Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi

Ceyhun Hazıroğlu; Fatma Burcu Doğanç; Alican Sarısaltık; Seyhan Hıdıroğlu; Melda Karavuş; Tevfik Bayram; Ahmet Çağrı Özdemir; Hüsnü Talha Gündüz; Çağla Sancak; Hanım Duygu Gültekin

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi

Öz

Giriş: Obezite yaygın görülen bir sağlık sorunudur ve birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Bu sorunlardan biri bazen sağlık çalışanlarının bile obez bireylere yöneltebildiği ayrımcı ve önyargılı davranışlar olabilmektedir. Bu araştırmada, İstanbul’da kamuya ait bir tıp fakültesi 2. ve 5. sınıflarındaki öğrencilerin obez hastalara ilişkin oluşturabilecekleri tutum ve inançlarını değerlendirmek ve farkındalık oluşturulmasına yardımcı olmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Araştırmacılar tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulmuş toplamda 43 sorudan oluşan anket formu katılımcılara yüz-yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Veriler değerlendirilirken ki-kare testi ve sıklık dağılımları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya toplam 247 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerin %56,7’si (n=140) kadındır ve %48,6’sı (n=120) 2. sınıf iken %51,4’ü (n=127) 5. sınıf öğrencileridir. Katılımcıların %10,9’u (n=27) bir hastanın obez olmak için herhangi bir bahanesi olmadığı düşünmektedir. Bu katılımcıların %74,0’ını (n=20) 2. sınıf öğrencileridir (p=0,008). İkinci sınıf öğrencilerinin %11,7’si (n=14) obez bir hastayı tedavi ederken rahatsız olacağını bildirirken, 5. sınıf öğrencilerinin %3,2’si (n=4) rahatsız olacağını ifade etmiştir (p=0,018). “Obez hastaları tedavi etmenin verdiği zamana değmeyeceğini düşünürüm” sorusuna “katılıyorum” cevabını verenlerin %5,7’sini (n=8) kadınlar, %17,8’ini (n=19) erkekler oluşturmaktadır (p=0,005). Daha önce diyet yapan katılımcıların %33,8’i (n=44) obez hastalara beslenme konusunda danışmanlık yapmak isterken, daha önce diyet yapmayan katılımcıların %14,5’i (n=17) danışmanlık yapmak istemektedir (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada da görüldüğü üzere sağlık alanında hizmet veren profesyonellerin obez bireylere karşı önyargılı tutumları olabilmektedir. Sonuç olarak tıp fakültesi dahil diğer tüm sağlık alanındaki fakültelerde eğitim programlarında obezite önyargısını azaltıcı ve obezite farkındalığının arttırılmasına yönelik daha fazla derslerin eklenmesiyle obez hastaların tedavisinde fayda sağlanmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Afshin, A., Reitsma, M.B. & Murray, C.J.L. (2017). Health effects of overweight and obesity in 195 countries. New England Journal of Medicine, 377(15), 1496-1497. https://doi.org/10.1056/NEJMc1710026
Akman, M., Kivrakoglu, E., Cifcili, S. & Unalan, P.C. (2010). Weight bias among primary care health professionals: personal attitude matters. Obes Metab Milan, 6(2-3), 63-68.
Alberga, A.S., Russell-Mayhew, S., von Ranson, K.M. & McLaren, L. (2016). Weight bias: a call to action. Journal of Eating Disorders, 4, 34. https://doi.org/10.1186/s40337-016-0112-4
Altınayak, S.Ö., Altunay, E.Y., Gür, S., Ejder, A. ve Özkan, H. (2017). Ebelik öğrencilerinin obez gebelere karşi önyargisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(3), 201-207.
Aydın, T., Erçelik, Z.E., Gönen, B., Yılmaz, D. & Günşen, U. (2020). Üniversite öğrencilerinin obezite ön yargılarının belirlenmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 67-74.
Caballero, B. (2019, Jan 1). Humans against obesity: Who will win? Advance Nature 10(suppl_1), S4-S9. https://doi.org/10.1093/advances/nmy055
Çelik, Ö.M. & Duran, S. (2022). Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde obezite ile ilgili önyargının ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun değerlendirilmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(4), 690-698.
Ercan, A., Ok, M. & Altun, S. (2021). The impact of occupational education on obesity prejudice of university students. Progress in Nutrition, 23(1), e2021017-e2021017.

Garcia, J.T., Amankwah, E.K. & Hernandez, R.G. (2016). Assessment of Weight Bias Among Pediatric Nurses and Clinical Support Staff Toward Obese Patients and Their Caregivers. Journal of Pediatric Nursing, 31(4), e244-251. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2016.02.004
Havva, S., Seven, A., Çetinkaya, S., Pelin, M. & Aygin, D. (2016). Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin obezite ön yargı düzeylerinin değerlendirilmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(4), 9-17.
Hojat, M., Mangione, S., Gonnella, J.S., Nasca, T., Veloski, J.J. & Kane, G. (2001, Jul). Empathy in medical education and patient care. Academic Medicine, 76(7), 669. https://doi.org/10.1097/00001888-200107000-00001
Keys, A., Fidanza, F., Karvonen, M.J., Kimura, N. & Taylor, H.L. (1972). Indices of relative weight and obesity. Journal of Chronic Diseases, 25(6), 329-343. https://doi.org/10.1016/0021-9681(72)90027-6
Koyu, E.B., Karaağaç, Y. & Miçooğulları, Ş. (2020). Sağlık Bilimleri Öğrencilerinde Obezite Ön Yargısı ve İlişkili Etmenler. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, 4(3), 260-269.
Kushner, R.F., Zeiss, D.M., Feinglass, J.M., & Yelen, M. (2014). An obesity educational intervention for medical students addressing weight bias and communication skills using standardized patients. BMC Medical Education, 14(1), 1-8.
Latner, J.D., Stunkard, A.J. & Wilson, G.T. (2005). Stigmatized students: age, sex, and ethnicity effects in the stigmatization of obesity. Obesity Research, 13(7), 1226-1231. https://doi.org/10.1038/oby.2005.145
Matharu, K., Shapiro, J.F., Hammer, R.R., Kravitz, R.L., Wilson, M.D. & Fitzgerald, F. T. (2014). Reducing obesity prejudice in medical education. Education for Health, 27(3), 231-237.
Pantenburg, B., Sikorski, C., Luppa, M., Schomerus, G., Konig, H.H., Werner, P. & Riedel-Heller, S.G. (2012). Medical students' attitudes towards overweight and obesity. PLoS One, 7(11), e48113. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0048113
Phelan, S.M., Burgess, D.J., Yeazel, M.W., Hellerstedt, W.L., Griffin, J.M. & van Ryn, M. (2015, Apr). Impact of weight bias and stigma on quality of care and outcomes for patients with obesity. Obesity Review, 16(4), 319-326. https://doi.org/10.1111/obr.12266
Poustchi, Y., Saks, N.S., Piasecki, A.K., Hahn, K.A. & Ferrante, J.M. (2013). Brief intervention effective in reducing weight bias in medical students. Family Medicine, 45(5), 345-348. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23681687
Puhl, R. & Brownell, K.D. (2001). Bias, discrimination, and obesity. Obesity Research, 9(12), 788-805. https://doi.org/10.1038/oby.2001.108
Puhl, R. & Suh, Y. (2015). Health Consequences of weight stigma: Implications for obesity prevention and treatment. Current Obesity Reports, 4(2), 182-190. https://doi.org/10.1007/s13679-015-0153-z
Puhl, R.M. & Heuer, C.A. (2010). Obesity stigma: important considerations for public health. Amercican Journal of Public Health, 100(6), 1019-1028. https://doi.org/10.2105/AJPH.2009.159491
Schwartz, M.B., Chambliss, H.O., Brownell, K.D., Blair, S N. & Billington, C. (2003). Weight bias among health professionals specializing in obesity. Obesity Research, 11(9), 1033-1039. https://doi.org/10.1038/oby.2003.142
Swift, J.A., Choi, E., Puhl, R.M. & Glazebrook, C. (2013). Talking about obesity with clients: preferred terms and communication styles of U.K. pre-registration dieticians, doctors, and nurses. Patient Education and Counseling, 91(2), 186-191. https://doi.org/10.1016/j.pec.2012.12.008
Thomas, S.A. & Lee-Fong, M. (2010). Maintaining dignity of patients with morbid obesity in the hospital setting. Bariatric Times, 8(4), 20-25.
TSA (Türkiye Sağlık Araştırması). (2022). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 04.08.2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Saglik-Arastirmasi-49747.
Ural, D., Kılıçkap, M., Göksülük, H., Karaaslan, D., Kayıkçıoğlu, M., Özer, N., Barçın, C., Yılmaz, M. B., Abacı, A. & Şengül, Ş. (2018). Türkiye'de obezite sıklığı ve bel çevresi verileri: Kardiyovasküler risk faktörlerine yönelik epidemiyolojik çalışmaların sistematik derleme, meta-analiz ve meta-regresyonu. Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi, 46(7), 577-590.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıp Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceyhun Hazıroğlu
0000-0002-9413-3327
Türkiye

Fatma Burcu Doğanç ^*
0000-0002-4677-8358
Türkiye

Alican Sarısaltık
0000-0002-7317-404X
Türkiye

Seyhan Hıdıroğlu
0000-0001-8656-4613
Türkiye

Melda Karavuş
0000-0003-2629-2374
Türkiye

Tevfik Bayram
0000-0002-6170-1252
Türkiye

Ahmet Çağrı Özdemir
0000-0003-0296-6290
Türkiye

Hüsnü Talha Gündüz
0000-0001-5204-5137
Türkiye

Çağla Sancak
0000-0001-8885-3777
Türkiye

Hanım Duygu Gültekin
0000-0002-1888-7231
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

8 Ağustos 2023

Yayımlanma Tarihi

11 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA62AM92BD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hazıroğlu, C., Doğanç, F. B., Sarısaltık, A., Hıdıroğlu, S., Karavuş, M., Bayram, T., Özdemir, A. Ç., Gündüz, H. T., Sancak, Ç., & Gültekin, H. D. (2023). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 101-109. https://izlik.org/JA62AM92BD

AMA

1.Hazıroğlu C, Doğanç FB, Sarısaltık A, vd. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. 2023;7(2):101-109. https://izlik.org/JA62AM92BD

Chicago

Hazıroğlu, Ceyhun, Fatma Burcu Doğanç, Alican Sarısaltık, vd. 2023. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (2): 101-9. https://izlik.org/JA62AM92BD.

EndNote

Hazıroğlu C, Doğanç FB, Sarısaltık A, Hıdıroğlu S, Karavuş M, Bayram T, Özdemir AÇ, Gündüz HT, Sancak Ç, Gültekin HD (01 Ağustos 2023) Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 2 101–109.

IEEE

[1]C. Hazıroğlu vd., “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi”, Arel Ü S. Bil. Derg., c. 7, sy 2, ss. 101–109, Ağu. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62AM92BD

ISNAD

Hazıroğlu, Ceyhun - Doğanç, Fatma Burcu - Sarısaltık, Alican - Hıdıroğlu, Seyhan - Karavuş, Melda - Bayram, Tevfik - Özdemir, Ahmet Çağrı - Gündüz, Hüsnü Talha - Sancak, Çağla - Gültekin, Hanım Duygu. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7/2 (01 Ağustos 2023): 101-109. https://izlik.org/JA62AM92BD.

JAMA

1.Hazıroğlu C, Doğanç FB, Sarısaltık A, Hıdıroğlu S, Karavuş M, Bayram T, Özdemir AÇ, Gündüz HT, Sancak Ç, Gültekin HD. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. 2023;7:101–109.

MLA

Hazıroğlu, Ceyhun, vd. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 2, Ağustos 2023, ss. 101-9, https://izlik.org/JA62AM92BD.

Vancouver

1.Ceyhun Hazıroğlu, Fatma Burcu Doğanç, Alican Sarısaltık, Seyhan Hıdıroğlu, Melda Karavuş, Tevfik Bayram, Ahmet Çağrı Özdemir, Hüsnü Talha Gündüz, Çağla Sancak, Hanım Duygu Gültekin. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Obez Hastalar Hakkındaki Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. [Internet]. 01 Ağustos 2023;7(2):101-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62AM92BD