Yıl 2017, Cilt 5 , Sayı 1, Sayfalar 167 - 191 2017-03-01

Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi
Evaluation of Administrative Reforms with Regard to Historical Perspective in Turkey

Yasemin MAMUR IŞIKÇI [1]


Küreselleşme ile birlikte gittikçe yaygınlaşan neo-liberal politikalar devletin rolünde de bir değişimi zorunlu kılmış, 1930’lu yıllarda meşruiyet kazanmış olan müdahaleci devlet anlayışının yerini, 1980’li yıllardan sonra düzenleyici devlet anlayışı almıştır. Bu çalışmanın amacı; yönetimi alanındaki idari reformları devletin rolündeki değişim süreci ile birlikte tarihsel olarak analiz etmektir. Söz konusu analiz, uzman raporları, kalkınma planları, Avrupa Birliği İlerleme Raporları ve uygulama üzerinden yapılmıştır. 

Türkiye’de yapılan idari reform çalışmaları tarihsel olarak dönemlere ayrıldıktan sonra, 2000 yılı sonrası yeniden yapılanma çalışmaları ayrıca irdelenmiş ve son aşamada da bu çalışmaların başarısı ve geleceği hakkında bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışma sonunda Türkiye’de cumhuriyet tarihinde yapılan idari düzenlemelerin 1980’li yıllara kadar dar kapsamlı ve daha çok örgütsel sorunları kapsayan kapalı bir anlayış hakimken, 1980’li yıllardan sonra daha kapsayıcı ve köklü değişimleri içerdiği belirlenmiştir.


Neoliberal policies, which were becoming more widespread with globalization, necessitated a change in the role of the state, and therefore the notion of interventionist state which was legitimated in the 1930’s was replaced by the regulatory state in the 1980’s. The aim of this study is to analyze the administrative reforms in the public administration area historically as regards the process of change in the role of the state.  The analysis was based on expert reports, development plans and implementation. Although it is directly related to the research, European Union Progress Reports were excluded from the scope of this study. 

After the administrative reforms in Turkey were separated historically, those made in the post-2000 era have been thoroughly examined, and an evaluation of the success and the future of these efforts has been provided. At the end of the study, it was determined that administrative reforms made in the Republican period in Turkey followed a narrow-scoped and isolated path that focused more on organizational issues until the 1980’s, whereas more inclusive and radical changes were implemented after the 1980’s.


  • Aktan, C. C. (2003). Değişim Çağında Devlet. Çizgi Kitabevi, Konya.
  • Al, H. (2005). Cumhuriyet Dönemi Belediyeciliğinin Tarihsel Gelişimi. (der. Vecdi Akyüz), İslam Geleneğinden Günümüze Şehir Hayatı ve Yerel Yönetimler 2, İstanbul, 105-144.
  • Berkman, A. Ü. (1982). Planlı Dönemde İdari Reform Anlayışı ve Uygulanması:İdari Reformun ‘Yönetilmesi’ Açısından Bir Değerlendirme, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Gelişme Dergisi, Özel Sayısı.
  • Belediye Kanunu, KN. 5393 KT. 3/7/2005 RG. 13/7/2005 Sayı : 25874.
  • Bilgin, H., M. (t.y), Kamu Yöneti̇mi̇nde Yeni̇den Yapilanma Tartişmalari, Perşembe Konferansları, 29–52.
  • Canpolat, H.& Cangir, M. (2010). Değişen Dünyada Kamu Yöneti̇mi̇ni̇n Geleceği̇ ve Türki̇ye’ni̇n Reform Gündemi̇: Türki̇yeni̇n Daha Fazla Demokrati̇kleşmesi̇. Türk İdare Dergisi, (466), 25–46.
  • Çelik, Z. (2005). Planlı Dönemde Türkiye’deki Kırsal Kalkınma Politika ve Uygulamaları Üzerine Bir Değerlendirme. Planlama, (2), 61–71.
  • Çiftçi, S.& Çürük, L. (2011). Kamu Yönetiminde Paradigma Değişimi Çerçevesinde Refomlar: İngiltere Örneği. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(4), 25–47.
  • Çiner, C.U. (2010). Devlet Reformunda Yerelleşme ve Bölgeselleşme: Türkiye’ye Karşılaştırmalı Bir Bakış, Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
  • Coşkun, B.& Nohutçu, A.(2005). Türkiye’de Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma: Kuramsal-Tarihsel Perspektif, Genel Değerlendirme ve Saptamalar. (der.Ahmet Nohutçu, Asım, Balcı). Bilgi Çağında Türk Kamu Yönetiminin Yeniden Yapılandırılması-I , İstanbul: Beta Basım Yayım, 1-36.
  • DPT. (1963). Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967). Ankara.
  • DPT. (1968). İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972). Ankara.
  • DPT. (1973). Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977). Ankara.
  • DPT. (1979). Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1979-1983). Ankara.
  • DPT. (1989). Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1985-1989). Ankara.
  • DPT. (1990). Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1994). Ankara.
  • DPT. (1996). Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1996-2000). Ankara.
  • DPT. (2001). Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005). Ankara.
  • DPT. (2007). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013). Ankara
  • Ergun, T. (1991). Yönetimin Yeniden Düzenlenmesi Gereksinimi ve KAYA Projesi. Amme İdaresi Dergisi (Tacettin Karaer’e Armağan), 24(4), 11-23.
  • Eryılmaz, B. (2015). Kamu Yönetimi.Kocaeli: Yayınları, Umuttepe.
  • Geray, C. (1993). KAYA Yazanağı Açısından Yönetimin Taşra Birimlerinin ve Yerel Yönetimlerin Yeniden Düzenlenmesi. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 2(1),9-17.
  • Gökçe, O.&Önder,K. (2002). Kamu Sektöründe Verimlilik Sorunu ve Son Yirmi Yıllık Dönemde Buna Yönelik Çalışmalar. II. Ulusal Orta Anadolu Kongresi, Ankara: MPM Yay.
  • Güler, B. A. (1996),.Yeni Sağ ve Devletin Değişimi. Ankara: Ankara: TODAİE, Birinci Baskı
  • İl Özel İdaresi Kanunu, KN. 5302 KT.22/2/2005 RG.4/3/2005 , Sayı : 25745.
  • Kamu Yönetimi Sözlüğü, Ankara: TODAİE Yayını , No: 283.
  • Kamu Yönetimi Araştırması Genel Rapor (KAYA). Ankara: TODAİE Yayınları No: 238
  • Kara, B. (2006). Türkiye’de Personel Reformu Çalışmalarının Altyapısı: 1930-1960 Yılları Arasında Yabancı Uzmanların Kamu Yönetimine İlişkin Hazırladıkları Raporlar. Cumhuriyet Üniversitesi İİBF Dergisi, 30 (2),149–162.
  • Karaer, T. (1991). Kalkınma Planları ve İdari Reform. Amme İdaresi Dergisi, 24 (2), 43-65
  • Lamba, M. (2014). Yeni Kamu Yönetimi Perspektifinden Türkiye’de Kamu Yönetimi Reformları: Genel Gerekçeler Üzerinden Bir İnceleme. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, 19 (3), 135–152
  • Merkezi Hükümet Teşkilatı Araştırma Projesi Yönetim Kurulu Raporu-Merkezi Hükümet Teşkilatı Kuruluş ve Görevleri (MEHTAP), (1963). Ankara: TODAİE
  • On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, KN.6360 , RG. 6.12.2012, Sayı:28489
  • Övgün, Barış, (2013),"Değişmeyen Kamu Politikası: Kamu Yönetimi Reformu", AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 325–339.
  • Türkiye'nin 1998 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_1998.pdf
  • Türkiye'nin 1999 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_1999.pdf
  • Türkiye'nin 2000 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2000.pdf
  • Türkiye'nin 2001 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2001.pdf
  • Türkiye'nin 2002 Düzenli Raporu.http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2002.pdf
  • Türkiye'nin 2003 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2003.pdf
  • Türkiye'nin 2004 Düzenli Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2004.pdf
  • Türkiye 2005 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2005.pdf
  • Türkiye 2006 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2006.pdf
  • Türkiye 2007 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2007.pdf
  • Türkiye 2008 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2008.pdf
  • Türkiye 2009 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2009.pdf
  • Türkiye 2010 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2010.pdf
  • Türkiye 2011 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2011_ilerleme_raporu_tr.pdf
  • Türkiye 2012 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2011_ilerleme_raporu_tr.pdf
  • Türkiye 2013 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2011_ilerleme_raporu_tr.pdf
  • Türkiye 2014 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/ilerlemeRaporlariTR/2014_ilerleme_raporu_tr.pdf
  • Türkiye 2015 İlerleme Raporu. http://www.ab.gov.tr/files/ilerlemeRaporlariTR/2014_ilerleme_raporu_tr.pdf
  • Tutum, C. (1994). Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma. Ankara: TESAV Yayınları No. 3
  • Yayman, Hüseyin, (2005).Türkiye’nin İdari Reform Politiği. Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi
  • Yayman, H. (2008). Türkiye’nin İdari Reform Tarihi. Ankara: Turhan Kitabevi.
  • 4982 Sayılı “Bilgi Edinme Hakkı Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/ sirasayi/donem22/yil01/ss248m.htm, 19.03.2016
  • 5018 Sayılı “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss302m.htm, 19.03.2016
  • 5176 Sayılı “Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss432m.htm, 19.03.2016
  • 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss619m.htm, 19.03.2016
  • 5227 Sayılı “Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri ve Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss349m.htm, 25.03.2016
  • 5449 Sayılı “Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss920m.htm, 25.03.2016
  • 6085 Sayılı “Sayıştay Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari_teklif_gd.onerge_bilgileri?kanunlar_s ira_no=80607, 25.03.2016
  • 6223 Sayılı “Kamu Hizmetlerinin Düzenli, Etkin ve Verimli Bir şekilde Yürütülmesini Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari_teklif_gd.onerge_bilgileri?kanunlar_s ira_no=80607, 25.03.2016
  • 6328 Sayılı “Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu” Genel Gerekçesi http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari_teklif_sd.onerge_bilgileri?kanunlar_s ira_no=106395, 25.03.2016
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Mart
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Yazar: Yasemin MAMUR IŞIKÇI
Kurum: Giresun Universty
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Mart 2017

Bibtex @araştırma makalesi { anemon266070, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {}, publisher = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {5}, pages = {167 - 191}, doi = {10.18506/anemon.266070}, title = {Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {MAMUR IŞIKÇI, Yasemin} }
APA MAMUR IŞIKÇI, Y . (2017). Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 5 (1) , 167-191 . DOI: 10.18506/anemon.266070
MLA MAMUR IŞIKÇI, Y . "Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5 (2017 ): 167-191 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/27858/266070>
Chicago MAMUR IŞIKÇI, Y . "Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5 (2017 ): 167-191
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi AU - Yasemin MAMUR IŞIKÇI Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18506/anemon.266070 DO - 10.18506/anemon.266070 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 167 EP - 191 VL - 5 IS - 1 SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.266070 UR - https://doi.org/10.18506/anemon.266070 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi %A Yasemin MAMUR IŞIKÇI %T Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi %D 2017 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 5 %N 1 %R doi: 10.18506/anemon.266070 %U 10.18506/anemon.266070
ISNAD MAMUR IŞIKÇI, Yasemin . "Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5 / 1 (Mart 2017): 167-191 . https://doi.org/10.18506/anemon.266070
AMA MAMUR IŞIKÇI Y . Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 5(1): 167-191.
Vancouver MAMUR IŞIKÇI Y . Türkiye’de İdari Reform Çalışmalarının Tarihsel Perspektif Açısından Değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 5(1): 191-167.