Araştırma Makalesi

Çorum/Osmancık Güney Mahallesindeki Geleneksel Evlerin Cephe Düzenlemeleri

Sayı: 32 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Çorum/Osmancık Güney Mahallesindeki Geleneksel Evlerin Cephe Düzenlemeleri

Öz

Çorum’un Osmancık ilçesi Orta Karadeniz Bölgesi’nin iç kısmında ve Kızılırmak Nehri’nin kıyısında yer almaktadır. Tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin yaşadığı şehir coğrafi konumu itibariyle de Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerini batıya bağlayan yol üzerinde bulunmaktadır. Bu sebepten dolayı tarihsel süreçte gerek Osmanlı seyyahlarının gerekse birçok yabancı seyyahın uğrak şehri olmuştur. Osmanlı Dönemi’nde farklı din ve etnik grupların yaşadığı şehir ticaretin gelişmesiyle birlikte yoğun bir şekilde göç almış ve buna bağlı olarak birçok ev inşa edilmiştir. Çalışmaya konu olan evler ilçenin doğusunda bulunan ve geçmişi Osmanlı Dönemi’ne kadar uzanan Güney Mahallesi’nde yer almaktadır. Çalışmanın temelini literatür, saha ve ofis çalışmaları oluşturmaktadır. İlk olarak literatür araştırmaları yapılmış ve daha sonra saha çalışmalarına başlanmıştır. Saha çalışmaları kapsamında evlerin cepheleri detaylı şekilde belgelenmiştir. Daha sonra elde edilen veriler doğrultusunda ofis çalışmasına geçilmiştir. Güney Mahallesi’ndeki geleneksel evlerde yer alan çıkma, balkon, kapı, pencere gibi öğeler cephelere hareketlilik kazandırırken bu öğelerin kendi aralarındaki uyumu cephenin karakteristik durumunu ortaya koymaktadır. Tarihi dokusunu kısmen koruyabilen mahalledeki evlerin cepheleri yerel halkın sosyal ve ekonomik durumlarını gözler önüne sererken aynı zamanda yer aldıkları bölgenin tarih boyunca sahip olduğu kültürü de yansıtmaktadır. Güney Mahallesi’nde yer alan evler korunması gereken kültür mirasımızın son örneklerindendir. Bu bağlamda evlerin korunması ve kültür sürekliliğinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca söz konusu evlerin herhangi bir bilimsel çalışmada incelenmemesi çalışmanın özgün değerini arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sanat Tarihi , Osmancık , Çorum , Ev , Cephe , Cumba.

Kaynakça

  1. Arseven, C. E. (1983). Pencere. İçinde Sanat Ansiklopedisi, (Cilt 4, ss.100-101). Milli Eğitim Basımevi.
  2. Aslan, A. (2011). Anadolu Türk mimarisi'nde cami ve mescitlerde pencere yayılmalarının gelişimi (İç Anadolu Bölgesi görünümünde 12-20. yy.). Yayımlanmamış doktora tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
  3. Avanoğlu, S. (2002). Ünye evleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  4. Aydın, M. (2017). Niksar konakları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
  5. Aygör, E. (2005). 20. yüzyıl ilk yarısı Konya evlerinde cephe ve demir parmaklıklar. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  6. Bayhan, A. A. (2016). Ordu’dan Bir Geç Osmanlı Sivil Mimarlık Örneği: Çamaş Cevat Bey Konağı. İçinde E. Taş (Ed.), XX. Uluslararası Ortaçağ Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri (02-05 Kasım 2016, Sakarya) (s. 9). Sakarya Üniversitesi Matbaası.
  7. Bayraktar, S. M., Atıcı, A., Çelemoğlu, Ş. & Yiğitpaşa T. N. (2021). Tarih boyunca Tekkeköy. İ. Tellioğlu (Ed.) Tekkeköy’de tarihi yapı mirası içinde (ss. 131-290). Ankara, Serander Yayınları.
  8. Bayraktar, M. S. (2019). Gümüşhacıköy Özdarendeliler konağı. İstanbul: Kriter Yayınevi.
  9. Başaran, Ö. (1974). Tarihi ile Osmancık. Ankara: Yargıçoğlu Matbaası.
  10. Binan, M. (1952). Türk saçak ve kornişleri. İstanbul: Pulhan Matbaası.

Kaynak Göster

APA
Düşmez, T. (2025). Çorum/Osmancık Güney Mahallesindeki Geleneksel Evlerin Cephe Düzenlemeleri. Anasay, 32, 219-244. https://doi.org/10.33404/anasay.1727205