Rusya ve Modernizm: Gümüş Çağ’dan Demir Perdeye

Dünya kültür tarihinde son derece önemli bir yere sahip olan modernizm, özellikle 19. yüzyılın son çeyreği ve 20. yüzyılın ilk yarısında sanat ve kültür dünyasına şekil veren dışavurumculuk, avangart, izlenimcilik, gerçeküstücülük ve simgecilik akımlarının doğuşuna önayak olmuştur. Modernizmin tanımına veya tarihsel sınırlarına dair üzerinde uzlaşılmış somut bir fikir birliği mevcut olmasa da yenilik, özgünlük, başkaldırı, değişim kelimeleri bu akımla özdeşleşen kavramlardan yalnızca birkaçıdır. Modernizm, başta Batı Avrupa olmak üzere dünyadaki pek çok ülkenin kültür yaşamına yön vermiş, Rusya da bu değişimden hemen her alanda etkilenerek pek çok sanat dalında birebirinden eşsiz çalışmaların ortaya çıkış yeri olmuştur. Her ne kadar modernizm global ve bütünsel etkiye sahip olan bir akım olsa da her ülkenin özel tarihsel ve geleneksel geçmişi modern fikirlerden beslenerek farklı sonuçlar doğurmuştur. Sunulan çalışmada, derleme ve analiz yöntemleriyle Rus modernizminin özgün değerleri, felsefi anlayışı ve estetik özellikleri modern dünya görüşü ışığında incelenmektedir. Modernizmin Rus edebiyat ve sanatını nasıl etkilediği, şekillendirdiği ve değiştirdiği yakından araştırılmaktadır. İnceleme yalnızca edebi, görsel ve plastik değerlerin değişimlerle sınırlı kalmayıp, bu değişimlerin hangi siyasal, ekonomik ve toplumsal şartların altında doğduğu sorusuna da cevap aramaktadır. Yapılan çalışmanın yenilikçi önemi ise, Rusya’daki modernizm süreciyle ilgili araştırmanın bütünsel ve nedensel yaklaşımlarla yürütülmüş olmasıdır.

Modernism, has a very important place in the history of world culture, especially in the last quarter of the 19th century and the first half of the 20th century, in which culture and art shaped profoundly. It also led to the birth of expressionism, avant-garde, impressionism, surrealism and symbolism. Although there is no tangible consensus on the definition or historical limits of modernism, the words such as innovation, creativeness, rebellion, and change are one of those concepts that are associated with this movement. Modernism has shaped the cultural life of many countries in the world, especially in Western Europe. Russia was affected by this change in almost every field and became the birthplace of unique works in many branches of art. Although modernism is a movement that has a global and holistic effect, the special historical and traditional past of each country has produced different results. In the presented study, the original values, philosophical understanding, and aesthetic features of Russian modernism are examined in the light of the modern worldview through compilation and analytical methods. The study focuses on how modernism influenced, shaped, and changed Russian literature and art. The analysis is not limited to the changes in literary, visual, and plastic values, but also seeks an answer to the question of the political, economic, and social conditions under which these changes occurred. The innovative importance of the study is that the research was conducted with holistic and causal approaches to the modernism in Russia.