ÂSÂR Akademik Dinî Araştırmalar Dergisi

dergipark.org.tr/tr/pub/asar 

ÂSÂR Akademik Dinî Araştırmalar Dergisi, “TÜRK DÜNYASI: DİNÎ, FİKRÎ VE TOPLUMSAL HAYAT” Konulu Özel Sayı Çağrısı
Son gönderim tarihi: 31 Ocak 2027 
Yayımlanma tarihi: 30 Nisan 2027 

ÂSÂR Akademik Dinî Araştırmalar Dergisi'nin bir sonraki özel sayısının teması “Türk Dünyası: Dinî, Fikrî ve Toplumsal Hayat” olarak belirlenmiştir. DergiPark sistemi üzerinden kabul edilecek özel sayı başvuruları için son makale gönderim tarihi 31 Ocak 2027 olup, hakemlik ve editöryal süreçleri başarıyla tamamlanan çalışmaların yer alacağı özel sayının 30 Nisan 2027 tarihinde yayımlanması planlanmaktadır.

Türk dünyası, tarih boyunca farklı siyasal yapılar, kültürel çevreler ve toplumsal tecrübeler içerisinde gelişmekle birlikte önemli ölçüde müşterek bir medeniyet mirası, ilmî gelenek ve dinî-kültürel hafıza etrafında şekillenmiştir. İdil-Ural havzasından Türkistan’a, Kafkasya’dan Anadolu ve Balkanlar’a, Kırım’dan Doğu Türkistan’a kadar uzanan geniş coğrafya; yetiştirdiği âlimler, teşekkül ettirdiği ilmî merkezler, eğitim kurumları, düşünce gelenekleri, tasavvufî yapılar, sanat ve edebiyat mirası ile İslam medeniyetinin özellikle gelişim, kurumsallaşma ve yayılma süreçlerine önemli katkılar sunmuştur.

Türk dünyasının sahip olduğu bu tarihî birikim yalnızca geçmişe ait bir miras olmayıp günümüz dinî, fikrî ve toplumsal meselelerinin anlaşılması bakımından da önemli bir referans çerçevesi sunmaktadır. Modernleşme, sömürgecilik, ulus-devletleşme, Sovyetleşme ve post-Sovyet dönüşüm süreçleri; küreselleşme, göç hareketleri, dijitalleşme, yapay zekâ teknolojileri ve yeni iletişim imkânlarıyla birlikte Türk dünyasının dinî, kültürel ve toplumsal yapılarında derin değişimlere yol açmaktadır. Bu dönüşümler, bir taraftan geleneksel ilmî ve dinî mirasın yeniden yorumlanmasını gerekli kılarken, diğer taraftan Türk dünyasının geleceğine ilişkin yeni araştırma alanlarını ve tartışma zeminlerini ortaya çıkarmaktadır.

Bu özel sayı, Türk dünyasının dinî, fikrî ve toplumsal hayatını tarihî derinliği ve çağdaş dinamikleriyle birlikte ele alan özgün akademik çalışmaları bir araya getirmeyi amaçlamaktadır. İlahiyat, sosyal bilimler ve beşerî bilimlerin farklı disiplinlerinde üretilen araştırmaların yanı sıra karşılaştırmalı çalışmalar, disiplinlerarası yaklaşımlar, yazma eser ve arşiv araştırmaları, saha çalışmaları ve yeni metodolojik öneriler özellikle teşvik edilmektedir.

Türk dünyasının dinî düşünce gelenekleri, ilmî kurumları, mezhebî ve tasavvufî yapıları, eğitim tecrübeleri, kültürel mirası, sanat ve edebiyat birikimi ile güncel dinî ve toplumsal dönüşümlerini konu edinen çalışmalar değerlendirmeye alınacaktır.

Önemli Tarihler:

Makale Son Kabul Tarihi: 31 Ocak 2027

Yayımlanma Tarihi: 30 Nisan 2027

Özel Sayı Editörü: Doç. Dr. İbrahim AKSU

Baş Editör: Dr. Öğr. Üyesi Recep ERKMEN
Editör: Dr. İsmail Hakkı SEZGİN

Not: Dergiye ulaşan çalışmalar, başvuru tarihleri beklenmeksizin editöryal ön inceleme sürecine alınacak ve uygun bulunan çalışmalar için hakem değerlendirme süreci başlatılacaktır.

 Önemli Not: Aşağıda yer alan konu başlıkları sınırlayıcı olmayıp tema ile doğrudan ilişkili özgün araştırmalara da açıktır.

 I.                   TÜRK DÜNYASINDA İSLAM İNANCI, İBADET HAYATI, DÜŞÜNCESİ VE İLİMLERİ

 ·                    Türk dünyasında Mâtürîdîlik ve itikadî gelenekler

·                    Türk kelâmcılarının İslam düşüncesine katkıları

·                    Türk dünyasında iman, özgürlük ve ahlak tartışmaları

·                    Sovyet sonrası dönemde inanç ve dinî kimlik sorunları

·                    Ateizm, deizm ve sekülerleşme karşısında yeni kelâm yaklaşımları

·                    Yapay zekâ, transhümanizm ve teknoloji çağında kelâm

·                    Türk dünyasında çağdaş kelâm araştırmaları ve metodoloji tartışmaları

·                    Türk dünyasında Hanefî-Mâtürîdî geleneğin tarihsel gelişimi

·                    Mezhep, kimlik ve aidiyet ilişkileri

·                    Türk topluluklarında dinî hareketler ve cemaat yapıları

·                    Sovyet sonrası dinî canlanma ve mezhepsel dönüşümler

·                    Selefîlik, ihyacılık ve yeni dinî akımlar

·                    Mezhepler arası ilişkiler ve dinî çoğulculuk

·                    Türk dünyasında tefsir ekolleri ve Kur'an yorum gelenekleri

·                    Türk müfessirlerin İslam ilimlerine katkıları

·                    Mâverâünnehir ve Türkistan'da Kur'an ilimleri

·                    Türk lehçelerinde Kur'an tercümeleri

·                    Kur'an'ın kültürel hafıza ve kimlik inşasındaki rolü

·                    Sovyet sonrası Kur'an araştırmaları

·                    Çağdaş Türk dünyasında tefsir metodolojileri

·                    Türk dünyasında hadis ilminin teşekkülü ve gelişimi

·                    Buhara, Semerkant ve Taşkent hadis havzaları

·                    Türk muhaddislerin hadis literatürüne katkıları

·                    Hadis rivayet ağları ve ilmî dolaşım

·                    Türk lehçelerinde hadis tercümeleri

·                    Hadis eğitimi ve dinî otorite ilişkisi

·                    Çağdaş hadis çalışmaları ve metodolojik tartışmalar

·                    Ahmed Yesevî ve Yesevîlik geleneği

·                    Türk dünyasında tasavvufun İslamlaşma süreçlerindeki rolü

·                    Nakşibendîlik ve diğer tasavvufî oluşumlar

·                    Tekke, zaviye ve dergâh kültürü

·                    Tasavvuf ve toplumsal dayanışma

·                    Sovyet sonrası tasavvufî canlanma

·                    Modern Türk dünyasında maneviyat arayışları

·                    Türk dünyasında Hanefî fıkıh geleneği

·                    Fetva kurumları ve dinî otorite

·                    Aile, miras ve sosyal hayat bağlamında fıkhî uygulamalar

·                    Göç, diaspora ve azınlık fıkhı meseleleri

·                    Dijitalleşme ve yeni fıkhî problemler

·                    Çağdaş Türk toplumlarında fıkıh ve toplumsal değişim

·                    Türk devletlerinde hukuk ve meşruiyet anlayışları

·                    Osmanlı'dan günümüze hukuk dönüşümleri

·                    Din-devlet ilişkilerinin hukukî boyutları

·                    İnsan hakları, vatandaşlık ve din özgürlüğü

·                    Vakıf hukuku ve sosyal kurumlar

·                    Türk cumhuriyetlerinde hukuk reformları ve İslam hukuku

·                    Türk dünyasında Arapça öğretim gelenekleri

·                    Medreselerde Arap dili eğitimi

·                    Türk âlimlerin Arap dili ve belâgat çalışmalarına katkıları

·                    Arapça-Türkçe ilmî etkileşimler

·                    Yazma eserler ve dil öğretim metotları

·                    Günümüzde Arapça öğretiminin sorunları ve imkânları

·                    Türk dünyasında kıraat gelenekleri

·                    Osmanlı ve Türkistan kıraat ekolleri

·                    Kur'an eğitim kurumlarının tarihî gelişimi

·                    Hafızlık geleneği ve kurumsal yapılar

·                    Tilavet kültürü ve dinî estetik

·                    Türk cumhuriyetlerinde Kur'an öğretimi

II. TÜRK DÜNYASINDA FELSEFÎ, DİNÎ VE TOPLUMSAL HAYAT

İslam Felsefesi

·                    Fârâbî ve Türkistan düşünce havzası

·                    Türk filozofların bilgi ve varlık anlayışları

·                    Hikmet geleneği ve Türk dünyası

·                    İslam felsefesi-kelâm ilişkileri

·                    Türk dünyasında felsefî mirasın yeniden okunması

·                    Çağdaş İslam felsefesi çalışmaları

·                    Türk dünyasında din-bilim ilişkileri

·                    Tanrı, özgürlük ve kötülük problemi

·                    Ateizm, deizm ve dinî şüphecilik

·                    Sekülerleşme ve post-seküler toplum tartışmaları

·                    Dinî çoğulculuk ve birlikte yaşama kültürü

·                    Yapay zekâ ve din felsefesi

·                    Türk dünyasında felsefî düşüncenin tarihsel gelişimi

·                    Türk mütefekkirlerin düşünce tarihindeki yeri

·                    Modernleşme süreçlerinde fikir hareketleri

·                    İslam, Türk ve Batı düşüncesi arasındaki etkileşimler

·                    Türk dünyasında entelektüel tarih araştırmaları

·                    Türk dünyasında mantık öğretimi ve medrese geleneği

·                    Mantık literatürüne Türk âlimlerin katkıları

·                    Mantık-kelâm ve mantık-felsefe ilişkileri

·                    Klasik mantık metinleri ve şerh geleneği

·                    Çağdaş mantık eğitimi ve metodoloji tartışmaları

·                    Türk toplumlarında dindarlık araştırmaları

·                    Gençlik, din ve kimlik

·                    Maneviyat ve psikolojik iyi oluş

·                    Dinî başa çıkma davranışları

·                    Göç, diaspora ve aidiyet

·                    Türk dünyasında maneviyat araştırmaları

·                    Türk dünyasında din ve toplumsal değişim

·                    Sovyet sonrası dinî canlanma

·                    Din ve millî kimlik ilişkileri

·                    Dijitalleşme ve dinî hayat

·                    Göç, diaspora ve dinî aidiyet

·                    Dini kurumların dönüşümü

·                    Türk dünyasında din eğitimi politikaları

·                    İlahiyat ve yüksek din öğretimi kurumları

·                    Sovyet sonrası din eğitimi tecrübeleri

·                    Din öğretiminde dijital dönüşüm

·                    Değerler eğitimi ve kültürel aktarım

·                    Türk dünyasında ortak eğitim perspektifleri

·                    Türklerin İslam öncesi dinî gelenekleri

·                    Şamanizm, Budizm ve Maniheizm mirası

·                    Türk coğrafyasında dinî çeşitlilik

·                    Din değiştirme süreçleri ve toplumsal etkileri

·                    Türk dünyasında dinler arası ilişkiler

·                    Azınlık toplulukları ve dinî kimlikler

III. TÜRK DÜNYASINDA TARİH, KÜLTÜR, SANAT ve EDEBİYAT

·                    Türklerin İslamlaşma süreçleri

·                    Karahanlılardan günümüze Türk-İslam medeniyeti

·                    Türk devletlerinde din-siyaset ilişkileri

·                    Ulema, medrese ve ilmî ağlar

·                    Sovyet dönemi ve din politikaları

·                    Türk dünyasında modernleşme ve dinî dönüşüm

·                    Ahmed Yesevî'den günümüze tasavvufî edebiyat

·                    Ortak Türk-İslam kültürel hafızası

·                    Türk lehçelerinde dinî edebiyat

·                    Destan, menkıbe ve dinî anlatılar

·                    Edebiyat ve medeniyet tasavvuru

·                    Modern Türk dünyasında dinî edebiyat

·                    Türk dünyasında dinî musiki gelenekleri

·                    Cami ve tekke musikisi

·                    Tasavvuf musikisinin bölgesel formları

·                    Musiki ve kültürel hafıza

·                    Dinî musikinin aktarımı ve korunması

·                    Türk dünyasında çağdaş musiki çalışmaları

·                    Türk dünyasında cami ve külliye mimarisi

·                    Hat, tezhip ve yazma eser sanatları

·                    Mimari ve dinî kimlik ilişkisi

·                    Ortak Türk-İslam sanat mirası

·                    Kültürel mirasın korunması ve restorasyonu

·                    Sanat ve medeniyet tasavvuru

·                    Dinî estetik ve Türk dünyası

·                    Sanat, musiki ve tasavvuf ilişkisi

·                    Geleneksel sanatların günümüzdeki dönüşümü

·                    Kültürel diplomasi ve sanat

·                    Dijitalleşme ve sanat üretimi

·                    Türkistan'daki İslamî arkeolojik miras

·                    Karahanlı, Selçuklu ve Osmanlı eserleri

·                    Tarihî şehirler ve kutsal mekânlar

·                    Arkeoloji ve kültürel hafıza

·                    Koruma, restorasyon ve sürdürülebilirlik

·                    Türk dünyasında arkeolojik araştırmalar

·                    Medrese geleneği ve ilmî ağlar

·                    Vakıf medeniyeti

·                    Tekke ve zaviye kurumları

·                    Ulema hareketliliği ve bilgi dolaşımı

·                    Şehir, kurum ve medeniyet ilişkisi

·                    Türk dünyasında ortak medeniyet tasavvuru

Özel Olarak Teşvik Edilen Çalışmalar

·                    Türk dünyasında Mâtürîdîlik ve Hanefîlik araştırmaları

·                    Ahmed Yesevî ve Yesevîlik çalışmaları

·                    Türk dünyasında ulema ağları ve bilgi dolaşımı

·                    Sovyet sonrası dinî dönüşüm süreçleri

·                    Türk Devletleri Teşkilatı bağlamında dinî ve kültürel iş birlikleri

·                    Yazma eser ve arşiv araştırmaları

·                    Karşılaştırmalı Türk dünyası çalışmaları

·                    Yapay zekâ, dijitalleşme ve dinî hayat

·                    Göç, diaspora ve kimlik araştırmaları

·                    Türk dünyasında ortak medeniyet perspektifi

 


Sorularınız ve detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz:
E-posta: ilahiyatdergi@erzincan.edu.tr | recep.erkmen@erzincan.edu.tr 

10/06/2026
Saygılarımızla,
ÂSÂR Akademik Dinî Araştırmalar Dergisi Editörleri