MÜLKİYELİLERİN “BABA”SI: AYNÎZÂDE HASAN TAHSİN (1876-1962)

Mülkiyeliler tarafından “baba” unvanı ile anılan Aynîzâde Hasan Tahsin’in Serfiçe’de başlayıp, İstanbul’da sonlanan uzun hayatı ile İmparatorluktan Cumhuriyete geçişin tanığı olduğu gibi bu sürecin önemli bir noktasında aktörlüğünü de yaptığı görülmektedir. Aynîzâde, Mülkiye’de aldığı eğitimin sonrasında gerçekleştirdiği girişimleri ile pek çok yeniliğe imza atmış sürdürdüğü faaliyetleri ile yaşamın her safhasında eğitimci kimliğini korumuştur. Yürüttüğü diğer memuriyet görevleriyle birlikte pek çok eğitim kurumunda dersler vermeye devam etmiştir. Kabataş Erkek Lisesi’nin kuruculuğunu yapan Aynîzâde emekliliğe ayrıldığı yıllarda dahi ders vermeyi bırakmamıştı. Bir yandan da iktisat ve sosyoloji üzerine yazdığı yazılar ve yaptığı çevirilerle dönemin düşünce dünyasının şekillenmesine katkıda bulunmuştu. Bu çalışmada kendi eserleri, dönemi aydınlatan arşiv vesikaları ve konu etrafında kaleme alınan araştırma eserleri ışığında Aynîzâde Hasan Tahsin Bey’in genel bir biyografisi ile birlikte kaleme aldığı eserlerinin bibliyografinin oluşturulması amaçlandığının yanı sıra Osmanlı iktisadî ve içtimai hayatına etkisi de tespit edilmeye çalışılmıştır.

Aynîzâde Hasan Tahsin, who was called as “The Father” by the students of Mulkiye, was among the critical actors of the transition process from empire to the republic in Turkey. Aynîzâde made lots of reforms after fulfilling his education in Mulkiye and emerged as an educator in his entire life. Besides his other official services, Aynîzâde also gave lectures in several schools of his time. Known as the founder of Kabatas Male High School, he continued giving lectures even in his years of retirement. With his translations and articles on economics and sociology he also made great contributions to the intellectual life of his time. In this study, by using his own works, the archive records and the primary literature on the issue, the biography of Aynîzâde Hasan Tahsin and the bibliography of his works is targeted besides pointing his special place in the economic and social life in the late Ottoman period.