Bankalar ve Sigorta Şirketlerinin Finansal Performansının VZA ve Malmquist Verimlilik Endeksi ile Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı 2018-2022 yılları arası Türkiye’de faaliyet gösteren Mevduat Bankaları ile Sigorta şirketlerinin finansal performanslarının ölçülmesi ve hangi şirketlerin daha verimli çalıştığının tespit edilmesidir. Çalışmada analiz yöntemi olarak; Veri Zarflama Analizi (VZA), Süper Etkinlik modeli ve Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Analizi kullanılıştır. Araştırmaya Türkiye’de faaliyet gösteren ve en büyük aktiflere sahip 5 Banka ile 5 Sigorta şirketi dahil edilmiştir. Analizde 2 girdi değişken; (Toplam Aktifler ve Özsermaye) ile 1 çıktı değişken; (Net Kar) kullanılmıştır. Analiz 5 yıllık periyot için, girdi odaklı sabit ve değişken getirili ölçek değerleri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda VZA ((I-V) ve (I-C)) sonuçlarına göre sigorta şirketlerinin bankalara göre daha yüksek bir etkinlik oranı yakaladıkları tespit edilmiştir. Ayrıca analize dahil edilen firmaların ortalama bazda toplam faktör verimliliğini yakaladıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Bankalar
• Sigorta Şirketleri
• Finansal Etkinlik
• VZA

A Research on Determining The Malmquist Efficiency Index and DEA To Assess The Financial Performance of Banks And İnsurance Companies

Abstract

This study aims to assess the financial performance of insurance and deposit banks operating in Turkey from 2018 to 2022 and identify the more efficient organizations. The Super Efficiency model, Malmquist Total Factor Productivity Analysis, and Data Envelopment Analysis (DEA) were employed As the analysis methods in this work. The study covered Turkey's top five banks and five insurance providers in terms of assets. The study uses two input variables and one output variable, Net Profit, which is comprised of Total Assets and Equity. Analysis: For a five-year period, values for input-oriented fixed and variable return scales were computed independently. According to DEA ((I-V) and (I-C)) data, the study found that insurance businesses had a greater efficiency rate than banks. Furthermore, it was noted that the analysis's participating enterprises averaged overall factor productivity.

Keywords

• Banks
• Insurance Companies
• Financial Efficiency
• DEA

Kaynakça

1. Ahmed, R., ve Islam, T. (2021). Measuring Efficiency of Non-Bank Financial Institutions in Bangladesh: An Application of Input Oriented Data Envelopment Analysis: Bangladesh University Journal, 4(1), s.73-86.
2. Akın, F. ve Ece, N. (2011), Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Sigortacılık Sektörü: Türk Sigorta Sektörü Üzerine Bir Değerlendirme, Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 2011 (21), s.85-97.
3. Akkurt, E. ve Umut, M. (2023), Tamamlayıcı Sağlık Sigortası Üretiminde Sigorta Şirketlerinin Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Performanslarının Ölçümü, İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), s.332-346.
4. Altan, M.S. (2010). Türk Sigortacılık Sektöründe Etkinlik: Veri Zarflama Analizi Yöntemi İle Bir Uygulama, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), s.185-204.
5. Bektaş, S. (2022). Türk Sigorta Sektörünün 2002-2021 Dönemi için MEREC, LOPCOW, COCOSO, EDAS ÇKKV Yöntemleri ile Performansının Değerlendirilmesi, BDDK, Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(2), s.247-283.
6. Boubaker, S., Le, T.D, ve Ngo T. (2022). Managing Bank Performance Under COVID-19: A Novel İnverse DEA Efficiency Approach, Internatıonal Transactıons In Operatıonal Research, 2023 (30), s.2436-2452.
7. Burca, A.M. ve Batrinca, G. (2014). The Determinants of Financial Performance in the Romanian Insurance Market, International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 4(1), s.299-308.
8. Çakan, C.D., Yıldız, M., ve Altınışık E.Ö (2022). Türk Bankacılık Sektöründe Sigorta İş Ortaklığının Finansal Performansa Etkisinin Çok Kirterli Karar Verme Yöntemleri İle Analizi, Mali Çözüm Dergisi. 32(170), s. 149 - 183.

9. Emircan, M. ve Kaya, E. Ö. (2023). Türkiye’de Hayat Dışı Sigorta Şirketlerinin Finansal Sağlamlığının CARAMELS Modeli ile Analizi, Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 10(2), s.143-160.
10. Gülay, A. ve Attila, İ. (2021). Türkiye'deÖzel Sağlık Sigortaları ve Etkinlik Analiz, Trakya Üniversitesi, İktisadi ve İdarii Bilimler Fakültesi e-Dergi, 10(2), s.68-85.
11. Kiptoo, K.I., Karuiki, K.N, ve Ocharo K.N. (2021). Risk Management and Financial Performance Of İnsurance Firms İn Kenya, Cogent Business & Management, 8(1), 1997246, DOI: 10.1080/23311975.2021.1997246, s.1-17.
12. Koç, S., Şenol, Z. ve Çevik, M. (2018). Türkiye’de Faaliyette Bulunan Sigorta Şirketlerinin Finansal Performans Analizi: 2006-2015*, Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 4(1), s.25-38.
13. Kumar, V.P ve Kar, S. (2023). Measuring The Efficiency of Indian Public And Private Banks Using The Two-Stage Network DEA model, Benchmarking for Quality Management & Technology, 30(2), s.382-406.
14. Naldöken, Ü ve Kaya, M.V (2020),. Türkiye’ De Sağlık Sigorta Şirketlerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analiziyle Ölçülmesi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2020 (65), s.21-33.
15. Olohunlana, A.O, Odeleye, A.T ve Isola, W.A. (2023). Determinants Of The İntellectual Capital Efficiency Of Listed Banks İn Nigeria: A DEA Approach, Journal Of Business and Socioeconomic Development, 3(1), s.86-96.
16. Shawar, K ve Sıddiqui, D.A. (2019). Factors Affecting Financial Performance of Insurance Industry İn Pakistan, Research Journal of Finance and Accounting, 10(5), s.29-41.
17. Stefan, Z. (2021). Gelişmekte Olan Ülkelerde Finansal Derinleşmenin Sigorta Sektörüne Etkilerinin Analizi: Türkiye Örneği, T. C. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İstanbul-2021.
18. Sürer, T.T. ve Çatıkkaş Ö. (2023). Katılım Sigortacılığı Şirketlerinin 2019-2021 Yılları Arasında Veri Zarflama Analizi ile Etkinliklerinin Ölçülmesi, Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 10(2), s.123-142.
19. Şenel, C. ve Kalfa, B.B. (2022). Hayat Dışı Branşındaki Sigorta Şirketlerinin Etkinliklerinin VZA Yöntemiyle AnaliziTürkiye Örneği, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(3), s.1940-1954.
20. Ullah, S., Majeed, A. ve Popp, J. (2023). Determinants of Bank’s Efficiency in an Emerging Economy: A Data Envelopment Analysis Approach: PLoS ONE, 18(3), s.1-17.
21. Wang, C.N, Neguyen, N.A., Dang, T.T. ve Trinh, T.T. (2021). A Decision Support Model for Measuring Technological Progress and Productivity Growth: The Case of Commercial Banks in Vietnam: Axioms 10(131), s.1-22. https:// doi.org/10.3390/axioms10030131.
22. Wani, A.A ve Dar, S.A. (2013. Relationship Between Financial Risk and Financial Performance: An İnsight of Indian Insurance Industry, International Journal of Science and Research , 4(11), s.1424-1433.