Investigation of the Drawings of Primary School First Grade Students' About the Concept of “Zero Waste”

Öz

In this study, it is aimed to examine the drawings of first grade primary school students about zero waste concept. Phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the study consisted of 18 students in the first year of a primary school in the central district of Kahramanmaraş province in the fall semester of 2019-2020 academic year. First grade students were asked to draw and explain their perceptions about the concept of zero waste. Content analysis was used in the analysis of the data. The pictures of the students were analyzed by considering the explanations in the interviews. The drawings and views of the students are presented by coding. When the drawings of first grade primary school students about the concept of zero waste were examined, it was found that they included the most garbage concept in the pictures. It was found that female students give more importance to the concepts of waste awareness and male students to environmental protection theme.

Anahtar Kelimeler

• First Grade Students,Zero Waste,Environment,Primary School,Concept

İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin “Sıfır Atık” Kavramı ile İlgili Çizimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin sıfır atık kavramı ile ilgili çizimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz dönemi Kahramanmaraş ili Merkez ilçesinde bulunan bir ilkokulun birinci sınıfında öğrenim gören 18 öğrenci oluşturmuştur. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin sıfır atık kavramına yönelik algılarını belirlemek için çizim yapmaları ve çizimlerini anlatmaları istenmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin çizdikleri resimler görüşmelerdeki açıklamaları da dikkate alınarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin çizimleri ve görüşleri kodlanarak sunulmuştur. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin sıfır atık kavramı ile ilgili çizimleri incelendiğinde resimlerde en fazla çöp kavramına yer verdikleri tespit edilmiştir. Kız öğrencilerin atık bilinci teması, erkek öğrencilerin çevre koruma teması ile ilgili kavramlara daha çok yer verdikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Birinci Sınıf Öğrencileri,Çevre,İlkokul,Kavram,Sıfır Atık

Kaynakça

1. Arıkurt, E. (2014). Kavram karikatürlerinin ve kavramsal değişim metinlerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin başarılarına, kavramsal değişimlerine ve tutumlarına etkisinin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.380637)
2. Atılğanlar, N. (2014). Kavram karikatürlerinin ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin basit elektrik devreleri konusundaki kavram yanılgıları üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.378513)
3. Aydın, G. (2013). Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının ağır metal ve radyasyon kirliliği konusunda bilgi düzeyleri: Giresun Üniversitesi Örneği (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.380636)
4. Bulut, E. ve Çavuldur, L. (2017). Geri dönüşümlü kâğıt hamurunun yaratım malzemesi olarak görsel sanatlar eğitiminde kullanımının öğrencilerde kâğıdın geri dönüşümü hakkında bilgi ve alışkanlık kazanımına yönelik etkileri. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 2(4), 187-208.
5. Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri. (H. Özcan, Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.
6. Creswell, J. W. (2009). Research design, qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. California: SAGE Publications.
7. Çabuk, B. (2019). Çevre eğitimi. D. Kahriman-Pamuk (Ed.), Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik içinde, (ss. 1-38). Ankara: Anı Yayıncılık.
8. Çakır-Koçak, Y., Tuna-Oran, N. ve Çeber-Turfan, E. (2016). İlköğretim öğrencilerine verilen atıkların ayrıştırılması eğitiminin bilgi transferi ile aile bilgi düzeyine etkisi. Hemşirelik Akademik Araştırma Dergisi, 2(1), 1-8.

9. Çimen, O. ve Yılmaz, M. (2012). İlköğretim öğrencilerinin geri dönüşümle ilgili bilgileri ve geri dönüşüm davranışları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 63-74.
10. Demir, Y. (2008). Kavram yanılgılarının belirlenmesinde kavram karikatürlerinin kullanılması (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.232374)
11. Demiral, B. ve Evin, H. (2018). Malatya’da katı atık yönetimi: kentleşmenin yerel çevre politikaları üzerine etkisi. Social Sciences Research Journal, 7, 277-295.
12. Demirel, Ö., Tuncel, İ., Demirhan, C. ve Demir, K. (2008). Çoklu zekâ kuramı ile disiplinlerarası yaklaşımı temel alan uygulamalara ilişkin öğretmen-öğrenci görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(147), 14-25.
13. Erdoğan, A. ve Özsevgeç, L. C. (2012). Kavram karikatürlerinin öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi: sera etkisi ve küresel ısınma örneği. Turkish Journal of Education, 1(2), 1-13.
14. Ersoy, A. F. ve Türkkan, B. (2010). İlköğretim öğrencilerinin çizdikleri karikatürlere yansıttıkları sosyal ve çevresel sorunların incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 96-109.
15. Ersoy, A. ve Türkkan, B. (2009). İlköğretim öğrencilerinin resimlerinde internet algısı. İlköğretim Online, 8(1), 57-73.
16. Garrard, G. (2016). Ekoeleştiri-ekoloji ve çevre üzerine kültürel tartışmalar. (E. Genç, Çev. Ed.) İstanbul: Kolektif Kitap.
17. Gönüllü, M. ve Çelik, Z. (2015). İlköğretim öğrencilerinin çevre için zararlı ambalaj atıkları hakkında farkındalığı (İstanbul örneği). Milli Eğitim Dergisi, 45(205), 44-63.
18. Gültekin, S. T. (2013). Kavram karikatürleri ile zenginleştirilmiş matematik öğrenme ortamlarından yansımalar (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.344468)
19. Gürer, A. ve Sakız, G. (2018). Yetişkinlerin küresel ısınma ile ilgili bilgi düzeyleri ve geri dönüşüm farkındalıkları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1364-1391.
20. Howitt, D., & Cramer, D. (2014). Research methods in psychology. Harlow, England: Pearson.
21. Kaçtıoğlu, S. ve Şengül, Ü. (2010). Erzurum kenti ambalaj atıklarının geri dönüşümü için tersine lojistik ağı tasarımı ve bir karma tam sayılı programlama modeli. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(1), 89-112.
22. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
23. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. beverly hills, CA: Sage Publications.
24. MEB (2018). İlköğretim 1, 2 ve 3. Sınıflar Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
25. Meriç, G. (2014). Fen ve teknoloji dersinde kavram karikatürlerinin öğrencilerin kavramsal anlama, motivasyon ve tutum düzeyleri üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.373795)
26. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
27. Mrema, K. (2008). An assessment of students’environmental attitudes and behaviours and the effectiveness of their school recycling programs (Yüksek lisans tezi). ProQuest Dissertations & Theses Global adresinden edinilmiştir. (UMI No. 10222/76596)
28. Mutlu, M. (2013). “Recycling” concepts perceptions of grade eihgth students: phenomenographic analysis. Anthropologist 16(3), 663-669.
29. Önal, H., Kaya, N. ve Çalışkan, T. (2019). Çevre eğitiminde sıfır atık politikası ve mevcut ders kitaplarındaki görünümü (Hayat bilgisi 2. sınıf ders kitabı). Milli Eğitim Dergisi, 48(221), 123-140
30. Özsoy, S. ve Ahi, B. (2014). İlkokul öğrencilerinin geleceğe yönelik çevre algılarının çizdikleri resimler aracılığı ile belirlenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14 (4), 1557-1582.
31. Pınar, E. ve Yakışan, M. (2017). İlkokul öğrencilerinin çevre kavramları ile ilgili çizimlerinin analizi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (USOS 2016 Özel Sayısı), 8(1), 97-113.
32. Rodari, P. (2007). Science and scientists in the drawings of European children. Journal of Science Communication, 6(3), 1-12.
33. Sadık, F., Çakan, H. ve Artut, K. (2011). Çocuk resimlerine yansıyan çevre sorunlarının sosyo-ekonomik farklılıklara göre analizi. İlköğretim Online, 10(3),1066-1080.
34. Say, F. S. (2011). Kavram karikatürlerinin 7. sınıf öğrencilerinin “maddenin yapısı ve özellikleri” konusunu öğrenmelerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.298690)
35. Sıfır Atık Yönetmeliği (2019, 12 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 30829). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/07/20190712-9.htm
36. Sungur, S. A. (2017). Lisans öğrencilerinin çevreye yönelik etik tutumları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 (41), 469-479.
37. Tokiz, A. (2013). İlköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve hareket konusundaki kavramsal anlama düzeylerinin kavram karikatürleri, kavram haritası, çizimler ve görüşmeler kullanılarak değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.337090)
38. Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2018). Sıfır Atık Projesi. http://www.sifiratik.gov.tr adresinden 17/09/2019 tarihinde alınmıştır.
39. Ural-Keleş, P. ve Keleş, M. (2018). İlkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin geri dönüşüm kavramı ile ilgili algıları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 481-498.
40. Yalçınkaya, E. (2013). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerine göre çevre sorunları: Nitel bir çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi, 27, 416-439.
41. Yavuz, S. ve Büyükekşi, C. (2011). Kavram karikatürlerinin ısı-sıcaklık kavramlarının öğretiminde kullanılması. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 1(2), 25-30.
42. Yıldız, İ. (2008). Kavram karikatürlerinin kavram yanılgılarının tespitinde ve giderilmesinde kullanılması: düzgün dairesel hareket (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.218462)