancouver
1.Muhlisahon Rustamova. ORTA ASYA’DA ERKEN İSLÂMİ DÖNEM MEZAR TAŞLARI. Anasay. 01 Ağustos 2022;(21):259-306. doi:10.33404/anasay.1111986
Cited By
TÜRK-İSLÂM GELENEĞİ MEZAR TAŞI KİTABELERİNDE İSTİF (19.Yüzyıl ve Sonrası)
Dini Araştırmalar
https://doi.org/10.15745/da.1439872ZİYARET MEKÂNLARI VE İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR (KIRGIZİSTAN ÖRNEĞİ)
Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17859/pauifd.1657650