Ramazan Ayında Oruç ve Aile İlişkileri Üzerine Nitel Bir Çalışma

İslam, dünyanın en büyük dinlerden biridir. Türkiye’de nüfusun büyük çoğunluğu Müslümandır. Bununla birlikte Müslüman ailelerin dini tecrübelerini inceleyen çok az çalışma bulunmaktadır. Türkiye’de medya ve akademik araştırmalarda İslam’a olan ilgi daha çok dinin tartışmalı alanlarına yöneliktir. Bu çalışmanın amacı, Ramazan ayında bir ay süren oruç tutma gibi bir ibadeti esas alarak aile ilişkileri üzerindeki algılanan rol incelenmektir. Bu ilişkinin incelenmesi amacıyla çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de yaşayan 13 aile (13 baba (koca-baba), 13 anne (eş-anne), 10 çocuk) üzerinde derinlemesine görüşmeler yapılırken nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Derinlemesine yapılan görüşmelerde dört tema ortaya çıkmıştır: 1. Ramazan Ayı ve kutsalın tecrübesi, 2. Aile ritüellerine katılım, 3. Birlik ve beraberlik duygusu, 4. Akraba ve komşular ile ilişki. Bu temaların verileri, bulgular bölümünde sunulup incelenmiştir. Çalışmada oruç ibadeti ile kutsalı tecrübe eden kişilerin kendilerini kontrol ve disiplin altına aldıkları, aile ritüellerinin aile fertlerini birbirine yakınlaştırdığı, aile içerisinde birlik ve beraberliği kuvvetlendirdiği, akraba ve komşuluk ilişkilerini kuvvetlendirdiği bulgulanmıştır. Söz konusu veriler, çalışmaya katılan aileler için Ramazan Ayı’nın kutsal, birleştirici ve bütünleştirici bir amaca hizmet ettiğini göstermektedir. Araştırmanın bulguları ile aile temelli araştırmaların bulguları arasında uyum söz konusudur.

Islam is one of the world's largest religions. In Türkiye, the vast majority of the population is Muslim. However, there are very few studies that investigate the religious experiences of Muslim families. In Türkiye, interest in Islam in media and academic research is mostly focused on the controversial aspects of the religion. The aim of this study is to examine the perceived role of Islam on family relationships, focusing on the religious practice of fasting during the month of Ramadan. A qualitative research method was used to investigate this relationship. In this qualitative research study, a phenomenological design was chosen for in-depth interviews with 13 families (13 fathers (husband-father), 13 mothers (wife-mother), 10 children) living in Türkiye. Four themes emerged from the in-depth interviews: 1. The experience of Ramadan and the sacred, 2. Participation in family rituals, 3. The feeling of unity and togetherness, 4. Relationships with relatives and neighbors. The data on these themes are presented and examined in the findings section. The study found that individuals who experience the sacred through fasting exercise self-control and discipline, that family rituals bring family members closer together, strengthen unity and solidarity within the family, and reinforce kinship and neighborly relations. This data indicates that for the families participating in the study, the month of Ramadan serves a sacred, unifying, and integrative purpose. There is consistency between the findings of this research and those of family-based studies