IN THE TRACE OF A JEWİSH MENTALİTY: PERCEPTİONS OF THE PROPHET MUHAMMAD AND ISLAM İN THE CHRONİCLES: PERCEPTİONS OF THE PROPHET MUHAMMAD AND ISLAM İN THE CHRONİCLES

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 87 - 126 , 30.04.2026

Bayram Çınar

https://doi.org/10.52115/apjir.1872169

https://izlik.org/JA74XS94XE

Öz

This study examines the perception of the Prophet Muhammad by the Jewish community, who are part of the People of the Book, and their attitude towards him. The positive and negative reactions of the Jewish community to the invitation to Islam, from the past to the present, will be analyzed and interpreted within the framework of the Jewish mindset. In doing so, Jewish literature found in sources of polemical writing will be central and utilized as primary material. Islamic tradition sources will also be consulted during the analysis process. The two texts chosen to reveal the Jewish mentality belong to a relatively later period compared to the initial encounters between the two parties. One of the two Jewish chronicles, which will serve as the primary conceptual sources for this study, is an anonymous chronicle that emerged in 17th-century Italy. The second text is a work by Abu al-Fath al-Sâmirî. The study is conducted in the form of textual analysis, aiming to reach generalizations through the analysis and synthesis of these two texts. While doing so, the conclusions reached in other studies conducted on these texts will also be considered as part of the interpretation process and treated as a foundation for understanding.

Anahtar Kelimeler

Theology , Islam , Jews , Israelites , Prophet Muhammad.

Etik Beyan

-

Teşekkür

-

ZİHNİYETİN HAKİKATİ PERDELEMESİ YAHUDİ KRONİKLERİNDE İSLAM TASAVVURU VE POST-TRUTH PARADİGMASI

https://izlik.org/JA74XS94XE

Öz

Bu çalışmada ehl-i kitabın bir parçası olan Yahudi toplumunun Hz. Peygambere ilişkin algısı ona karşı tutumu ele alınacak, onların dünden bugüne İslam davetine gösterdikleri olumlu ve olumsuz her türlü tepki, Yahudi zihniyeti ekseninde bir okuma ve yorumlamaya tabi tutulacaktır. Bunu yaparken polemik edebiyatının kaynaklarında olan Yahudi literatürü merkeze alınacak ve kaynak olarak kullanılacaktır. Analiz sürecinde İslam geleneğinin kaynaklarına da müracaat edilecektir. Yahudilerin Müslümanlara ilişkin ortalama yargıları ve zihniyetini ortaya koymak için tercih ettiğimiz iki metin de tarafların ilk karşılaşmalarına nipetle görece daha geç döneme aittir. Çalışmamıza temel kavramsal kaynak olarak kullanılacak olan iki Yahudi kroniğinden biri, 17. Yüzyıl İtalyası’nda ortaya çıkmış yazarı bilinmeyen bir kroniktir. İkinci metin ise Ebu’l- Feth es- Samirî’ye ait bir metindir. Çalışmamız metin analizi şeklinde olup söz konusu iki metin üzerinde analiz ve sentezlere gidilecek genellemeler ulaşılmak istenecektir. Bu yapılırken söz konusu metinler üzerinde yapılmış diğer çalışmalarda ulaşılmış sonuçlar da bir anlama zemini yorumlama sürecinin parçası olarak görülecek ve değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Teoloji , İslam , Yahudiler , İsrail oğulları , Hz. Muhammed

Etik Beyan

Araştırmam etik beyan gerektirmez

Destekleyen Kurum

-

Teşekkür

-

Kaynakça

• Anonim. “Hz. Muhammed’e Dair Bir Yahudi Efsanesi: Ma’ase Mahmat Adlı Risalenin Yeniden Tahkik ve Tercümesi”. thk. çev. Yasin Meral - Uri Melammed. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53/2 (2012), 1-21.
• Arslan, İhsan. “Hz. Peygamber Döneminde Medine’de Devletin Varlığını ve Geleceğini Tehdit Eden, Toplumun Huzur ve Refahını Bozmaya Çalışan Üç Yahudi Kabilesinin Cezalandırılması”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 50 (2021), 41-83. https://doi.org/10.17120/omuifd.888843.
• Arslantaş, Nuh. Emeviler Döneminde Yahudiler. İstanbul: Gökkubbe Yayınları, 2005.
• Arslantaş, Nuh. İslam Dünyasında Samiriler. İstanbul: İz Yayıncılık, 2008.
• Arslantaş, Nuh. Yahudilere Göre Hz. Muhammed ve İslamiyet: İbranice Tarih Kitapları Açısından Bir İnceleme. İstanbul: İz Yayınları, 2011.
• Avcı, Casim. İslam Bizans İlişkileri. İstanbul: Klasik Yayınları, 2003.
• Benedict, Ruth. Kültür Örüntüleri. çev. Mustafa Topal. İstanbul: Payel Yayınları, 1999.
• Boaz, Cohen. “Une Legende Juive de Mahomet”. Revue des Etudes Juives 88 (1929), 1-17.
• Bourdieu, Pierre. Ayrım: Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi. çev. Aziz Ufuk Kılıç. İstanbul: Heretik Yayınları, 2015.
• Bronwen, Neil. “The Earliest Greek Understandings of Islam: John of Damascus and Theophanes the Confessor”. Religious Conflict from Early Christianity to the Rise of Islam. ed. Wendy Mayer. 215-228. Berlin-Boston: Walter de Gruyter, 2013.
• Casey, Damien. “Muhammad the Eschatological Prophet”. Religious Conflict from Early Christianity to the Rise of Islam. ed. Wendy Mayer. 229-244. Berlin-Boston: Walter de Gruyter, 2013.
• Demircan, Adnan. Hz. Peygamber Döneminde Münafıklar veya Müşrik-Yahudi İlişkileri. İstanbul: Beyan Yayınları, 2015.
• Ebu’l-Ferec, Gregory. Ebu’l-Ferec Tarihi. çev. Ömer Rıza Doğrul. 2 Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1945.
• Edgerton, Robert B. Hasta Toplumlar. çev. Harun Turgut. Ankara: Buzdağı Yayınevi, 2015.
• Esen, Muammer. “Kur’an’ın Ehl-i Kitaba Bakışı”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 51/1 (2010), 93-110.
• Es-Sa’îdî, ‘Abdulmute’âl. Edebî Mesaj Kur’ân. çev. Hüseyin Elmalı. İstanbul: Akademi Yayınları, 2006.
• Fischel, Walter J. “Secret Jews of Persia: A Century-old Marrano Community in Asia”. Commentary 7/1 (1949), 28-33.
• Goitein, Shelomo Dov. Yahudiler ve Araplar: Çağlar Boyu İlişkileri. çev. Nuh Arslantaş. İstanbul: İz Yayıncılık, 2004.
• Hoyland, Robert G. Seeing Islam as Others Saw It: A Survey and Evaluation of Christian, Jewish and Zoroastrian Writings on Early Islam. Princeton, New Jersey: The Darwin Press, 1997.
• İbn Hişam. Hz. Peygamber’in Hayatı. çev. Muhammed Yazıcı. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2021.
• İbn Kayyım el-Cevziyye, Şemsüddîn. Ahkâmu ehli’z-zimme. thk. Ahmed el-Bekrî - Tevfik el-Arurî. Demmâm: Ramadi li’n-Neşr, 1997.
• İbnü’l-Cevzî, Cemâlüddîn Ebü’l-Ferec. Zâdü’l-Mesîr fî İlmi’t-Tefsîr. thk. Züheyr eş-Şâviş. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslâmiye, 1404.
• Kaya, Remzi. “Kur’an-ı Kerim’e Göre Ehl-i Kitap”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19/19 (2005), 31-48.
• Khan, Nasir. Perceptions of Islam in the Christendoms: A Historical Survey. Oslo: Solum Publishers, 2006.
• Kılınç, Taha. Dil ve İşgal. İstanbul: Ketebe Yayınları, 2018.
• Mann, Jacob. “A Polemical Work Against Ḳaraite and Other Sectaries”. The Jewish Quarterly Review 12 (1921), 123-150.
• Marlowe, Christopher. Maltalı Yahudi. çev. Özdemir Nutku. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2016.
• Mâverdî, Ebü’l-Hasen. el-Ahkâmü’s-Sultâniyye. çev. Ali Şafak. İstanbul: Bedir Yayınevi, 1994.
• Meral, Yasin. “İbn Meymūn’un Yemen Mektubu”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 54/2 (2013), 1-48. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000001389.
• Nisbett, Richard E. Düşüncenin Coğrafyası: Doğulular ve Batılılar Neden Farklı Düşünür?. çev. Gümrah Ş. Üçer. İstanbul: Varlık Yayınları, 2004.
• Öztürk, Levent. İslam Toplumunda Hıristiyanlar. İstanbul: İz Yayınları, 1998.
• Ramsay, William Mitchell. Tarsus (Aziz Pavlus’un Kenti). çev. Levent Zoroğlu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2000.
• Sean, Anthony W. “Muhammad, the Keys to Paradise, and the Doctrina Jacobi: A Late Antique Puzzle”. Der Islam 91/2 (2014), 243-265.
• Şentürk, Recep. “İslam’da Azınlık Hakları: Zimmiden Vatandaşa”. İnsan Hakları Araştırmaları 4/6 (2006), 43-70.
• Tabbâra, Abdulfettah Afif. Kur’an Açısından Yahudi: Menşei ve Karakteri. çev. Mehmet Aydın. İstanbul: Rabıta Yayınları, 1978.
• Taberî, Ebû Câfer Muhammed b. Cerîr. Câmiu’l-Beyân. Beyrut: Darü’l-Fikr, 1984.
• Vâkıdî, Muhammed b. Ömer. Kitâbü’l-Meğâzî. nşr. Marsden Jones. Beyrut: Darü’l-Kütüb, 1966.
• Yahya b. Âdem. Kitâbü’l-Harâc. çev. Osman Eskicioğlu. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2018.