A Sustainable Economic Development Based on Natural Agriculture and Livestock Breeding in Muş Province

Öz

Muş has the third largest inland plain of Turkey (the Muş Plain) and the Malazgirt, Bulanık and Liz plains. These plains have remained virgin and unspoiled since no conventional agriculture has been applied to them. The territories outside the plains of the province are mountainous or hilly plains. In this mountainous and uneven terrain, pastureland areas are dominant and in these lands 80% grass-fed animal breeding is made. Due to a growing awareness of healthy nutrition in the world and in our country, the demand for natural food is increasing day by day and natural food prices are considerably higher than conventional food because of the limited availability of land to meet this increasing demand of it. Since Muş could not evaluate these two potentials well in the market, it is one of the socio-economically least developed cities of Turkey. In this research, the SWOT analysis of the province and from the past to today economic growth of the province will be considered together in order to assess the potential of the added value sustainable economic development based on natural agriculture and animal breeding.   

Anahtar Kelimeler

• Natural Agriculture and Livestock,Muş Plain,Sustainable Economic Development,SWOT Analysis

Muş İli Özelinde Doğal Tarım ve Hayvancılığa Dayalı Sürdürülebilir Bir Ekonomik Gelişim

Öz

Muş ili, Türkiye'nin üçüncü büyük iç ovasına (Muş Ovası) ev sahipliği yapmaktadır. Bununla birlikte Malazgirt, Bulanık ve Liz ovaları da Muş ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Başta Muş Ovası olmak üzere Muş’ta yer alan ovalarda şimdiye kadar konvansiyonel tarım yapılmadığından, bu ovalar kimyasal gübre ve ilaçlamalardan etkilenmemiş ve temiz kalabilmiştir. İlin ovaları dışında kalan toprakları dağlık veya engebelidir.  Bu dağlık ve engebeli topraklarda mera alanları ağırlıktadır ve buralarda %80 oranında mera hayvancılığı yapılmaktadır. Dünyada ve ülkemizde sağlıklı beslenme konusunda gittikçe yükselen bir bilinçlenmeye bağlı olarak doğal gıdaya rağbet gün geçtikçe artmaktadır. Bu artan talebi karşılayacak toprak alanlarının sınırlı olmasından dolayı da doğal gıda fiyatları konvansiyonel gıdaya göre oldukça yüksektir.  Ancak Muş ili bu iki potansiyelini pazarda iyi değerlendiremediği için Türkiye'nin sosyo-ekonomik açıdan en az gelişmiş kentlerinden biridir.  Bu araştırmada, Muş ilinin doğal tarım ve hayvancılıktaki potansiyelini değerlendirebilmek için ilin geçmişten günümüze ekonomik gelişimiyle birlikte ilin SWOT analizi göz önünde bulundurularak tarım ve hayvancılığa dayalı sürdürülebilir ve katma değeri olan bir ekonomik gelişim için yapılması gerekenler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Doğal Tarım ve Hayvancılık,Muş Ovası,Sürdürülebilir Ekonomik Gelişim,SWOT Analizi

Kaynakça

1. AFAD (2017). T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığı Deprem Bölgeleri Haritası. (Erişim: 17.09.2017), http://www.deprem.gov.tr/tr/kategori/deprem-bolgeleri-haritasi-28841
2. Aro, A., Mannisto, S., Salminen, I., Ovaskainen, M. L., Kataja, V., & Uusitupa, M. (2000). Inverse Association between Dietary and Serum Conjugated Linoleic Acid and Risk of Breast Cancer in Postmenopausal Women. Nutr Cancer, 38(2),151-157.
3. Arslan, Ö. (2017a). Kamu, Üniversite ve Sanayi İşbirliğinin Doğu Anadolu Bölgesinin Sanayi Gelişimine Katkıları Üzerine Bir Çalışma. Uluslararası Hakemli Ekonomi Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 11, 54-77.
4. Arslan, Ö. (2017b). Kamu-Üniversite-Sanayi İşbirliği Yapılanma Çalışmalarının Türkiye Sanayisinin Gelişimine Olası Katkıları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 823-849.
5. Asi, H. (2012). Muş İlinin Sosyal ve Ekonomik Gelişmesinde Tarım Sektörünün Yeri ve Önemi. Uzmanlık Tezi. Ankara: T.C. İçişleri Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.
6. Ateş Durç, S. (2009). Türkiye’de Aşiret ve Siyaset İlişkisi: Metinan Aşireti Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
7. Bagga, D., Anders, K.H., Wang, H.J., & Glaspy, J.A. (2002). Long-Chain omega-3 to omega-6 Polyunsaturated Fatty Acid Ratios in Breast Adipose Tissue from Women with and without Breast Cancer. Nutr Cancer, 42(2),180-185.
8. Berce Alparslan Tarım İşletmesi (2017a). Berce Alparslan Tarım İşletmesi (Muş) Hakkında Genel Bilgiler. (Erişim: 19.09.2017), http://www.berce.com.tr/nerelerdeyiz/berce-alparslan-tarim-isletmesi-mus/

9. Berce Alparslan Tarım İşletmesi (2017b). Berce Alparslan Tarım İşletmesi Projesi. (Erişim: 19.09.2017), http://www.berce.com.tr/projelerimiz/berce-alparslan-tarim-isletmesi-projesi/
10. CHP Doğu ve Güneydoğu Komisyonu (1999). CHP Doğu ve Güneydoğu Raporu. (Erişim: 19.09.2017), https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/bitstream/handle/11543/806/200002536.pdf?sequence=1&isAllowed=y
11. Couvreu, S., Hurtau, C., Lopez, C., Delaby, L., & Peyraud, J. L. (2006). The Linear Relationship between the Proportion of Fresh Grass in the Cow Diet, Milk Fatty Acid Composition, and Butter Properties. Journal of Dairy Science, 89, 1956–1969.
12. Çaha, Ö., & Tutar, H. (2013). TRA2 Bölgesi’nde Yoğun Kamu Çalışanı Göçü: Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Kars: Serhat Kalkınma Ajansı. (Erişim: 19.09.2017), http://www.serka.gov.tr/ru/store/file/common/6c37ba43764553cd89e02dcf097f9491.pdf
13. Çaha, Ö., Çaylak, A., & Tutar, H. (2013). TRA2 Bölgesi Sivil Toplum Kuruluşları Profili. Kars: Serhat Kalkınma Ajansı.
14. DAKA (2015). DAKA Muş İl Brifingi. Muş: DAKA Muş Yatırım Destek Ofisi.
15. DAP (2015). DAP Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
16. Dhiman, T. R. Anand, G.R., Satter, L.D., & Pariza, M.W. (1999). Conjugated linoleic acid content of milk from cows fed different diets. J Dairy Sci., 82(10), 2146-2156.
17. Dölek, İ. (2014). Muş Depremleri (Eylül 2013) ve Muş İlinin Depremselliği. Makalelerle Muş, 183-204.
18. DSİ (2015). DSİ 17. Bölge Müdürlüğü Muş Brifingi. Muş: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü
19. Duckett, S. K., Wagner, D. G., Yates, L. D., Dolezal, H. G., & May, S. G. (1993). Effects of Time on Feed on Beef Nutrient Composition. Journal of Animal Science, 71(8), 2079-2088.
20. Duckett, S.K., Neel, J.P.S., Fontenot, J.P., & Clapham, W.M. (2009). Effects of Winter Stocker Growth Rate and Finishing System on: III. Tissue Proximate, Fatty Acid, Vitamin and Cholesterol Content. Journal of Animal Science, 87(9), 2961-2970.
21. Dünya Gazetesi (2011). Muş'tan Azerbaycan'a mobilya ihracatı. (Erişim: 19.09. 2017), https://www.dunya.com/gundem/mus039tan-azerbaycan039a-mobilya-ihracati-haberi-146660.
22. Eatwild (2017). Grass-Fed Basics. (Erişim: 19.09.2017), http://eatwild.com/basics.html
23. Eden, M. (2015). Sabancı Holding’in Kuruluş Öyküsü ve Yükselişi. (Erişim: 19.09. 2017), http://kimkurdu.com/sabanci-holdingin-kurulus-oykusu-ve-yukselisi/
24. Etikan, İ., & Erkorkmaz, Ü. (2012). Türkiye’de 81 İlde, Şahsa ve Mala Karşı İşlenen Suçlarda 2008 Yılına Ait Adli İstatistiklerin Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ile İncelenmesi. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 32, 1295-1306.
25. FDA (2017a). Eating Fish: What Pregnant Women and Parents Should Know. (Erişim: 19.09.2017), https://www.fda.gov/Food/ResourcesForYou/Consumers/ucm393070.htm
26. FDA (2017b). Technical Information on Development of Fish Consumption Advice - FDA/EPA Advice on What Pregnant Women and Parents Should Know about Eating Fish. (Erişim: 19.09. 2017), https://www.fda.gov/
27. Food/FoodborneIllnessContaminants/Metals/ucm531136.htm.
28. Günaydın Muş Gazetesi (2015). Üniversite’nin Öğrenci Sayısı 10 Bini Geçti. 18 Ağustos 2015 tarihli gazete arşivi. (Erişim: 19.09.2017), http://www.gunaydinmus.com/HaberGoster/110f68c3-a6c8-4388-9812-fc153ea41b00/universitenin-ogrenci-sayisi-10-bini-gecti.aspx
29. Hallam, D. (2003). The Organic Market in OECD Countries: Past Growth, Current Status and Future Potential. p. 179-186, Organic Agriculture: Sustainability, Markets and Policies, OECD.
30. Ip, C., Scimeca, J.A., & Thompson, H.J. (1994). Conjugated linoleic acid. A powerful anti-carcinogen from animal fat sources. Cancer, 74(3), 1050-1054.
31. Järup, L. (2003). Hazards of heavy metal contamination. British Medical Bulletin, 68, 167–182.
32. Karayolları Genel Müdürlüğü (2017). Türkiye Karayolları Haritası. (Erişim: 17.09.2017), http://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionImages/KGMimages/Haritalar/turistik.jpg
33. KOSGEB (2015). KOSGEB İl Müdürlüğü 2015 Brifingi. Muş: KOSGEB İl Müdürlüğü.
34. Kraft, J., Kramer, J. K., Schoene, F., Chambers, J. R., & Jahreis, G. (2008). Extensive analysis of long-chain polyunsaturated fatty acids, CLA, trans-18: 1 isomers, and plasmalogenic lipids in different retail beef types. Journal of agricultural and food chemistry, 56(12), 4775-4782.
35. Liebhardt, B. (2003). What is Organic Agriculture? What I Learned from my Transition. p. 31-45, Organic Agriculture: Sustainability, Markets and Policies, OECD.
36. Mailhes, L. (2011). Drug-Resistant Staph Spells Trouble For Meat Industry. (Erişim: 19.09.2017), http://www.care2.com/greenliving/drug-resistant-staph-spells-trouble-for-meat-industry.html.
37. Massiera, F, Barbry, P., Guesnet, P., Joly, A., Luquet, S., Brest, C.M., Mohsen-Kanson, T., Amri, E., & Ailhaud, G. (2010). A Western-like fat diet is sufficient to induce a gradual enhancement in fat mass over generations. Journal of Lipid Research, 51, 2352-2361.
38. McAfee, A. J., McSorley, E. M., Cuskelly, G. J., Fearon, A. M., Moss, B. W., Beattie, J. A. M., Wallace, J. M. W., Bonham, M. P., & Strain, J. J. (2011). Red meat from animals offered a grass diet increases plasma and platelet n-3 PUFA in healthy consumers. British Journal of Nutrition, 105(1), 80-89.
39. Mercola (2014). Reasons to Switch to Grass-Fed Beef and Dairy. (Erişim: 19.09.2017), http://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2014/05/21/grass-fed-beef-dairy.aspx.
40. Milliyet Gazetesi (2016). Muş’ta Meyvecilik Geliştirilecek. (Erişim: 19.09. 2017), http://www.milliyet.com.tr/mus-ta-meyvecilik-gelistirilecek-mus-yerelhaber-1216038/.
41. Milliyet Gazetesi (2017). Muş'ta Uygulamalı Bilimler Fakültesi'nin Kurulması Resmi Gazetede Yayımlandı. 17.09.2017 tarihli gazete arşivi. Erişim: 29.12.2017), http://www.milliyet.com.tr/mus-ta-uygulamali-bilimler-fakultesi-mus-yerelhaber-2281925/.
42. MTA (2015). MTA Doğu Anadolu Bölge Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
43. Muş Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü (2015). Muş Bilim, Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
44. Muş Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü (2015). Muş Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
45. Muş İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü (2015). Muş İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
46. Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2015). Muş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
47. Muş OSB Müdürlüğü (2015). Muş OSB Müdürlüğü Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
48. Muş Ovası Gazetesi (2008). Tam Kapasite Üretimdeyiz. 30 Nisan 2008 tarihli gazete arşivi. (Erişim: 19.09.2017), http://www.musovasi.com/haber/tam_kapasite_uretimdeyiz-392.html
49. Muş Ovası Gazetesi (2010). Bölgesel Olarak Çalışmaktayız. 26 Temmuz 2010 tarihli gazete arşivi. (Erişim: 19.09.2017), http://www.musovasi.com/haber/ergun_bolgesel_olarak_cal-5887.html
50. Muş Ovası Tarım ve Hayvancılık Çalıştayı (2017). Muş Ovası Tarım ve Hayvancılık Çalıştayı Kitabı 16-17 Mayıs. Muş: Muş İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü.
51. Muş Valiliği (2015). 60 Dakikalık Muş İl Brifingi. Muş: Muş Valiliği.
52. Muş’un Sesi Gazetesi (2016). Vali Yavuz, Tekstil Kent Hayata Geçirilecek. 11 Mart 2016 tarihli gazete arşivi. (Erişim: 19.09.2017), http://www.yenimusunsesi.com/haber/vali-yavuz-tekstil-kent-hayata-gecirilecek-2749.html
53. Ökten, Ş. (2010). İktidarın Sosyolojik Kimliği: Aşiretlerde İktidarın Biçimi ve Kaynakları. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13(2), 183-215.
54. Plastonline (2013). Muş Plastik ilk ihracatını Suriye'ye yaptı. (Erişim: 19.09.2017), http://www.plastonline.com/mus-plastik-ilk-ihracatini-suriye-ye-yapti/15/
55. Robinson, J. (2004). Pasture Perfect: How You Can Benefit from Choosing Meat, Eggs, and Dairy Products from Grass-Fed Animals. Washington: Vashon Island Press.
56. Robinson, J. (2013). Eating on the Wild Side: The Missing Link to Optimum Health. UK: Little Brown & Company.
57. Rule, D. C., Broughton, K. S., Shellito, S. M., & Maiorano, G. (2002). Comparison of muscle fatty acid profiles and cholesterol concentrations of bison, beef cattle, elk, and chicken. Journal of Animal Science, 80(5), 1202-1211.
58. Sanayi Genel Müdürlüğü (2016). Türkiye 81 İl Sanayi Durum Raporu. Sanayi Genel Müdürlüğü, s.1029-1043.
59. Sensoy, S., Demircan, M., & Ulupınar, Y. (2016). Climate of Turkey. (Erişim: 20.04.2016), http://www.mgm.gov.tr/files/en-US/climateofturkey.pdf
60. Sırım, V., & Çayın, M. (2014). Muş Alparslan Üniversitesi’nin İlin Sosyo-Ekonomik Gelişmesindeki Etkileri Üzerine Teorik Bir İnceleme. Makalelerle Muş, s. 63-76.
61. Simopolous, A.P., & Robinson, J. (1999). The Omega Diet. New York: Harper Collins.
62. Simopoulos, A. P. (2002). The Importance of the Ratio of Omega-6/Omega-3 Essential Fatty Acids. Biomed Pharmacother, 56(8), 365-379.
63. Siscovick, D. S., Raghunathan, T. E., King, I., Weinmann, S., Wicklund, K. G., Albright, J., ... & Cobb, L. A. (1995). Dietary intake and cell membrane levels of long-chain n-3 polyunsaturated fatty acids and the risk of primary cardiac arrest. Jama, 274(17), 1363-1367.
64. Sönmez, M. E. (2014). Muş Ovası’nın Tarımsal Potansiyeli ve Arazi Kullanım Arasındaki İlişkiler. Makalelerle Muş, 5-32
65. Tanyaş, M., & Arıkan, F. (2013). Bursa İli Lojistik Merkez Ön Fizibilite Raporu. BUSİAD, 2013.
66. TKDK (2015). TKDK Muş İl Brifingi. Muş: TKDK Muş İl Koordinatörlüğü
67. TUİK (2013). Seçilmiş Göstergelerle Muş 2013. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu.
68. Tuzen, M. (2009). Toxic and essential trace elemental contents in fish species from the Black Sea, Turkey. Food and Chemical Toxicology, 47(8), 1785–1790.
69. TÜİK (2015). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Sonuçları. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu.
70. Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi (2014).Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi Faaliyet Raporu. Ankara: Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi.
71. Yurt Çimento (2015). Hakkımızda. (Erişim: 22.10. 2015), http://www.yurtcimento.com/web/
72. Zhu, H., Xu, Y., Yan, B., Guan, J., Zhou, Q., & Liang, Y. (2016). Risk assessment of heavy metals contamination in sediment and aquatic animals in downstream waters affected by historical gold extraction in Northeast China. Human and Ecological Risk Assessment, 22(3), 693–705.