Araştırma Makalesi

Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi

Sayı: 33 26 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi

Öz

Fallibilizmin felsefi boyutu, epistemolojide süregelen “Kesinlik olmadan bilgi mümkün müdür?” sorusu etrafında şekillenmektedir. Bu sorunun temelinde, bilgi iddialarının yanılma ihtimali taşıması ve bu iddiaların bilgi olarak kabul edilip edilemeyeceği tartışması bulunmaktadır. İnfallibilist yaklaşımlarda bilgi, hata olasılığını tamamen dışladığında geçerliyken; fallibilizmde yanılabilirlik, bilginin doğasına içkindir. Bu karşıtlık, sadece bilgi tanımının teknik sınırlarını değil, bilme sürecinin epistemik değerini de sorgulamayı gerektirmektedir. Öyleyse yapılması gereken, fallibilizmin bilgi teorisindeki yerini belirleyerek onun şüphecilikten ve kesinlikçi epistemolojiden nasıl ayrıştığını ortaya koymaktır. Fallibilizm, epistemik gerekçelendirmenin mutlak doğrulukla değil, güçlü kanıtlar, makul güven ve revizyona açıklığa dayandığını savunmaktadır. Bu yaklaşım, yanılma ihtimalini bir tehdit değil, eleştirel sorgulamanın ve teorik ilerlemenin temel motivasyonu olarak görmektedir. Böylece fallibilizm, yalnızca bir bilgi tanımı tartışması değil, aynı zamanda epistemik tevazu, eleştirel düşünme ve bilimsel ilerlemenin de felsefi gerekçesidir. Dolayısıyla bu çalışma, bilgi arayışının, nihai bir kesinlikten ziyade, sürekli olarak sınanan ve geliştirilen bir süreç olduğunu vurgulayarak, epistemolojide açık uçlu bir anlayışa katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmamın, etik onay gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Brown, J. (2018). Fallibilism: Evidence and Knowledge, New York: Oxford University Press.
  2. Cohen, S. (1988). How to Be a Fallibilist, Philosophical Perspectives, 2, 91-123.
  3. Conee, E. & R. Feldman. (2004). Evidentialism: Essays in Epistemology. Oxford: Oxford University Press.
  4. Descartes, R. (1641/1984). Meditations on First Philosophy. C. Adam & P. Tannery (Eds.). (Trans: J. Cottingham, R. Stoothoff & D. Murdoch). Cambridge: Cambridge University Press.
  5. Dewey, J. (1938). Logic - The Theory of Inquiry. New York: Henry Holt and Company,
  6. Dougherty, T. (2011). Fallibilism, In: S. Bernecker and D. Pritchard (eds.) The Routledge Companion to Epistemology (pp. 131–143), New York: Routledge.
  7. Durhan, G. (2019). Gettier Problemi Bağlamında Epistemik Gerekçelendirme Anlayışının Kritiği. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 36-45. Doi: 10.20304/humanitas.450671
  8. Fogelin, R. (1985). Hume’s Skeptical Crisis. Oxford: Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi ve Bilim Sosyolojisi, Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2025

Kabul Tarihi

25 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 33

Kaynak Göster

APA
Durhan, G. (2026). Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi. Anasay, 33, 51-61. https://doi.org/10.33404/anasay.1796682
AMA
1.Durhan G. Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi. Anasay. 2026;(33):51-61. doi:10.33404/anasay.1796682
Chicago
Durhan, Gülümser. 2026. “Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi”. Anasay, sy 33: 51-61. https://doi.org/10.33404/anasay.1796682.
EndNote
Durhan G (01 Şubat 2026) Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi. Anasay 33 51–61.
IEEE
[1]G. Durhan, “Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi”, Anasay, sy 33, ss. 51–61, Şub. 2026, doi: 10.33404/anasay.1796682.
ISNAD
Durhan, Gülümser. “Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi”. Anasay. 33 (01 Şubat 2026): 51-61. https://doi.org/10.33404/anasay.1796682.
JAMA
1.Durhan G. Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi. Anasay. 2026;:51–61.
MLA
Durhan, Gülümser. “Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi”. Anasay, sy 33, Şubat 2026, ss. 51-61, doi:10.33404/anasay.1796682.
Vancouver
1.Gülümser Durhan. Fallibilizm: Felsefi Bir Kavram Analizi. Anasay. 01 Şubat 2026;(33):51-6. doi:10.33404/anasay.1796682

      Creative Commons Attribution-NonCommercial (CC BY-NC) 4.0 International Licens