Derleme

Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış

Sayı: 12 7 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış

Öz

Giriş: Romatoid artrit; eklemleri etkileyen kronik, sistemik ve otoimmün bir inflamatuar hastalıktır. Zamanla eklem deformitelerine, fonksiyon kaybına ve sistemik komplikasyonlara yol açabilmektedir. Romatoid artritin tedavisinde farmakolojik yaklaşımlar temel rol oynasa da son yıllarda yaşam tarzı değişikliklerinin özellikle beslenme alışkanlıklarının hastalık yönetimi üzerindeki etkisine dair bilimsel ilgi artmıştır. Bazı diyet modelleri; inflamasyonu düzenleyici etkileri nedeniyle romatoid artrit semptomlarının hafifletilmesinde destekleyici bir rol oynayabilmektedir. Bu bağlamda, anti-inflamatuar özellikleriyle bilinen Akdeniz diyetinin, romatoid artritin önlenmesi ve tedavisindeki rolünün güncel literatür doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma, derleme niteliğinde olup “otoimmün hastalık”, “romatoid artrit”, “anti-inflamatuar diyet”, “Akdeniz diyeti” anahtar kelimeleri ile PubMed, Science Direct, Web of Science ve Scopus olmak üzere elektronik veri tabanlarında literatür taraması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Tarama kapsamında, 2015-2025 yıları arasında Akdeniz diyetinin romatoid artrit üzerindeki etkilerini inceleyen, tam metnine erişilebilen, İngilizce veya Türkçe dilinde olan, özgün araştırma ve sistematik derleme makaleler dahil edilmiştir. Mevcut çalışmalarda Akdeniz diyetinin içeriği, Akdeniz diyetinin uygulanabilirliği, romatoid artritin önlenmesi ve tedavisinde Akdeniz diyetinin etkisi açısından katkıları incelenmiştir. Bulgular: Elde edilen literatür bulguları, Akdeniz diyetinin anti-inflamatuar özellikleri sayesinde RA hastalarında bir dizi olumlu etki sağladığını göstermektedir. Akdeniz diyeti; hastaların ağrı ve hastalık aktivitesini önemli ölçüde azaltırken, fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesini artırmakta, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmakta ve kardiyovasküler hastalıklar gibi eşlik eden durumların riskinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Sonuç: Romatoid artrit yönetiminde; AD’ye dayalı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi, farmakolojik tedaviye yardımcı, etkili ve sürdürülebilir bir strateji olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir bütçe desteği yoktur.

Etik Beyan

Bu araştırma bir derleme olduğundan etik kurul izni gerekmemektedir. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde yapay zeka tabanlı herhangi bir araç veya uygulama kullanılmamıştır. Çalışmanın tüm içeriği, yazar(lar) tarafından bilimsel araştırma yöntemleri ve akademik etik ilkelere uygun şekilde üretilmiştir.

Kaynakça

  1. Abdel-Aal, N. M., Kamil, R. M., Tayel, D. I., Hamed, R. H., Ragab, M. M., and Abd El-Azeim, A. S. (2025). Impact of adding Mediterranean diet to aerobic and strengthening exercise program on pain, inflammation, and muscle performance in females with rheumatoid arthritis: a randomized controlled trial. Physiotherapy Theory and Practice, 41(3), 571–587. https://doi.org/10.1080/09593985.2024.2358122
  2. Auyezkhankyzy, D., Khojakulova, U., Yessirkepov, M., Qumar, A. B., Zimba, O., Kocyigit, B. F., and Akaltun, M. S. (2024). Nurses’ roles, interventions, and implications for management of rheumatic diseases. Rheumatology International, 44(6), 975–983. https://doi.org/10.1007/s00296-024-05603-7
  3. Bach-Faig, A., Berry, E. M., Lairon, D., Reguant, J., Trichopoulou, A., Dernini, S., Medina, F. X., Battino, M., Belahsen, R., Miranda, G., and Serra-Majem, L. (2011). Mediterranean diet pyramid today. Science and cultural updates. Public Health Nutrition, 14(12A), 2274–2284. https://doi.org/10.1017/S1368980011002515
  4. Burlingame, B., and Dernini, S. (2011). Sustainable diets: the Mediterranean diet as an example. Public Health Nutrition, 14(12A), 2285–2287. https://doi.org/10.1017/S1368980011002527
  5. Capurso, C. (2021). Whole-grain ıntake in the Mediterranean diet and a low protein to carbohydrates ratio can help to reduce mortality from cardiovascular disease, slow down the progression of aging, and to ımprove lifespan: a review. Nutrients, 13(8), 2540. https://doi.org/10.3390/nu13082540
  6. Chauhan, K., Jandu, J. S., Brent, L. H., and Al-Dhahir, M. A. (2024). Rheumatoid Arthritis. StatPearls Publishing.
  7. Daien, C., Czernichow, S., Letarouilly, J.-G., Nguyen, Y., Sanchez, P., Sigaux, J., Beauvais, C., Desouches, S., Le Puillandre, R., Rigalleau, V., Rivière, P., Romon, M., Semerano, L., Seror, R., Sfedj, S., Tournadre, A., Vacher, D., Wendling, D., Flipo, R.-M., and Sellam, J. (2022). Dietary recommendations of the French Society for Rheumatology for patients with chronic inflammatory rheumatic diseases. Joint Bone Spine, 89(2), 105319. https://doi.org/10.1016/j.jbspin.2021.105319
  8. Davis, C., Bryan, J., Hodgson, J., and Murphy, K. (2015). Definition of the Mediterranean diet; a literature review. Nutrients, 7(11), 9139–9153. https://doi.org/10.3390/nu7115459

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Beslenme, Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

7 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

23 Mart 2025

Kabul Tarihi

13 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 12

Kaynak Göster

APA
Akıncı, M., & Bayındır Gümüş, A. (2025). Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış. Artuklu Health, 12, 45-53. https://doi.org/10.58252/artukluhealth.1663754
AMA
1.Akıncı M, Bayındır Gümüş A. Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış. Artuklu Health. 2025;(12):45-53. doi:10.58252/artukluhealth.1663754
Chicago
Akıncı, Merve, ve Aylin Bayındır Gümüş. 2025. “Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış”. Artuklu Health, sy 12: 45-53. https://doi.org/10.58252/artukluhealth.1663754.
EndNote
Akıncı M, Bayındır Gümüş A (01 Ağustos 2025) Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış. Artuklu Health 12 45–53.
IEEE
[1]M. Akıncı ve A. Bayındır Gümüş, “Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış”, Artuklu Health, sy 12, ss. 45–53, Ağu. 2025, doi: 10.58252/artukluhealth.1663754.
ISNAD
Akıncı, Merve - Bayındır Gümüş, Aylin. “Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış”. Artuklu Health. 12 (01 Ağustos 2025): 45-53. https://doi.org/10.58252/artukluhealth.1663754.
JAMA
1.Akıncı M, Bayındır Gümüş A. Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış. Artuklu Health. 2025;:45–53.
MLA
Akıncı, Merve, ve Aylin Bayındır Gümüş. “Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış”. Artuklu Health, sy 12, Ağustos 2025, ss. 45-53, doi:10.58252/artukluhealth.1663754.
Vancouver
1.Merve Akıncı, Aylin Bayındır Gümüş. Romatoid Artritin Önlenmesi ve Tedavisindeki Önemi ile Akdeniz Diyetine Güncel Bir Bakış. Artuklu Health. 01 Ağustos 2025;(12):45-53. doi:10.58252/artukluhealth.1663754

  Artuklu Health dergisinde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.