PİSİDİA STADİONLARININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ

Öz

Bu çalışmada Pisidia Bölgesi’ndeki stadionlar incelenmiştir. Bu kapsamda bölgede stadiona sahip üç kent tespit edilmiştir. Bu yapılar, Pisidia Antiocheia Stadionu ve kent ile ilişkili Men Kutsal Alanında bulunan stadion (?), Sagalassos ve Selge Stadionlarıdır. Men Kutsal Alanı’nda tek sphendoneye benzer plandaki yapı, bazı kaynaklarda odeion ya da küçük tiyatro olarak adlandırılırken, bazı kaynaklarda ise stadion olarak belirtilmiştir. Bu yapının mevcut verilerden odeion olduğu düşünülmektedir. Tespit edilen stadionlar U formda ve tek sphendoneye sahiptir. Sagalassos Stadionun ise planı belirsiz bir durumdadır. Yapıların genel olarak aşırı derece tahribata uğradığını söylememiz mümkündür. Bu sebeple elimizde olan veriler yeterli değildir. Pisidia Bölgesi’nde yapılacak olan araştırmaların artırılması ile 3 kentte tespit edilen stadion sayısının artması beklenmektedir. Tespit edilen stadionların konum ve teknik özellikleri üzerinde durularak, genel bir bakış açısı ile sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Pisidia
• Stadion
• Pisidia Antiocheia
• Sagalassos
• Selge

General Evaluation of Pisidia Stadiums

Abstract

In this study, the stadions in the Pisidian Region were examined. In this context, three cities with stadions were identified in the region. These buildings include the Pisidia Antiocheia stadion, the stadion (?) in the Sanctuary of Men associated with the city, and the Sagalassos and Selge Stadions. The building in the Sanctuary of Men, having a plan similar to a one sphendone, is called odeion or small theater in some sources, while it is referred to as stadion in others. This building is thought to be an odeion according to the available information. The identified stadions are U-shaped and have a single sphendone. The plan of the Sagalassos Stadion is uncertain. It is possible to say that the structures are generally exposed to extreme damage. For this reason, the data we have is not sufficient. It is expected that with further research in the Pisidian Region, the number of stadion identified in 3 ancient cities would increase. The stadions identified are presented with an overview, focusing on their location and technical features.

Keywords

• Pisidia
• Stadium
• Pisidia Antiocheia
• Sagalassos
• Selge

Kaynakça

1. Arundell, F. V. J. (1837), Discoveries In Asia Minor. Including A Description Of The. Ruins Of Several Ancient Cities And Especially Antioch Of Pisidia, Vol. 2, London.
2. Carpentier, F., Talloen, P. ve Başağaç, Ö. (2019). 1. Kentsel Araştırmalar, Stadiumda Mimari Etütler, J. Pobleme ve P. Hacıgüzeller, Sagalassos Antik Kenti’nde 2018 Yılı Kazı, Restorasyon ve Malzeme Çalışmaları içinde s. 625-626, 41. Kazı Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, s. 619-645.
3. Hardie, M. M. (1912), The Shrine of Men Askaenos at Pisidian Antioch, The Journal of Hellenic Studies, 32, s. 111-150.
4. Karamut, İ. (1989), Pisidia Antiocheia’sı yakınında bulunan Men Kutsal Alanı, Türk Arkeoloji Dergisi, 48. Sayı, s. 193-203.
5. Lanckoronski, K. G. V (2015), Pamphylia ve Pisidia Kentleri, Pisidia, 2. Cilt, (Çev: S. Bulgurlu Gün), İstanbul: AKMED Yayınları.
6. Machatschek, A. Ve Schwarz, M. (1981), Bauforschungen in Selge, Ergänzungsbände zu den Tituli Asiae Minoris, Band: 9, Verlag Der Österreichischen Akademie Der Wissenschaften.
7. Machatschek, A. (1977), Baugeschichtliche Forschungen In Selge (Pisidien), Forschungen und Berichte, Bd. 18, Archäologische Beiträge, s. 177-185.
8. Mitchell, S. ve Waelkens, M. (1998), Pisidian Antioch, The Site and Its Monuments, London: Gerald Duckworth & Co. Ltd.

9. Nolle, J. (2015), Sikkeler, Ağaçlar ve Alimler, Selge, Pisidia’nın Dağ Şehrinde Bir Doğa Tapınağı, İstanbul: Oksijen Matbaacılık.
10. Ossi, A. J. ve Harrington, J. M. (2011), Pisidian Antioch: The Urban İnfrastructure and İts Development, (Eds: E. K. Gazda – D. N. Yg), The İmperial Colony Of Pisidian Antioch (25 BC - AD 700, s. 11-33, Michigan: Kelsey Museum Publication 5.
11. Özhanlı, M. (2013), Pisidia Antiokheia Özelinde Roma Dönemi Kent Planlaması, (Eds: B. Hürmüzlü – M. Fırat – A. Gerçek), Pisidia Araştırmaları – I Sempozyum Bildiri Kitabı, s.155 – 175. Isparta: Gül Ofset Matbaa.
12. Özhanlı, M. (2022), Pisidia Antiokheiası Men Kutsal Alanı Hazine Binaları (THESAUROI), TTK Höyük Dergisi, 9. Sayı, s. 113-135.
13. Özhanlı, M., Gündoğan, A., Koçak, S. ve Uğuz, H. (2023), Pisidia Antiocheia Kazısı 2021, 42. Kazı Sonuçları Toplantısı (3), s. 467 -486.
14. Raff, K. A. (2011), The Archtitecture the Sanctuary of Men Askaenos: Exploration, Reconstruction and Use, (Eds: E. K. Gazda – D. N. Yg), The İmperial Colony Of Pisidian Antioch (25 BC - AD 700), s. 131-153. Michigan: Kelsey Museum Publication 5.
15. Ramsay, W. M. (1916), Colonia Caesarea (Pisidian Antioch) in the Augustan Age, The Journal of Roman Studies, Vol. 6, s. 83-134.
16. Ramsay, W. M. (1918), Studies in The Roman Province Galatia II: Dedications of Sanctuary of Colonia Caesarea, The Journal of Roman Studies, 8, s. 107 – 145.
17. Romana, D.G. (2016), Athletics: Stadia, Gymnasia, Palaistrai, and Hippodromes, (Ed: M. M. Miles), A companion to Greek Architecture, s. 314-328. Oxford: John Wiley & Sons.
18. Talloen, P. ve Waelkens, M. (2004), Apollo and The Emperors (I) The Material Evidence for The İmperial Cult at Sagalassos, Ancient Society, Vol. 34., s. 171-216.
19. Taşlıalan, M. (1991), Pisidian Antioch: The Journeys of St. Paul to Antioch, İstanbul: Cem Ofset Matbaacılık.
20. Taşlıalan, M. (2001), Pisidia Antiocheia’sı 1999 Yılı Çalışmaları, 11. Müze Kurtarma Kazıları Sempozyumu, s. 133-149.
21. Uzunaslan, A. (2013), Epigrafik ve Arkeolojik Araştırmalar Işığında Pisidia Antiokheia: Kent Tarihine İlişkin Yeni Gözlemler, I. Pisidia Araştırmaları Sempozyumu, Isparta, s. 312-343.
22. Waelkens, M. (1998), The Plan and Development of the Roman Colony: Walls, Gates, Streets and The Theater, (Eds: S. Mitchell and M. Waelkens), Pisidian Antioch The Site and Its Monuments, s. 91-113, London: Gerald Duckworth& Co. Ltd. Press.
23. Waelkens, M. (2012), Sagalassos 2010 Yılı Kazı ve Restorasyon Çalışması, 33. Kazı Sonuçları Toplantısı (3), s. 239 – 267.
24. Waelkens, M. (2019), Sagalassos, Archaeology of, Encyclopedia of Global Archaeology, s. 1-32.
25. Polybius, Historiai, The Histories, XXI. (Çev: W. R. Paton), London, 1960.
26. Strabon, Geopraphika, Antik Anadolu Coğrafyası, (Çev: A. Pekman), İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları. 2000.