Sözel Metinlerde Yer Alan Görsel Malzemelerin Halı Tarihindeki Önemi
Öz
Türk halısı ile ilgili yapılan araştırmalarda kaynak olarak kullanılan belgelerin çoğu doğrudan halının kendisidir. Bunların başında kazılarda elde edilen halı parçaları, müzelere intikal eden halılar gelmektedir. Buna mukabil halı tarihi araştırmalarında Holbein, Lotto halısı gibi Avrupalı ressamlar tarafından yapılmış resimlerdeki görüntüler de dolaylı belge olarak kullanılmıştır.
Klasik devir anlatı metinleri sözel malzeme olarak daha fazla dikkat çekmiştir. Türk klasik edebiyati aratı metinleri bundan dolayı dünyanın pek çok yazma kütüphanesine intikal etmiştir.
Anlatı metinlerinin bazı nüshaları çeşitli vesilelerle nakışhanelerde minyatürlenmiştir. Filologlar ve edebiyatçılar kendi branşlarına uygun metinler üzerine çalışırken bu tür görüntü malzemelerini pek dikkate almamıştır. Diğer yandan sanat tarihçileri için anlatılar da pek önemsenmemiştir.
Halbuki her iki alanın verileri bir birini destekler mahiyettedir ve bu tür görüntü malzemeleri disiplinler arası yeni dikkatlerle incelendiğinde, tebliğimizde göstermeye çalıştığımız gibi, bilhassa halı araştırmaları konusuna yeni veriler sunmaya imkan vermektedir.
Bu tebliğimizde minyatürlerdeki halı resimlerinin dolaylı belge olarak kullanılabilecegi konusu işlenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıyeke, Çağdaş, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Beşir Ağa 486 Numaralı Firdevsî Şehnâmesi Minyatürleri, İstanbul, 2006, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
- Başkan, Gülhan, Manisa İl Halk Kütüphanesi’nde 45 Hk. 5355 No’da Kayıtlı Sürûri Çevirisi Acaibü’l-Mahlûkat Adlı Eserin Minyatürlerinin İncelenmesi, Kayseri, 2007; Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitisü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
- Filiz, Pelin, Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi 376 Numaralı Hamse-i Nizamî’nin Minyatürleri, İstanbul, 2007, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
- Güllü, Kamil, Minyatürlerde Görülen Türk Halıları; http://www.kamilguller.com/index.php?option=com_conte nt&view=article&id=40%3Aminyaturlerdeki-turk-ha lilari&catid=1%3Amakaleler&Itemid=2&lang=tr Eri-şim: 17.10.2010
- Güllü, Kamil, http://www.kamilguller.com/index.php?option=com_conte nt&task=view&id=79&Itemid=37 Erişim: 17.10.2010
- Güngör, Tuncay, Azerbaycan Dokuma Sanatında Minyatürün Yeri, Erzurum, 2007, Atatürk Üniversitesi Sosyal Blimler Enstitüsü Geleneksel Türk El Sanatları Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
- Haral, Hesna, Osmanlı Minyatüründe Kadın (Levni Öncesi Üzerine Bir Deneme), Istanbul 2006, Marmara Üniversitesi Turkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
- Kanat, Billur Mine, Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi 377 Numaralı Hamse-i Dihlevî’nin Minyatürleri, İstanbul, 2009, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sos- yal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Halil Açıkgöz
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
11 Kasım 2012
Gönderilme Tarihi
11 Mart 2011
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2012 Sayı: 8