Reflections of Türkiye’s Decision to Provide Military Aid to the Korean War in the International Media

Öz

This study examines the repercussions of Türkiye’s decision in the international media, which was a party to the war that broke out on June 25, 1950 between the Korean states established by the USA and the USSR states on both sides of the 38th parallel in Korea after the World War II. The decision to maintain close relations with Western countries, especially the United States, which was initiated with the end of World War II, was continued by supporting the call of the USA/UN as soon as the Korean War broke out. In this direction, this study analyzed Türkiye’s decision to participate in the Korean War in the axis of the developments in its foreign policy and the direction of this decision in the international dimension through the news in the international media. For this purpose, archival sources and periodicals accessed through documentary scanning method were used, and nearly two thousand documents in the Archives of the History of the Republic and the Ministry of Foreign Affairs were examined. In the light of the documents examined, the positive and negative reflections of the decision taken in the international dimension were discussed. The fact that the decision was intensely discussed in domestic politics and reverberated in the international media for a long time reveals the importance of the issue.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• USA
• Korean War
• Media.

Türkiye’nin Kore Savaşı’na Askeri Yardım Kararının Uluslararası Medyadaki Yansımaları

Öz

Bu çalışma II. Dünya Savaşı sonrasında Kore’de 38. Paralelin iki yakasında ABD ve SSCB devletleri tarafından kurulan Kore devletleri arasında 25 Haziran 1950 tarihinde başlayan savaşa taraf olan Türkiye’nin kararının uluslararası medyadaki yankılarını ele almaktadır. II. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte başlatılan Batılı ülkelerle özellikle de ABD ile yakın ilişkiler sürdürme kararı, Kore savaşı çıktığı anda ABD’nin/BM’nin çağrısına destek verilerek devam ettirilmiştir. Bu doğrultuda çalışma, Türkiye’nin dış politikasında yaşadığı gelişmeler ekseninde Kore Savaşına katılma kararı almasını ve bu kararın uluslararası boyuttaki akislerinin ne yönde olduğu uluslararası medyada yer alan haberler vasıtasıyla analiz edilmiştir. Bu amaçla belgesel tarama yöntemiyle erişilen arşiv kaynakları ve süreli yayınlardan yararlanılmış; Cumhuriyet Tarihi Arşivi ve Dışişleri Bakanlığı Arşivlerinde yer alan iki bine yakın belge incelenmiştir. İncelenen belgeler ışığında alınan kararın tartışılması hem de uluslararası medyada uzun süre yankı bulması, meselenin önemini gözler önüne sermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• ABD
• Kore Savaşı
• Medya

Kaynakça

1. Armaoğlu, F. 20. Yüzyıl siyasî tarihi 1914-1995, Alkım Yayınevi.
2. Bağcı, H. (1994). Demokrat parti’nin ortadoğu politikası. F. Sönmezoğlu (Drl.), Türk Dış Politikasının Analizi içinde (ss. 89-120). Der Yayınları.
3. Çavuşoğlu, H. (1983). 1983 Genel seçimleri ve anavatan partisi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 8(1), 77-86.
4. Demir, E., & Parlak, B. (2012). Türkiye’de eğitim araştırmalarında kayıp veri sorunu. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 3(1), 230-241.
5. Dışişleri Başkanlığı Türk Diplomatik Arşivi (TDA), 2503.16404.12/503, 23.03.1946.
6. TDA, 44874.216231.106/547, 05.01.1950.
7. TDA, 44874.216231.30/547, 12.04.1950.
8. TDA, 44874.216231.70/547, 28.07.1950.

9. TDA, 44874.216231.68/547, 29.07.1950.
10. TDA, 44874.216231.66.547, 01.08.1950.
11. TDA, 44874.216231.60/547, 08.08.1950.
12. TDA, 44874.216231.58/547, 10.08.1950.
13. TDA, 44874.216231.31/547, 01.11.1950.
14. TDA, 44874.216231.34/547, 30.11.1950.
15. TDA, 44874.216231.36/547, 01.12.1950.
16. TDA, 44689.215908.19/547, 02.12.1950.
17. TDA, 44874.216231.27/547, 04.12.1950.
18. TDA, 44874.216231.16/547, 15.12.1950.
19. TDA, 44874.216231.15/547, 18.12.1950.
20. TDA,44874.216231.12/547, 22.12.1950.
21. TDA, 44874.216231.11/547, 25.12.1950.
22. TDA, 44874.216231.8/547, 28.12.1950.
23. TDA, 44874.216231.6/547, 28.12.1950.
24. TDA, 44874.216231.1/547, 29.12.1950.
25. TDA, 39439.160034.112/568, 01.01.1951.
26. TDA, 44874.216233.130/547, 03.01.1951.
27. TDA, 44874.216233.129/571, 04.01.1951.
28. TDA, 39439.160034.100/568, 05.01.1951.
29. TDA, 39439.160034.82/568, 05.01.1951.
30. TDA, 44874.216233128/547, 06.01.1951.
31. TDA, 35723.141016.201/571, 22.01.1951.
32. TDA, 44667.215269.3/556, 26.01.1951.
33. TDA, 44874.216233.113/547, 16.01.1951.
34. TDA, 44874.216233.109/547, 29.01.1951.
35. TDA, 44874.216233.107/547, 02.02.1951.
36. TDA, 44874.216233.106/547, 06.02.1951.
37. TDA, 44874.216233.101/547, 14.02.1951.
38. TDA, 39782.159739.42/568, 14.02.1951.
39. TDA, 44667.215269.2/556, 18.02.1951.
40. TDA, 44874.216233.93/547, 05.03.1951.
41. TDA, 44874.216233.93/547, 05.03.1951.
42. TDA, 44874.216233.63/547, 30.05.1951.
43. TDA, 44874.216233.54/547, 28.06.1951.
44. TDA, 39439.160034.29/568, 13.07.1951.
45. TDA, 44874.216233.41/547, 22.08.1951.
46. TDA, 88087.320488.23/556, 03.10.1951.
47. TDA, 44874.216231.37/547, 22.11.1951.
48. TDA, 44874.216231.26/547, 09.12.1951.
49. TDA, 35743.141135.82/571, 18.10.1952.
50. TDA, 35743.141135.80/571, 20.10.1952.
51. TDA, 44874.216232.102/547, 18.11.1952.
52. TDA, 8427.58643.1/533, 12.12.1952.
53. TDA, 44874.216232.94/547, 12.01.1953.
54. TDA, 35874.141659.48/571, 12.01.1953.
55. TDA, 35874.141658.21/571, 25.05.1954.
56. Dinçer, M. (2004). Kore: Soğuk savaşın mirası bölünmüşlük ne zaman bitecek? Kemal İnat-Burhanettin Duran-Muhittin Ataman (Ed.), Dünya Çatışma Bölgeleri içinde(ss. 673-681). Nobel Yayın.
57. Duman, M. (2023). Türkiye’nin ilk Çin elçisi Emin Âli Sipahi’nin Çin izlenimleri ve Türkiye-Çin işkileri. Belleten, 87(308), 265-291.
58. Erhan, Ç. (2009). ABD ve NATO'yla İlişkiler. Baskın Oran (Ed.), Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (Cilt 1 / 1919-1980) içinde (ss. 522-575). İstanbul: İletişim Yayınları.
59. Hale, W. (2003). Türk Dış Politikası 1774-2000. (P. Demir, Çev.) İstanbul: Mozaik.
60. Kanat, S., Kılınç, S. ve Gürkaynak, M. (2022). Arktika bölgesindeki uluslararası anlaşmazlıklar ve küresel ısınmanın bunlara etkileri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 17(3), 837 - 861. Doi: 10.17153/oguiibf.1144859.
61. Kaya, H. (2014). Küreselleşme sürecinde yaşam boyu öğrenme ve yetişkin eğitim gerçeği. Akademik İncelemeler Dergisi, 9(2), 91-111.
62. Kennedy, P. (2010). Büyük güçlerin yükseliş ve çöküşleri (B. Karanakçı, Çev.) İş Bankası Kültür Yayınları.
63. Kişi, N. (2018). Dijital çağda yeni bir girişimcilik yaklaşimi: Dijital girişimcilik. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 389-399.
64. Lacoste, Y. (2008). Büyük oyunu anlamak jeopolitik: Bugünün uzun tarihi. (İ. Akça, Çev.) NTV Yayınları.
65. McNeill, W. H. (2002). Dünya tarihi. (A. Şenel, Çev.). İmge Kitabevi Yayınları
66. Sander, O. (1996). Siyasi tarih 1918-1994. İmge Kitabevi Yayınları
67. Tokgöz, O. (2014). Siyasal iletişimi anlamak. İmge Kitabevi Yayınları
68. Turan, S. (2008). Kore savaşı. H. Çakmak (Ed.), Türk dış politikası 1919-2008 içinde (ss.507-519). Ankara: Platin Yayınları.
69. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Cumhuriyet Arşivi Fonları (BCA), 30-1-0-0 / 102-630-6 Dosya Ek: F11, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü, 28.07.1950.
70. BCA, 30-1-0-0 / 102-630-8 Dosya Ek: F11, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü, 05.08.1950.
71. BCA, 30-1-0-0 / 102-630-9 Dosya Ek: F11, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü, 21.08.1950.
72. Türkmen, İ. (2017). 1950’li yıllarda Türk dış politikası. S. Kekevi & Y. E. Tekinsoy & İ. Türkmen (Ed.), Türk Dış Politikası (1830-1989) içinde (ss. 519-585). Berikan Yayınevi.
73. Uçarol, R. (2000). Siyasi Tarih (1789-1999). Filiz Kitabevi.
74. Zürcher, E. J. (2013). Modernleşen Türkiye’nin tarihi. (Y. Saner Çev.) İletişim Yayınları.