Araştırma Makalesi

Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi

Sayı: 56 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) karakterlerinin bilim kurgu sinemasında tarihsel bir çizgi boyunca nasıl temsil edildiğini ve bu temsillerin korku, umut, kontrol, özerklik ve etik sorumluluk söylemleri etrafında nasıl kurulduğunu incelemektedir. Çalışma, izleyici üzerinde doğrudan “etki” ölçmeyi amaçlamamakta; filmleri kültürel metinler olarak ele alıp temsil biçimlerini çözümlemektedir. Amaçlı örnekleme ile farklı dönemlerden seçilen Blade Runner (1982), The Matrix (1999), Her (2013) ve Ex Machina (2015) filmleri karşılaştırmalı nitel içerik analiziyle analiz edilmiştir. Kodlama şeması; (i) YZ’nin ontolojisi (araç/aktör/kişi), (ii) özerklik ve kontrol, (iii) insan–makine ilişki örüntüleri ve (iv) etik ikilemler ile sorumluluk çerçevelerini kapsamaktadır. Bulgular, temsilin tehdit ve kontrol ekseninden daha duygusal ve etik açıdan muğlak temsillere doğru evrildiğini; ancak yönetim, gözetim ve sorumluluk sorularının tüm dönemlerde süreklilik gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bostrom, N., & Yudkowsky, E. (2014). The ethics of artificial intelligence. In K. Frankish & W. M. Ramsey (Eds.), The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence (pp. 316-334). Cambridge University Press. (In English).
  2. Bukatman, S. (1997). Blade Runner and cyberpunk: Film and culture in the 1980s. Duke University Press. (In English).
  3. Cave, S. (2017). AI ethics: Artificial intelligence, robots, and society. Future of Humanity Institute Report, 4(2), 55-75. (In English).
  4. Cornea, C. (2007). Science fiction cinema: Between fantasy and reality. Edinburgh University Press. (In English).
  5. Dinello, D. (2005). Technophobia! Science fiction visions of posthuman technology. University of Texas Press. (In English).
  6. Ebert, R. (1997, March 27). 2001: A Space Odyssey [Review of the film 2001: A Space Odyssey, by S. Kubrick, Dir.]. Chicago Sun-Times. https://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-2001-a-space-odyssey-1968 (In English).
  7. Fisher, M. (2008). Capitalist realism: Is there no alternative?. Zero Books. (In English).
  8. Fukuyama, F. (2002). Our posthuman future: Consequences of the biotechnology revolution. Farrar, Straus and Giroux. (In English).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Film Eleştirisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2025

Kabul Tarihi

28 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Yolcu, P. (2026). Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi. Art Vision, 56, 61-72. https://doi.org/10.32547/artvision.1628074
AMA
1.Yolcu P. Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi. Art Vision. 2026;(56):61-72. doi:10.32547/artvision.1628074
Chicago
Yolcu, Pelin. 2026. “Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi”. Art Vision, sy 56: 61-72. https://doi.org/10.32547/artvision.1628074.
EndNote
Yolcu P (01 Mart 2026) Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi. Art Vision 56 61–72.
IEEE
[1]P. Yolcu, “Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi”, Art Vision, sy 56, ss. 61–72, Mar. 2026, doi: 10.32547/artvision.1628074.
ISNAD
Yolcu, Pelin. “Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi”. Art Vision. 56 (01 Mart 2026): 61-72. https://doi.org/10.32547/artvision.1628074.
JAMA
1.Yolcu P. Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi. Art Vision. 2026;:61–72.
MLA
Yolcu, Pelin. “Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi”. Art Vision, sy 56, Mart 2026, ss. 61-72, doi:10.32547/artvision.1628074.
Vancouver
1.Pelin Yolcu. Sinemada Yapay Zekâ Karakterlerinin Temsili: Toplumsal Algılar ve Geleceğin Teknolojisi. Art Vision. 01 Mart 2026;(56):61-72. doi:10.32547/artvision.1628074

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License
29929