A Metaphor Study: Students’ Perceptions Related to the Guidance Service

Abstract

This study aims to examine the perceptions of the students about the guidance service through the metaphor method. Participants of this qualitative study were 89 high school students. The data obtained through Examination Form of Students’ Perceptions Related to Guidance Service in the study were analyzed by content analysis. Based on data analysis, students' perceptions related to guidance service were divided in two main themes as positive and negative. Under the positive main theme; it was emphasized that the guidance service was helpful in providing solutions to students’ problems, psychological support and guidance to them. Also, it was determined that the guidance service provided the necessary counseling services to the students and fulfilled the function of providing information. On the other hand, under the negative main theme; it has been determined that some students had a negative perception related to guidance service and guidance service sometimes had a similar attitude with school administration. Lastly, it was found that guidance service sometimes remain negligent to the students.   

Keywords

• Metaphor,Student,Guidance Service

Bir Metafor Çalışması: Öğrencilerin Rehberlik Servisine İlişkin Algıları

Öz

Bu çalışmada, öğrencilerin rehberlik servisine ilişkin algılarının metafor yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel desende gerçekleşen çalışmada 89 lise öğrencisi yer almıştır. Öğrencilerin Rehberlik Servisine İlişkin Algılarını İnceleme Formu kullanılarak toplanan veriler, içerik analiziyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, öğrencilerin rehberlik servisine ilişkin algıları pozitif ve negatif olmak üzere iki ana temada toplanmıştır. Pozitif ana temasının altında; rehberlik servisinin öğrenci sorunlarına çözüm üretmede, öğrencilere psikolojik destek sağlamada ve yol göstermede yardımcı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca rehberlik servisinin öğrencilere danışmanlık hizmetini sunduğu ve bilgi verme işlevini yerine getirdiği saptanmıştır. Negatif ana temasının altında ise; bazı öğrencilerin rehberlik servisine karşı olumsuz bir algıya sahip oldukları, rehberlik servisinin bazen okul idaresi ile benzer bir tutum sergilediği ve bazen de öğrencilere karşı kayıtsız-ilgisiz kaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Metafor,Öğrenci,Rehberlik Servisi

Kaynakça

1. Akgün, E. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin bakış açısıyla anasınıflarındaki rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 9(2), 474- 483.
2. Akın, B. (2007). Rehber öğretmenlerin görevlerine ilişkin öğretmenlerin beklentileri ve algıları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
3. Aksoy, V. ve Diken, İ. H. (2009). Rehber öğretmenlerin özel eğitimde psikolojik danışma ve rehberliğe ilişkin öz yeterlik algılarının incelenmesi. İlköğretim Online, 8(3), 709-719.
4. Altun, F., ve Camadan, T. (2013). Rehber öğretmenlerin rehber öğretmen (psikolojik danışman) kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 883-918.
5. Aslanargun, E. (2007). Okul-aile işbirliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 119-135.
6. Aydoğdu, E. (2008). İlköğretim okullarında öğrenci ve öğretmenlerin sahip oldukları okul algıları ile ideal okul algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
7. Bakırcıoğlu, R. (2005). İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimde rehberlik ve psikolojik danışma. (7. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
8. Bakioğlu, A. ve Gayık Asyalı, S. (2005). Rehber öğretmenlerin bulundukları kariyer evrelerine göre okul yönetimini algılayışlarının niteliksel olarak incelenmesi. Atatürk Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 89-110.

9. Bardakçı, A. B. (2011). İlköğretim okullarında çalışan sınıf öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni ve psikolojik danışmanların kapsamlı/gelişimsel rehberlik programına ilişkin görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana.
10. Başaran, M. (2008). İlköğretim okullarındaki yönetici ve sınıf rehber öğretmenlerinin psikolojik danışma ve rehberlik faaliyetlerinden beklentileri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
11. Bıçak, A. (2006). Resmi ilköğretim okulu rehber öğretmenlerinin görevlerini gerçekleştirme düzeyine ilişkin bir çalışma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
12. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. (17. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Camadan, F. ve Kahveci, G. (2013). Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin rehber öğretmen (psikolojik danışman) ilişkin algılarının incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1371-1392.
14. Camadan, F. ve Sezgin, F. (2012). İlköğretim okulu müdürlerinin okul rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşleri üzerine nitel bir araştırma. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38), 199-211.
15. Clark, M. A. & Amatea, E. (2004). Teacher perceptions and expectations of school counselor contributions: implications for program planning and training. Professional School Counseling, 8(2), 9-132.
16. Crowe, A. (2014). Guidance and counseling in Aotearoa, New Zealand, secondary schools: revisiting the issues. Journal of Asia Pacific Counseling, 4(2), 199-215.
17. Çanak, M. (2013). Öğretmenlerin “öğrenci velisi” kavramına yönelik geliştirdikleri metaforlar. OPUS-Türkiye Sosyal Politika ve Çalışma Hayatı Araştırmaları Dergisi, 3(4), 137-156.
18. Çelenk, S. (2003). Okul başarısının ön koşulu: okul aile dayanışması. İlköğretim-Online 2 (2), 28-34.
19. Epstein, J. L. (2001). Building bridges of home, school, and community: the importance of design. Journal of Education for Students Placed At Risk, 6(1-2), 161-168.
20. Erdoğan, İ. (2006). Eğitim ve okul yönetimi. (6. Baskı). İstanbul: Sistem Yayıncılık.
21. Eşen, R. (2009). 10. Sınıf rehberlik programının (sınıf öğretmenleri için) rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
22. Fernandez-Alonso, R., Alvarez-Diaz, M., Woitschach, P., Suarez-Alvarez, J. & Cuesta, M. (2017). Parental involvement and academic performance: less control and more communication. Psicothema, 29(4), 453-4561.
23. Gibbons, M. M., Diambra, J. F. & Buchanan, D. K. (2010). School counselor perceptions and attitudes about collaboraiton. Journal of School Counseling, 8(34), 1-28.
24. Girgin, G. (2012). Çağdaş eğitim sistemlerinde öğrenci kişilik hizmetleri ve rehberlik. A. Kaya (Ed.). Psikolojik danışma ve rehberlik, 2-23. Ankara: Anı Yayıncılık.
25. Gordon, T. (2003). Etkili öğretmenlik eğitimi. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
26. Gülsar, A. (2008). Rehberlik hizmetleri ve bireyi tanıma teknikleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
27. Gündüz, B., İnandı, Y. ve Tunç, B. (2014). Okul yöneticilerinin psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşleri: betimsel bir çalışma. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2), 19-34.
28. Gür, K. (2010). Sınıf rehber öğretmenleri ve okul psikolojik danışmanlarının yönetmelikteki rehberlik hizmetleri il ilgili görevleri kabul durumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
29. Gürkan, G., Özgün, B. B. ve Kahraman, S. (2017). Öğretmen adaylarının bilgi kavramına ilişkin metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(8), 3-18.
30. Güven, M. (2009). Milli eğitim bakanlığı müfettişlerinin okul rehberlik hizmetleri ve denetimiyle ilgili görüşleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(9), 171-179.
31. Güven, M. (2012). Okullarda rehberlik servisleri-hizmetler. A. Kaya (Ed.). Psikolojik danışma ve rehberlik, (s. 55-74). Ankara: Anı Yayıncılık.
32. Hamidi, F. & Bagherzadeh, Z. (2010). Role and place of guidance teacher in schools. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 1918-1921.
33. Hampden-Thompson, G. & Galindo, C. (2017). School–family relationships, school satisfaction and the academic achievement of young people. Educational Review, 69(2), 248-265.
34. Hatipoğlu, A. ve Kavas, E. (2016). Veli yaklaşımlarının öğretmen performansına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(4), 1012-1034.
35. Hatunoğlu, A., ve Hatunoğlu, Y. (2006). Okullarda verilen rehberlik hizmetlerinin problem alanları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 333-338.
36. Horzum, M. B. ve Ayas, T. (2013). Rehber öğretmenlerin sanal zorbalık farkındalık düzeyinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 195-205.
37. Ihmeideh, F. & Oliemat, E. (2015). The effectiveness of family involvement in early childhoold programmes: perceptions of kindergarten principals and teachers. Early Child Development and Care, 185(2), 181-197.
38. Iurea, C. (2014). Counseling parents-solutions to optimize the Professional partnership between parents and school counselor. Journal Plus Education, 21(2), 214-223.
39. Johnson, G., Nelson, J. & Henriksen, R. C. (2011). Experiences of implementing a comprehensive guidance and counseling program at the elementary level. Journal of Professional Counseling: Practice, Theory, and Research, 38(3), 18-32.
40. Kalın, Ş. (1999). Ankara ili ilköğretim okullarında görevli rehber öğretmenlerin ilköğretimde rehberlik konusundaki görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
41. Karaer, N. (2010). İlköğretim okullarındaki yönetici, sınıf ve psikolojik danışma ve rehber öğretmenlerin kaynaştırma adayı özel gereksinimli öğrencileri tanıma ve yönlendirme yeterliliklerinin incelenmesi (Gaziantep İli Örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
42. Karakuş, S. (2008). İlköğretim okullarında çalışan psikolojik danışmanların sınıf öğretmenleri ve sınıf rehber öğretmenleriyle yaptıkları konsültasyon çalışmalarının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana.
43. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. (14. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
44. Karataş, Z. ve Şahin Baltacı, H. (2013). Ortaöğretim kurumlarında yürütülen psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik okul müdürü, sınıf rehber öğretmeni, öğrenci ve okul rehber öğretmeninin (psikolojik danışman) görüşlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 427-460.
45. Kaya, A., Bölükbaşı Macit, Z. ve Siyez, D.M. (2012). Bir ilköğretim okulu psikolojik danışma ve rehberlik servisine yapılan başvuruların incelenmesi. İlköğretim Online, 11(4), 1087-1100.
46. Kemertaş, İ.ve Otrar, M. (2004). Okullarda rehberlik servisleri. C. Karagözoğlu ve İ. Kemertaş (Yayına Haz.). Psikolojik danışma ve rehberlik, (s. 113-123). İstanbul: Birsen Yayınevi.
47. Kepçeoğlu, M. (2004). Psikolojik danışma ve rehberlik. İstanbul: Alkım Yayınevi.
48. Kılıç, F. (2010). İlköğretim birinci kademe yönetici, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmenin rehberlik görevleri ile ilgili bilgi düzeyi ve okul rehberlik hizmetleri hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
49. Koçak, R. (2007). Eğitimde rehberlik hizmetlerini anlamak. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 7, 6-9.
50. Koçyiğit, S. (2015). Ana sınıflarında kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen-rehber öğretmen ve ebeveyn görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(1), 391-415.
51. Konca, F. (2007). İlköğretim psikolojik danışma ve rehberlik programlarının geliştirilmesi sürecinde karşılaşılan sorunlar. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
52. Korkut-Owen, F., ve Owen, D. W. (2008). Okul psikolojik danışmanlarının rol ve işlevleri: Yöneticiler ve psikolojik danışmanların görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 204-221.
53. Kotaman, H. (2008). Türk ana babalarının çocuklarının eğitim öğretimlerine katılım düzeyleri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 135-149.
54. Kraus, İ. (1998). A fresh look at school counseling: a family-systems approach. Professional School Counseling, 1(4), 6-12.
55. Kuzgun, Y. (2011). Rehberlik ve psikolojik danışma. (11. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
56. Lam, S. K. Y. & Hui, E. K. P. (2010). Factors affecting the involvement of teachers in guidance and counseling as a whole-school approach. British Journal of Guidance & Counseling, 38(2), 219-234.
57. Lawson, M. A. (2003). School-family relations in context. Urban Education, 38(1), 57-77.
58. Liston, J. & Geary, T. (2015). Evaluting a guidance counsellor education programme: the methodological complexities. Procedia Social and Behavioral Sciences, 191, 1014-1018.
59. MEB (2017). Milli eğitim bakanlığı rehberlik hizmetleri yönetmeliği. Ankara: MEB Yayınları.
60. Memduhoğlu, H. B. ve Mazlum, M. M. (2014). Bir Değişim Hikâyesi: Eğitim Denetmenlerine İlişkin Metaforik Algılar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4/1, 28 – 47.
61. Memduhoğlu, H. B., ve Dalçiçek, E. (2016). Öğretmenlerin rehberlik servisine ilişkin metaforik algıları. The Journal of Academic Social Science Studies, 47, 287-298.
62. Nas (Dalçiçek), E., Sak, R. & Şahin Sak, İ. T. (2017). School counselors’ job satisfaction: a comparative study of preschool and primary-school counselors in Turkey. International Journal fort the Advancement of Counselling, 39, 377-394.
63. Nazlı, S. (2005). Kapsamlı gelişimsel rehberlik ve psikolojik danışma programları. (2. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
64. Neslitürk, S., Çamlıbel Çakmak, Ö. ve Asar, H. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin veli kavramına ilişin metaforik algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 679-712.
65. ÖSYS (2017). Yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. Ankara: ÖSYM Yayınları.
66. Özabacı, N., Sakarya, N., ve Doğan, M. (2008). Okul yöneticilerinin okuldaki psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(19), 8-22.
67. Özgüven, İ. E. (2007). Psikolojik danışma ve rehberlik. Ankara: PDREM Yayınları.
68. Rimm-Kaufman, S. E., Pianta, R. C., Cox, M. J. & Bradley, R. H. (2003). Teacher-rated family involvement and children’s social and academic outcomes in kindergarten. Early Education and Development, 14(2), 179-198.
69. Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
70. Saban, A. (2008a). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-496.
71. Saban, A. (2008b). İlköğretim birinci kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455.
72. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
73. Sak, R., Şahin Sak, İ. T. ve Nas, E. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokul kademesinde görev yapan rehber öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerinin karşılaştırılması. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 404-433.
74. Schmalzle, U. (2001). The importance of schools and families fort he identity formation of children and adolescents. International Journal of Education and Religion, 2(1), 27-42.
75. Selamet, Ç. (2015). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi konusunda okullardaki rehberlik servisinden beklentileri: Afyonkarahisar örneği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
76. Simion, L. (2016). The school-family partnership as educational project. Bulletin of the Transilvania University of Braşov, 9(58), 47-55.
77. Söker, V. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin sınıf yönetimi konusunda okullardaki rehberlik servisinden beklentileri (Zonguldak Örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
78. Şirin, A. (2004). Rehberlik çeşitleri. C. Karagözoğlu ve İ. Kemertaş (Yayına Haz.). Psikolojik danışma ve rehberlik, (s. 89-111). İstanbul: Birsen Yayınevi.
79. Tan, H. (2000). Psikolojik danışma ve rehberlik. İstanbul: MEB Yayınları.
80. Taşkaya, S. M., ve Kurt, Y. (11-13 Kasım, 2010). İlköğretim okullarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. International Conference on New Trends in Education and Their Implicatons, Antalya.
81. Uludağ Tüfekçi, M. (2011). Kapsamlı psikolojik danışma ve rehberlik programı rehber etkinliklerinin sınıf rehber öğretmenleri ve rehber öğretmenler tarafından kullanılma durumları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
82. Ünal, A. ve Ünal, E. (2010). Öğretmen ve öğrencilerin rehber öğretmeni algılamalarına ilişkin bir durum çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2,) 919-945.
83. Ünal, A., Yıldırım, A. ve Çelik, M. (2010). İlköğretim okulu müdür ve öğretmenlerinin velilere ilişkin algılarının analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 261-272.
84. Wells, C. E. & Ritter, K. Y. (1979). Papework, pressure and discouragement: student attitudes toward guidance services and implications fort he profession. Personnel & Guidance Journal, 58(3), 6-170.
85. Whannel, R. & Allen, W. (2011). High school dropouts returning to study: the influnece of the teacher and family during secondary school. Australian Journal of Teacher Education, 36(9), 22-35.
86. Yankın, T. (2009). İlköğretim okul müdürlerinin rehberlik çalışmalarına etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Beykent Üniversitesi, İstanbul.
87. Yaycı, L. (2010). Okullarda rehberlik hizmetleri. M. Güven (Ed.). Psikolojik danışma ve rehberlik, (s. 69-81). Ankara: Anı Yayıncılık.
88. Yazgünoğlu, S., ve Demirel, M. (2012). Okul ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim kurumları sınıf rehberlik programına ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 244-255.
89. Yeşilyaprak, B. (2016a). 21. Yüzyılda eğitimde rehberlik hizmetleri - gelişimsel yaklaşım. (26. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
90. Yeşilyaprak, B. (2016b). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı - kuramdan uygulamaya. (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
91. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
92. Yılmaz, H., ve Üre, Ö. (1997). Rehberlik ders notu. Konya: Günay Ofset.
93. Young, A., Dollarhide, C. T. & Baughman, A. (2016). The voices of school counselor: essential characteristics of school counselor leaders. Professional School Counseling, 19(1), 10-36.
94. Yurtal, F. D. (2012). Psikolojik danışma ve rehberlikte başlıca hizmet türleri. A. Kaya (Ed.). Psikolojik danışma ve rehberlik, (s. 35-44). Ankara: Anı Yayıncılık.