Türkiye’de Gıdanın Ekonomi Politiği: Başka Bir Gıda Sistemi Mümkün mü?

Bu çalışmada Türkiye’de gıdanın ekonomi politiği incelenmekte ve tarıma ilişkin uygulanan politikaların gıda alanında hem üretim ve hem de tüketimde nasıl bir dönüşüme yol açtığı ele alınmaktadır. Bu çerçevede Türkiye’de yaşanan gıda krizinin arka planındaki nedenler incelenerek ve farklı uygulamalar tartışılarak dönüşümün yönünün değiştirilmesi için neler yapılabileceği sorgulanmaktadır. Küçük tarım işletmelilerini (küçük çiftçiler) merkeze alan çalışmanın birinci bölümünde, Türkiye’de farklı ekonomik politikaların izlendiği dönemlerde, küçük çiftçilerin tarım sektörü içerisinde konumlarının nasıl değiştiği ve bu değişimin tarımda üretim ilişkilerine, üretim-tüketim ağına yansımaları incelenmektedir. İkinci bölümdeyse, giderek tarımın çeperine itilen fakat sağlıklı bir tarım sektörünün oluşmasında önemli bir yeri olan küçük çiftçilerin sisteme tekrar kazandırılmaları için neler yapılabileceği örneklerle tartışılmaktadır. Bu bağlamda, küçük çiftçiliği yeniden tarımda konumlandırmayı amaçlayan ve bu yolda Türkiye’de ve dünyada güçlü örnekler deneyimlenmesine alan açan Gıda Egemenliği (Food Sovereignty) hareketi ve bu hareketten kaynaklanan alternatif tüketici oluşumları Çeşitlilik Ekonomileri (Diverse Economies) perspektifinden ele alınmaktadır.

In this study, the political economy of food in Turkey is studied and the policies implemented by governments in agriculture that led to a transformation both in production and consumption of foodstuff is discussed. The paper focuses on small producers and the first part examines the changing position of these small producers in line with the policies implemented by governments in different periods. In so doing, we discuss how these different economic policies marginalized the small producers, transformed the production relations and the production-consumption nexus. The second part of the paper discusses with various examples the possibilities for re-integrating the excluded small farmers to the food provisioning system. Ergo this section explores how small farmers can be repositioned in the food provisioning system by adhering to the principles of Food Sovereignty movement, co-operating with the urban consumers and the premises of Diverse Economies.