Bir Sembol Olarak “Kilim”
Öz
Göçebe hayatının olmazsa olmazı olan kilimler, dokuyucunun duygu ve düşüncelerini
yansıtan yanışları, boy ya da aşireti temsil
eden damgaları ile okunması gereken renkli bir mektup gibi okuyucusunu beklemekte,
içinde anlatacak çok şeyler barındırmaktadır.
Kompozisyonlarındaki renk ve yanışlarıyla
dokuyucusunun yüreğini yansıtırken aynı zamanda Türklerin asırlardır sürdürdüğü varoluş mücadelesinin en canlı örneği olma özelliğini de sürdürmektedir. Türk düz dokuma
yaygıları’ndan kilim hakkında pek çok bilim
adamının bulgu, bilgi ve eser üzerinde yapmış
olduğu araştırmalardan farklı olarak, bu bildiride, kilimin sadece kendisini oluşturan parçalardan ibaret olmadığı, aksine genel formu
(diktörtgen-kare) itibariyle başlı başına bir
“sembol” olduğu düşüncesi yorumlanacaktır.
Kilim, sadece, genel kompozisyonu oluşturan
üst üste bindirilmiş tertiplerin kaynaşmasından ve dokuma özelliğinden meydana gelmez.
Elbette bu özellikleri ve yanışları bakımından
da derin sembolik anlamlar içerir. Hatta kilimlerin, başlangıçta, dokunmadan evvel ve
dokunduktan sonra da bir takım ritüellerle
kutsandığı da bilinmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Çoruhlu, Yaşar (1999), Türk Mitolojisinin ABC’si, Kabalcı Yayınevi, İstanbul.
- Diyarbekirli, Nejat (1972), Hun Sanatı, Milli Eğitim Bakanlığı Kültür Yayınları, İstanbul.
- Durul, Yusuf (1977), Yörük Kilimleri (Niğde Yöresi), Ak Yayınları Türk Süsleme Serisi: 6, İstanbul.
- Eliade, Mircea (2003), Dinler Tarihine Giriş, Kabalcı Yayınevi, Ocak, İstanbul.
- Esin, Emel (1972), Türk Kültürü El-Kitabı Cilt II, Kısım Ia, İslamiyetten Önceki Türk Sanatı Hakkında Araştırmalar, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
- Kantarcıoğlu, Selçuk (1987), Türkiye Cumhuriyeti Kültür Programlarında Kültür, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
- Karamağaralı, Beyhan (27-31 Mayıs 1996), “Halı Sanatı Üzerine”, Türk Soylu Halkların Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Kayseri.
- Korkmaz, Esat (Mayıs 2010), Ansiklopedik Simgeler Sözlüğü, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
11 Kasım 2012
Gönderilme Tarihi
4 Ağustos 2011
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2012 Sayı: 8