Almanya’nın 2023 Tarihli Nitelikli İş Gücü Göçü Yasası Üzerinden Nitelikli Göç Politikaları ve İş Gücü Piyasası İlişkisine Dair Bir Analiz

Öz

Almanya’nın son yıllarda en çok tartışılan toplumsal sorunlarından biri yaşlanan nüfus ve bu demografik değişime bağlı olarak ortaya çıkan iş gücü açığıdır. Bu açığı kapatmak için geliştirilen çözümlerden biri 2023 yılında çıkartılan Nitelikli İş Gücü Göçü Yasası’dır. Makale, bu yasa örneği üzerinden iş gücü piyasasının nitelikli göç politikalarını nasıl etkilediğini incelemektedir. Bu ilişkiyi hem göç çalışmalarının ve çalışma sosyolojisinin merkezi kavramlarından olan hem de yasanın özgün dilindeki isminde yer alan uzmanlık ve nitelik kavramlarının bu yasayla birlikte dönüşümüne odaklanarak araştırmaktadır. Makale vaka analizi yöntemini kullanmaktadır ve bu dönüşümü ülkelerin nitelikli göçmen çekmek için girdikleri küresel yarışta geliştirdikleri göç politikaları konusunda açıklayıcı bir örnek olarak ele almaktadır. Bu kavramların Almanya’nın göç politikalarındaki tanımı, iş piyasalarının gereksinimleri doğrultusunda esnetilmiştir. Bu dönüşüm, nitelikli göç politikalarının göçmen karşıtı söylemle tezat oluşturur şekilde biçimlenebildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• İş Gücü Piyasası
• Nitelikli Göç
• Uzmanlık
• Nitelik
• Almanya
• Nitelikli İş Gücü Göçü Yasası

An Analysis of the Relationship between Skilled Migration Policies and the Labor Market through the Example of Germany’s 2023 Skilled Migration Act

Öz

One of the most discussed social problems in Germany in recent years is its aging population and labor shortage resulting from this demographic change. One of the solutions developed to close this gap is the Skilled Migration Act enacted in 2023. This article examines how the labor market influences skilled immigration policies by analyzing this law as an example. It investigates this relationship by focusing on how the concepts of expertise and qualification, which are both central concepts of migration studies and the sociology of labor and are included in the name of the law in its original language, have transformed through this law. Using the case study method, the article evaluates this change as an illustrative example of the migration policies developed by countries in the global race for skilled migrants. The definition of these concepts in Germany's immigration policies has been stretched in line with the needs of the labor markets. This transformation shows that skilled migration policies can be shaped contrary to anti-immigrant discourses.

Anahtar Kelimeler

• Labor Market
• Skilled Migration
• Expertise
• Qualification
• Germany
• Skillled Migration Act

Kaynakça

1. Abadan-Unat, N. (2017), Bitmeyen Göç: Konuk İşçilikten Ulus-Ötesi Yurttaşlığa, 3. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Adunts, D., Brücker H., Fendel T., Hauptmann A., Jaschke P., Keita S., Konle-Seidl R., Kosyakova Y., Vallizadeh E. (2023), Zum Entwurf eines Gesetzes zur Weiterentwicklung der Fachkräfteeinwanderung, https://www.econstor.eu/bitstream/10419/274568/1/1843711850.pdf , (Erişim Tarihi: 14.07.2024).
3. Akay, A. (2021), Delilik Gemisi, Ayrıntı Yayınları.
4. Akdemir, E. ve Tekeli, S. (2017), AB Mavi Kart Uygulamasının Türkiye İşgücü Piyasasına Olası Etkileri, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 25(1), 75-101.
5. Andersson, P. ve Osman, A. (2008), Recognition of Prior Learning as a Practice for Differential Inclusion and Exclusion of Immigrants in Sweden, Adult Education Quarterly, 59(1), s.42-60.
6. Andriescu, M. (2018), How Policies Select Immigrants: The Role of the Recognition of Foreign Qualifications, Migration Letters, 15 (4), s.461–475.
7. Anerkennung in Deutschland (2023a), Göç Kolaylaştırılacak, https://www.anerkennung-in-deutschland.de /html/tr/guncel-yeni-nitelikliisgucugocuyasasi.php , (Erişim Tarihi: 12.03.2024).
8. Anerkennung in Deutschland (2023b), Immigration Made Easier, https://www.anerkennung-in- deutschland.de/html/en/news-new-skilled-immigration-act.php , (Erişim Tarihi: 12.03.2024).

9. Arslan, Ş. ve Konyalı, G. (2023), Avrupa Birliği Mavi Kart Direktifi: Üçüncü Devlet Vatandaşlarının Yüksek Nitelikli İstihdam Amacıyla Giriş ve İkamet Koşullarına İlişkin 2021/1883 Sayılı Direktifin Değerlendirilmesi, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 22 (2), 291-321.
10. Auswärtiges Amt (2024), Einreise von Fachkräften, https://www.auswaertiges-amt.de /de/fachkraefteeinwanderung-fragen/2268620?openAccordionId=item-2268626-1-panel , (Erişim Tarihi: 20.03.2024).
11. Auswärtiges Amt (t.y.), Was ist die Blaue Karte EU/EU Blue Card? Wer kann sie bekommen? Wo bekomme ich sie?, https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/fragenkatalog-node/02a-blue-card-eu/606572 , (Erişim Tarihi: 13.02.2024).
12. Aykaç, M. ve Yertüm, U. (2017), Avrupa Birliği Göç Politikalarının Gelişimi: Misafir İşçi Kabulünden Sığınmacı Akınına, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 70, s.1-29.
13. Azocar, M. J., ve Ferree, M. M. (2016), Engendering the Sociology of Expertise, Sociology Compass 10, s.1079–1089.
14. Bartnam, D. (2005), International Labour Migration, Londra: Pagrave MacMillan.
15. Bauder, H. (2006), Labor Movement: How Migration Regulates Labor Markets, Oxford University Press.
16. Boswell, C., Stiller, S. ve Straubhaar T. (2004), Forecasting labour and skills shortages: How can projections better inform labour migration policies?, Hamburg Institute of International Economics (HWWA).
17. Boucher, A. K. (2020), How ‘Skill’ Definition Affects the Diversity of Skilled Immigration Policies, Journal of Ethnic and Migration Studies, 46(12), s.2533-2550.
18. Bundesministerium der Justiz (t.y.), Gesetz über den Aufenthalt, die Erwerbstätigkeit und die Integration von Ausländern im Bundesgebiet 1) (Aufenthaltsgesetz - AufenthG) § 18 Grundsatz der Fachkräfteeinwanderung; allgemeine Bestimmungen, https://www.gesetze-im-internet.de/aufenthg_2004/__18.html , (Erişim Tarihi: 13.02.2024)
19. Bundesministerium des Innern und für Heimat (2023), Bundestag beschließt Fachkräfteeinwanderungsgesetz, https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/kurzmeldungen/DE/2023 /06/fachkraefteeinwanderungsgesetz-bt.html , (Erişim Tarihi: 22.02.2024).
20. Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (2024), Gemacht für was Großes. Gemeinsam fachkrätfig Anpacken. , https://www.bmwk.de/Navigation/DE/Fachkraefteland/home.html , (Erişim Tarihi: 19.03.2024).
21. Bundesregierung (t.y.a). Blaue Karte EU, https://www.make-it-in-germany.com/de/visum-aufenthalt/arten /blaue-karte-eu , (Erişim Tarihi: 15.02.2024).
22. Bundesregierung (t.y.b). Das neue Fachkräfteeinwanderungsgesetz auf einen Blick, https://www.make-it-in- germany.com/de/visum-aufenthalt/fachkraefteeinwanderungsgesetz , (Erişim Tarihi: 13.02.2024).
23. Clemens, Michael A., Lewis E. G. ve Postel H. M. (2018), Immigration Restrictions as Active Labor Market Policy: Evidence from the Mexican Bracero Exclusion, American Economic Review, 108 (6), s.1468–87.
24. Csedő, K. (2008), Negotiating Skills in the Global City: Hungarian and Romanian Professionals and Graduates in London, Journal of Ethnic and Migration Studies, 34(5), s.803-823.
25. Çakır Bozkurt, N. ve Nas, Ç. (2023), 1945’ten Günümüze Almanya’nın Göç ve İşgücü Piyasasına Entegrasyon Politikalarının Tarihsel Dönüşümü, Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), s.119-137.
26. Çoban, S. (2016), Çalışmanın Yeni Biçimlerini Okumak: Çalışma Deneyimi Olmayan Üniversite Mezunlarına Yönelik Kariyer Sitelerindeki İlanlar, Sosyoloji Konferansları (53), s.327-355.
27. Danış, D. (2023), Günümüz Türkiye’sinde Beyin Göçü, (Ed.: D. Danış), Gitmek ve Dönmek Arasında: Türkiye’de Yeni Nesil Beyin Göçü, s.9-30, Ankara: Nika Yayınevi.
28. Dereli, D. D. ve Akkaraca Köse, M. (2015), Avrupa Birliği’nde Yüksek Nitelikli İşgücü İhtiyacı ve Mavi Kart Planının Avrupa Birliği’nin Rekabet Gücüne Etkisi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (3), 203-215.
29. Deutschlandfunk (2024), Deutschland überholt Japan und ist wieder drittgrößte Volkswirtschaft der Welt, 23.02.2024, https://www.deutschlandfunk.de/deutschland-ueberholt-japan-und-ist-wieder-drittgroesste- volkswirtschaft-der-welt-100.html#:~:text=Deutschland%20ist%20wieder%20die%20drittgr%C3%B6 %C3%9Fte%20Volkswirtschaft%20der%20Welt%20und%20hat%20Japan%20%C3 %BCberholt.&text=Wie%20die%20Regierung%20in%20Tokio,betrug%20es%204%2C46%20Billionen. (Erişim Tarihi: 15.07.2024).
30. Dikkaya, M. ve Dinçer, S. (2023), Avrupa Birliği Göç Politikaları Üzerine Ekonomi Politik Bir İnceleme, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 31(2), s.195-219.
31. Erbaş, H. ve Türker, Ö. A. (2019), Göç Araştırmaları Alanında Kavramsal Sorunlar ve Etik/Politik Sorumluluk, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 59(2), s.883-911.
32. Faist, T. (2022), Exit: Warum Menschen Aufbrechen. Globale Migration im 21. Jahrhundert, C.H. Beck.
33. Federal Ministry of the Interior and Community (2023), Skilled Immigrants: An Asset to Our Country, https://www.bmi.bund.de/EN/topics/migration/immigration/labour-migration/skilled-immigration/skilled- immigration-node.html , (Erişim Tarihi: 30.01.2024).
34. Flake, R., Tiedemann J. ve Jansen A. (2023), Fachkräftemangel in IT-Berufen – Gute Chancen für Auf- und Quereinsteiger:innen, Studie im Rahmen des Projektes Kompetenzzentrum Fachkräftesicherung (KOFA) in Zusammenarbeit mit dem Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (BMWK), Köln, https://www.iwkoeln.de/fileadmin/user_upload/Studien/KOFA_kompakt_und_Studien /2023/2023_04_KOFA_Kompakt_IT_Berufe_Quereinsteigende.pdf , (Erişim Tarihi: 30.01.2024).
35. Gerlof, H. (2022), Zukunft der medizinischen Versorgung. Uro-News, 26 (10), s.52–57.
36. Güllüpınar, F., (2012), Göç Olgusunun Ekonomi Politiği ve Uluslararası Göç Kuramları Üzerine Bir Değerlendirme. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 4, s.53-86.
37. Hercog, M. ve Sandoz, L. (2018), Selecting the Highly Skilled: Norms and Practices of the Swiss Admission System for non-EU Immigrants, Migration Letters, 15 (4), s.503–515.
38. Hochfeld, K., Fox D. L., Brückner L. ve Uhler L. (2023), Bewältigungsstrategien für den Fachkräftemangel, Frauenhofer-institut für Arbeitswirtschaft und Organisation IAO, https://publica-rest.fraunhofer.de/server/api/core/bitstreams/c08a48b6-d400-4fba-97fe-b0a52564f3b3/content (Erişim tarihi: 30.01.2024).
39. Hockenos, P. (2023), Skilled Migrants aren’t Interested in Germany, Foreign Policy, https://foreignpolicy.com/2023/03/22/skilled-migrants-arent-interested-in-germany/ (Erişim tarihi: 27.11.2024).
40. Karaaslan, İ. ve Şenkal, A. (2019), Labour Migration and International Labour Standards: An Assessment in Terms of Labour Market, İnsan Ve İnsan, 6(19), s.45-62.
41. Koser, K. ve Salt, J. (1997), The Geography of Highly Skilled International Migration, International Journal of Population Geography 3, s.285-303.
42. Kurtz, T. (2009), Social Inequality and the Sociology of Work and Occupations, International Review of Sociology, 19(3), s.387-399.
43. Lanvin, B. ve Monteiro, F. (2023), The Global Talent Competitiveness Index 2023 What a Difference Ten Years Make What to Expect for the Next Decade, https://www.insead.edu/system/files/2023-11/gtci-2023- report.pdf , (Erişim Tarihi: 15.07.2024).
44. Malin, L. ve Köppen, R. (2023), KOFA Kompakt-Fachkräftemangel und Ausbildung im Handwerk, Studie im Rahmen des Projektes Kompetenzzentrum Fachkräftesicherung (KOFA) in Zusammenarbeit mit dem Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (BMWK), Köln, https://www.iwkoeln.de/studien/lydia- malin-fachkraeftemangel-und-ausbildung-im-handwerk.html , (Erişim Tarihi: 30.01.2024).
45. Massey, D. S., Arango, J., Hugo G., Kouaouci A., Pellegrino A. ve Taylor, J. E. (1993), Theories of International Migration: A Review and Appraisal, Population and Development Review, 19(3), s.431–466.
46. Mitchell, J.C. (1983), Case and Situation Analysis, The Sociological Review, 31, s.187-211.
47. Ness, I. (2007), Forging a Migration Policy for Capital: Labor Shortages and Guest Workers, New Political Science, 29(4), s.429–452.
48. Oishi, N. (2021), Skilled or Unskilled?: The Reconfiguration of Migration Policies in Japan, Journal of Ethnic and Migration Studies, 47(10), s.2252-2269.
49. Peppler, L. (2018), Changes in Highly Skilled Migration Policies: Turkish-German Medical Migration since the 1960s, Migration Letters, 15 (4), s.491–502.
50. Piore, M. (1979), Birds of Passage. Migrant Labor and Industrial Societies, New York: Cambridge University Press.
51. Schneiders, K. ve Schönauer, A. L. (2022), Fachkräftemangel in der Sozialwirtschaft: Empirische Befunde zu Ursachen und Handlungsbedarfen. İçinde Gehrlach, C., von Bergen, M. ve Eile, K. (Ed.), Zwischen gesellschaftlichem Auftrag und Wettbewerb. Perspektiven Sozialwirtschaft und Sozialmanagement (ss. 355-370). Wiesbaden: Springer.
52. Shachar, A. (2006), The race for talent: Highly skilled migrants and competitive immigration regimes, New York University Law Review, 81, s.148-206.
53. Sontag, K. (2018), Highly Skilled Asylum Seekers: Case Studies of Refugee Students at a Swiss University, Migration Letters, 15 (4), s.533-544.
54. Statistisches Bundesamt (2024a), Demografischer Wandel, https://www.destatis.de/DE/Im- Fokus/Fachkraefte/Demografie/_inhalt.html , (Erişim Tarihi: 06.02.2024).
55. Statistisches Bundesamt (2024b), Bildung, https://www.destatis.de/DE/Im-Fokus/Fachkraefte/Bildung /_inhalt.html , (Erişim Tarihi: 06.02.2024).
56. Strube, J. (2022), Verbände schlagen Alarm—Die große Sorge um die Zukunft des Gesundheitssystems, Redaktionsnetzwerk Deutschland, https://www.rnd.de/politik/fachkraeftemangel-in-pflege-und-bei- aerzten-verbaende-schlagen-alarm-SHRFSOSMONCE7L6RHV2EHAFCEA.html , (Erişim Tarihi: 30.01.2024).
57. Sunar, L. (2020), Türkiye’de Mesleki İtibar: Dönüşen Çalışma Hayatı ve Mesleklerin Sosyal Konumu, Journal of Economy Culture and Society, (Özel Sayı 1), s.29-59.
58. Tagesschau (2023), Studie der Arbeitsagentur: Fachkräftebedarf so hoch wie seit zehn Jahren nicht, (03.11.2023), https://www.tagesschau.de/wirtschaft/iab-studie-fachkraefte-100.html , (Erişim Tarihi: 06.02.2024).
59. Tataj, X. ve Akbaş, E. (2021), Brain Drain Toward EU and its Impact on Labor Market: Albanian Case, Anadolu Ve Balkan Araştırmaları Dergisi 4(8), s.371-84.
60. Uluslararası Göç Örgütü (2013), Göç Terimleri Sözlüğü, https://publications.iom.int/system/files /pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf , (Erişim Tarihi: 22.03.2024).
61. Yılmaz Deniz, A. (2022), Türkiye'de Yüksek Nitelikli Genç Yetişkinlerin Çalışma Deneyimleri, Türkiye Sosyal, Ekonomik ve Siyasal Araştırmalar Vakfı, http://www.tuses.org.tr/yazi_goster.php?Guid=00ee1cd8-805c- 11ed-8f36-506b8d52684a , (Erişim Tarihi: 07.03.2024).
62. Yılmaz Sener, M. (2018), Perceived Discrimination as a Major Factor behind Return Migration? The Return of Turkish Qualified Migrants from the USA and Germany, Journal of Ethnic and Migration Studies, 45(15), s.2801–2819.