CIPP MODELİ PERSPEKTİFİNDEN 2024 FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Günümüz fen eğitimi, öğrencilerin araştırma yapma, sorgulama, eleştirel düşünme ve problem çözme gibi üst düzey bilişsel becerilerini geliştirmeyi hedefleyen dinamik bir öğrenme alanı hâline gelmiştir. Bu durum, fen bilimleri öğretim programlarının çağın gereksinimlerine, bilimsel ilerlemelere ve öğrenci merkezli eğitim anlayışına ne ölçüde uyum sağladığının sistematik biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Türkiye’de 2024 yılında uygulamaya konulan Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nın değerlendirmek ve programın güçlü yönleri ile iyileştirmeye açık alanlarını belirleme gereksinimi, bu araştırmanın temel gerekçesini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nı CIPP (Context, Input, Process, Product) değerlendirme modeli perspektifinden incelemektir. Çalışmada, programın bağlam, girdi, süreç ve ürün boyutları sistematik bir biçimde ele alınmıştır. Araştırma nicel kökenli olup betimsel tarama yönteminden yararlanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan fen bilimleri öğretmenleri, örneklemini ise bu evren kapsamından ölçüt örnekleme yöntemiyle ve gönüllülük esasına bağlı olarak belirlenen 81 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Yıldırım ve Türksoy (2024) tarafından CIPP değerlendirme kriterlerine göre beşli Likert tipi formatında geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Öğretmenlere uygulanan anketin analizi için veriler uygun bir istatistiki programa aktarılmış ve analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, programın bağlam, girdi, süreç ve ürün boyutunda ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• CIPP
• Fen eğitimi
• 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı

AN EVALUATION OF THE 2024 SCIENCE CURRICULUM THROUGH THE LENS OF THE CIPP EVALUATION MODE

Öz

Contemporary science education has transformed into a dynamic learning field that aims to enhance students’ higher-order cognitive skills such as inquiry, investigation, critical thinking, and problem solving. This transformation necessitates a systematic evaluation of how well science curricula align with the requirements of the modern age, scientific advancements, and learner-centered pedagogical approaches. The need to assess the effectiveness of the 2024 science curriculum implemented in Turkey and to identify its strengths and areas for improvement constitutes the primary rationale for this study. The study aims to evaluate the 2024 Science Curriculum through the CIPP (Context, Input, Process, Product) evaluation model. Within this framework, the curriculum was examined comprehensively in terms of its context, input, process, and product dimensions. The research adopts a quantitative approach and employs the descriptive survey method. The population of the study consists of science teachers working in schools affiliated with the Turkish Ministry of National Education, while the sample comprises 81 science teachers selected through criterion sampling based on voluntary participation. Data were collected using a five-point Likert-type questionnaire developed by Yıldırım and Türksoy (2024) according to the CIPP evaluation criteria. The data collected were analyzed using appropriate statistical software. The findings were interpreted separately for each dimension—context, input, process, and product—to provide a holistic understanding of the curriculum’s effectiveness.

Anahtar Kelimeler

• CIPP
• Science Education
• 2024 Curriculum

Kaynakça

1. Ak, B. S., & Köse, M. (2024). 2024 Fen bilimleri dersi öğretim programı hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 7(2), 132-169. https://doi.org/10.55150/apjec.1582677
2. Aslan, F., & Bektaş, O. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının STEM uygulamaları hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 17–50.
3. Aziz, S., Mahmood, M., & Rehman, Z. (2018). Implementation of CIPP model for quality evaluation at school level: a case study. Journal of Education and Educational Development, 5(1), 189-206.
4. Bahar, M., & Sırtlı, H. Ş. (2024). 2018 Fen bilimleri öğretim programı ölçme ve değerlendirme anlayışının eğitim bilişim ağına (EBA) yansımaları: ortaokul analizi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2307-2322. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1431860
5. Balıkçı, Ç., Tüysüz, C., Taşdere, A. & Ekici, D. İ. (2021). 3. Sınıf fen bilimleri dersi öğretim programının bağlam-girdi-süreç-ürün (CIPP) modeline dayalı öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(229), 523-544. https://doi.org/10.29065/usakead.1005067
6. Balıkçı, Ç., Tüysüz, C., Taşdere, A., & İnel Ekici, D. (2021). Fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşlerinin bağlam-girdi-süreç-ürün (CIPP) modeline göre tespiti. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 39–67.
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
8. Bilir, U. (2025). Türkiye’de 2018 ve 2024 yılları fen bilimleri dersi öğretim programlarının temel ögeler açısından karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi, 54(246), 793-836.

9. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
10. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten Kitap.
11. Çamlıca, G., & Yurtseven, N. (2023). Fen bilimleri öğretim programının CIPP modeline göre değerlendirilmesi: Öğretmen ve öğrenci görüşleri. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 800-835.
12. Damayanti, E., Nurrahma, A.I. & Rohmah, E.A. (2023). Evaluation of teaching campus with context, input, process, and product (CIPP) model in primary school. Basica Journal of Primary Education, 3(2), 37-48.
13. Demir, S. (2022). Comparison of normality tests in terms of sample sizes under different skewness and kurtosis coefficients. International Journal of Assessment Tools in Education, 9(2), 397–409. https://doi.org/10.21449/ijate.1101295
14. Güven, G. (2016). 3. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi.
15. Indrianto, N., & Nurdin, A. (2024). Evaluation of primary school inclusive education curriculum based on context, input, process, and product (CIPP) model. Al-Hayat: Journal of Islamic Education, 8(2), 408–420. https://doi.org/10.35723/ajie.v8i2.471
16. Karaman, P. & Karaman, A. (2016). Fen bilimleri öğretmenlerinin yenilenen fen bilimleri öğretim programına yönelik görüşleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 243-269.
17. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi (35. baskı). Nobel Yayıncılık.
18. Khalid, M.M., Chaudhry, A. R., & Muhammad, A. (2012). Exploring the link between Kirkpatrick (kp) and context, input, process and product (CIPP) training evaluation models, and its effect on training evaluation in public organizations of Pakistan. Journal of Business Management, 6(1), 274-279.
19. Khuwaja, S. (2001). Education evaluation and monitoring concepts and techniques. University of Missouri.
20. Mahmudi, I. (2011). CIPP: A model of educational programme evaluation. At-Ta’dib, 6(1), 111–125. https://doi.org/10.21111/at-tadib.v6i1.551
21. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programları genel çerçevesi. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
22. Mishra, P., Pandey, C. M., Singh, U., Gupta, A., Sahu, C., & Keshri, A. (2019). Descriptive statistics and normality tests for statistical data. Annals of Cardiac Anaesthesia, 22(1), 67–72. https://doi.org/10.4103/aca.ACA_157_18
23. Noh, D. J. (2009). A study on the development of a standard curriculum for education of library and information science in Korea. Journal of the Korean Society for Library and Information Science, 43(4), 451-468.
24. Özdemir, E.B. & Arık, S. (2017). 2005 Yılı fen ve teknoloji dersi ve 2013 yılı fen bilimleri dersi öğretim programlarının öğretmen değerlendirmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(Özel Sayı), 31-44.
25. Özdemir, S. M. (2009). Eğitimde program değerlendirme ve Türkiye'de eğitim programlarını değerlendirme çalışmalarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 126–149.
26. Patil, Y., & Kalekar, S. (2014). CIPP Model for school evaluation. Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language, 2(10), 2615-2619.
27. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Pegem Akademi.
28. Rejina, K.C. & Baral, P. (2023). Applying context, input, process and product (CIPP) model for course evaluation. Kailali Multiple Campus, Dhangadhi Far Western University 5(1), 205-218. https://doi.org/10.3126/kmcj.v5i1.52460
29. Saraç, E. & Yıldırım, M. S. (2019). 2018 Fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşleri. Academy Journal of Educational Sciences, 3(2), 138–151.
30. Scriven, M. (1994). Product evaluation: The state of the art. Evaluation Practice, 15(1), 45-62.
31. Soysal, H. & Akbulut, S. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan 5. sınıf Türkçe ve sosyal bilgiler ders kitaplarında sürdürülebilir kalkınma amaçlarının görünümü. Journal of Emerging Educational Studies, 1(1), 33-46.
32. Stufflebeam, D. (2001). Evaluation models. New Directions in Evaluation, Creative Education, 3, 7-98. https://doi.org/10.1002/ev.3
33. Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation. In T. Kellaghan & D. L. Stufflebeam (Eds.), International handbook of educational evaluation (pp. 31–62). Springer.
34. Stufflebeam, D. L. (2003a). The CIPP Model for Evaluation. In International Handbook of Educational Evaluation, edited by Thomas Kellaghan, Daniel L. Stufflebeam, and Lori A. Wingate. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-010-0309-4_4.
35. Stufflebeam, D. L. (2003b). The CIPP Model for Evaluation. https://goeroendeso.wordpress.com/wp-content/uploads/2009/01/cipp-modeloregon10-031.pdf.
36. Stufflebeam, D. L. (2007). A tool for applying the CIPP model to assess long-term enterprises (2nd ed.). Western Michigan University, The Evaluation Center.
37. Stufflebeam, D. L., & Shinkfield, A. J. (2007). Evaluation theory, models, & applications. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
38. Torun, B., & Karamustafaoğlu, O. (2025). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile 2018 fen bilimleri dersi öğretim programlarının temel öğeler bakımından karşılaştırılması. Trakya Eğitim Dergisi, 15(Özel Sayı), 346-388.
39. Tulung, J. M. (2014). Evaluation of level IV leadership education and training programme at manado religious education and training centre. Journal Acta Diurna, 3(3), 1-16.
40. Warju, W. (2016). Educational program evaluation using CIPP model. Invotec, 12(1), 36-42.
41. Yıldırım, B. (2018). 2013 yılı ortaokul 5. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programının bağlam-girdi-süreç-ürün (CIPP) modeli ile değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi.
42. Yıldırım, H. İ., Şensoy, Ö., Karatepe, A. & Yalçın N. (2007). Fen bilgisi amaçlarının gerçekleştirilmesinde yeni programın öğretme-öğrenme süreçleri boyutunda uygunluğu konusunda öğretmen görüşleri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20), 33-41.
43. Yıldırım, Ö. & Türksoy, E. (2024). Dördüncü sınıf fen bilimleri öğretim programının CIPP modeli bağlamında değerlendirilmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 2965-2987.
44. Yolcu, O. (2019). Ortaokul fen bilimleri öğretim programının Stufflebeam değerlendirme modeli temelinde öğretmen özerkliği açısından incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Adnan Menderes Üniversitesi.
45. Zhang, G., Nancy, Z., Robin, G., Debbie, M., Jennifer, W., Christine, S., & Katherine, M. (2011). Using the context, input, process, and product evaluation model (CIPP) as a Comprehensive Framework to Guide the Planning, Implementation, and Assessment of Service-learning Programs. Journal of Higher Education Outreach and Engagement, 15(4), 57-83.