Üniversite Öğrencilerinde Sosyal İlgi ile Travma Sonrası Büyüme Arasındaki İlişkide Yaşamda Anlamın Aracı Rolü

Öz

Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde sosyal ilgi ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide yaşamda anlamın aracı rolünü ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 384 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak “Toplumsal İlgi Ölçeği”, “Travma Sonrası Büyüme Envanteri , “Yaşamda Anlam Ölçeği ” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 ve PROCESS Macro 4.2 programları kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile aracılık analizleri PROCESS Macro, Model 4 kullanılarak test edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal ilgi ile yaşamda anlamın, anlamın varlığı ve anlam arayışı alt boyutları arasında ve sosyal ilgi ile travma sonrası büyüme arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sosyal ilginin travma sonrası büyümenin yordayıcısı olduğu, yaşamda anlamın sosyal ilgi ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide kısmı aracılık rolünün olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• sosyal ilgi
• travma sonrası büyüme
• yaşamda anlam

The Pathway From Social Interest To Post-traumatic Growth Through Meaning In Life In University Students: A Mediation Analysis

Öz

This aim is to examine the mediating role of meaning in life in the relationship between social interest and post-traumatic growth. The study group consisted of 384 university students. "Social Interest Scale", "Post-traumatic Growth Inventory, "Meaning in Life Scale" were used. SPSS 26.0 and PROCESS Macro 4.2 programs were used to analyze the data obtained. The relationships between variables of the study were tested using Pearson Correlation analysis and PROCESS Macro, Model 4 was used to examine the mediating role. A significant positive relationship was found between social interest and meaning in life, and between social interest and post-traumatic growth. It was found that social interest was a predictor of post-traumatic growth, and meaning in life had a partial mediating role in the relationship between social interest and post-traumatic growth.

Anahtar Kelimeler

• social interest
• post-traumatic growth
• meaning in life
• mediation test

Kaynakça

1. Adler, A. (2011). Psikolojik Aktivite (Üstünlük Duygusu ve Toplumsal Aktivite). (9. baskı). (B. Çorakçı, Çev). Say Yayınları.
2. Adler, A. (2012). İnsanı Tanıma Sanatı. (K. Şipal, Çev.). Say Yayınları.
3. Adler, A. (2015). Sosyal İlgi, İnsanoğluna Bir Davet. (1. baskı) (A. Tekşen, Çev.). Payel Yayınları.
4. Adler, A. (2017). Yaşamın Anlam ve Amacı. (13. baskı). (K. Şipal, Çev.). Say Yayınları.
5. Akcan, G. (2018). Travma Sonrası Büyüme: Bir Gözden Geçirme. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(3), s.61-70.
6. American Psychiatric Association (APA) (1994). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM‐IV). American Psychiatric Publishing.
7. Ansbacher, H. L. (1991). The Concept of Social Interest. Individual Psychology: Journal of Adlerian Theory, Research ve Practice, 41(1), s.28-46.
8. Ansbacher, H. L. ve Ansbacher, R. (Eds). (1956). The Individual Psychology of Alfred Adler. Basic Books.

9. Başarıkan, R., & Seki, T. (2023). Boşanma Yaşantısı Olan Bireylerin Yaşamda Anlam ve Psikolojik Dayanıklılık Düzeyleri ile Travma Sonrası Büyümeleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(1), s. 258-269. https://doi.org/10.33206/mjss.1166664
10. Bolat, T., Bolat, O. İ., & Taştan, S. (2020). Örgütsel Destek, Sosyal Bağlılık ve Dünyaya İlişkin Varsayımların Travma Sonrası Büyüme Üzerindeki Etkisinde Acının Dönüştürücü Gücünün Rolü: Pozitif Psikoloji Bağlamında Bir Değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(1), s. 361-402. http://dx.doi.org/10.16953/deusosbil
11. Çağatay, A. (2024). Deprem Sonrası Travma, Tükenmişlik ve Yaşam Doyumu Üzerine Bir Araştırma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1 -Deprem Özel Sayısı-), s.724-745. https://doi.org/10.54688/ayd.1412823
12. Calhoun, L. G., & Tedeschi, R. G. (2004). Authors’ Response: "The Foundations of Posttraumatic Growth: New Considerations". Psychological inquiry, 15(1), s.93-102. https://doi.org/10.1207/s15327965pli1501_03
13. Cann, A., Calhoun, L. G., Tedeschi, R. G., Triplett, K. N., Vishnevsky, T., & Lindstrom, C. M. (2011). Assessing Posttraumatic Cognitive Processes: The Event Related Rumination Inventory. Anxiety, Stress, & Coping, 24(2), s.137-156. https://doi.org/10.1080/10615806.2010.529901
14. Carlson, J., Watts, R. E., & Maniacci, M. (2006). Adlerian Therapy: Theory and Practice. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/11363-000
15. Corey, G. (2008). Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Kuram ve Uygulamaları. (T. Ergene, Çev.) Mentis Yayıncılık.
16. Crandall, J. E. (1975). A Scale for Social Interest. Journal of Individual Psychology, 31(2), s.187–195.
17. Dartar, S. (2020). 25-40 Yaş Aralığındaki Bireylerde Çocukluk Çağı Travması, Yaşamda Anlam ve Öz Şefkat Arasındaki İlişkinin Incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
18. Demirbaş-Çelik, N. (2016) Üniversite Öğrencilerinin Yaşamda Anlam ve Yaşam Amaçları Arasındaki İlişki. Mediterranean Journal of Humanities 6(1), s.133-133 https://doi.org/10.13114/MJH.2016119294
19. DeRobertis, E. M. (2011). Deriving A Third Force Approach to Child Development From The Works of Alfred Adler. Journal of Humanistic Psychology, 51(4), s.492-515. https://doi.org/10.1177/0022167810386960
20. Dursun, P., & Söylemez, İ. (2020). Travma Sonrası Büyüme: Gözden Geçirilmiş Son Model İle Kapsamlı Bir Değerlendirme. Türk Psikiyatri Dergisi, 31(1), s.57-68. https://doi.org/10.5080/u23694
21. Ergüner -Tekinalp, B. & Terzi, Ş. (2014). Coping, Social Interest and Psychological Birth Order As Predictors of Resilience in Turkey. Applied Research in Quality Life, 9(4), s. 1-16. https://doi.org/10.1007/s11482-014-9378-3
22. Ergüner-Tekinalp, B. (2016). Adleryan Kuramın Pozitif Psikoloji Bağlamında Değerlendirilmesi. The Journal of Happiness & Well-Being, 4(1), s.34-49.
23. Frankl, V. E. (2009). İnsanın Anlam Arayışı (S. Budak, Çev.). Okuyan Us Yayınları
24. Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2013). Partial Least Squares Structural Equation Modeling: Rigorous Applications, Better Results and Higher Acceptance. Long range planning, 46(1-2), s.1-12. http://dx.doi.org/10.1016/j.lrp.2013.01.001
25. Helgeson, V.S., Reynolds, K.A., Tomich, P.L. (2006). A Meta-Analytic Review of Benefit Finding and Growth. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 74(5), s. 797-816. https://doi.org/10.1037/0022-006X.74.5.797
26. Jeong, Y. J., & Kim, H. S. (2019). Post-traumatic Growth Among Stroke Patients: Impact of Hope, Meaning in Life, and Social Support. Korean Journal of Adult Nursing, 31(6), s.605-617. https://doi.org/10.7475/kjan.2019.31.6.605
27. Johnson, V. E., Courtney, K., & Chng, K. (2024). Race-based Traumatic Stress Predicts Risky Drinking, Over and Above Negative Affect, and Non-Race-Related Trauma Symptoms in Racial/Ethnic Minority Female College Students. Journal of Racial and Ethnic Health Disparities, 11(1), s.371-381. https://doi.org/10.1007/s40615-023- 01525-5
28. Kayacı, Ü., & Özbay, Y. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Travmatik Yaşantı, Psikolojik Doğum Sıraları ve Sosyal İlgilerinin Psikolojik Dayanıklılıklarını Yordaması. The Journal of Happiness & Well-Being, 4(1), s.128-142.
29. Leak, G. K., & Williams, D. E. (1989). Relationship Between Social Interest, Alienation, and Psychological Hardiness. Journal of Individual Psychology, 45(3), s.369-375.
30. Leeman, M. S., Castleberry, J., & Chang, C. Y. (2023). Lifestyle, Coping Resources, and Trauma Symptoms: Predicting Post-traumatic Growth. The Journal of Individual Psychology, 79(3), s.218-239.
31. Linley, P. A., & Joseph, S. (2011). Meaning in Life and Post-traumatic Growth. Journal of Loss and Trauma, 16(2), s.150-159. https://doi.org/10.1080/15325024.2010.519287
32. Loraine, H., & Robinson, O. (2022). The Role of Social Support, Meaning and Optimism in Predicting Post- Traumatic Growth Outcomes During the COVID-19 Pandemic. Pandemic (August 31, 2022). http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4205554
33. Manaster, G., Cemalciler, Z. ve Knill, M. (2003). Social Interest, The Individual and Society: Pratical and Theoretical Considerations. Journal of Individual Psychology, 59(2), s.109-122.
34. Matos, M., McEwan, K., Kanovský, M., Halamová, J., Steindl, S. R., Ferreira, N., ... & Gilbert, P. (2021). The Role of Social Connection on the Experience of COVID-19 Related Post-Traumatic Growth and Stress. PLoS One, 16(12), e0261384. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0261384
35. McClain, M. P. (2005). Assessing the Relationship Between Encouragement and Social Interest: An Adlerian Perspective. Unpublished Doctoral Thesis, Iowa State University, Human Development and Family Studies, Iowa.
36. Mosak, H. and Maniacci, M. (1999). A Primer of Adlerian psychology: The Analytic Behavioral- Cognitive. London: Routledge. Philadelphia: Brunner/Mzel
37. Mostarac, I., & Brajković, L. (2022). Life After Facing Cancer: Posttraumatic Growth, Meaning in Life and Life Satisfaction. Journal of clinical psychology in medical settings, 29(1), s. 92-102. https://doi.org/10.1007/s10880- 021-09786-0
38. Nader, B. (2008). An Exploratory Study of Different Styles of Resilient Behavior Amongst a Population of Homeless Adults Using the Organizing Precepts of Individual Psychology. Unpublished Doctoral Dissertation, Adler Graduate School, Chicago.
39. Nikelly, A. G. (2005). Positive Health Outcomes of Social Interest. Journal of Individual Psychology, 61(4), s. 329- 342.
40. Nyunt, N. N. ve Myint, K. W. (2020). The Relationship Between Self-Compassion, Social Interest and Depression of Postgraduate Students. University Journal of ICT in Multidisciplinary Issues on Arts & Science, Engineering, Economics and Education 1, s.357-362.
41. Orçan, G., & Karaaziz, M. (2024). A Review About the Effect of Earthquake on Post-Traumatic Stress Disorder, Post-Traumatic Growth and Stress Coping Styles. Ulusal ve Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Dergisi, 5(6), s. 957–974. https://doi.org/10.5281/zenodo.13379990
42. Park, C. L., Riley, K. E., & Snyder, L. B. (2012). Meaning Making Coping, Making Sense, and Post-Traumatic Growth Following The 9/11 Terrorist Attacks. The Journal of Positive Psychology, 7(3), s.198-207. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.671347
43. Penick, J. M. (2004). Purposeful Aging: Teleological Perspectives on the Development of Social Interest in Late Adulthood. Journal of Individual Psychology, 60(3), s. 219-233.
44. Pino, O., Cunegatti, F., & D’Angelo, M. (2024). The Role of Life Meaning in Psychological Distress and Post- Traumatic Growth Among Italian First-Aid Volunteers During The COVID-19 Outbreak. Trends in Psychology, 32(2), s. 624-646. https://doi.org/10.1007/s43076-022-00182-7
45. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2004). SPSS and SAS Procedures for Estimating Indirect Effects in Simple Mediation Models. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers, 36, s.717-731. https://doi.org/10.3758/BF03206553
46. Preacher, K. J., & Kelley, K. (2011). Effect Size Measures for Mediation Models: Quantitative Strategies for Communicating Indirect Effects. Psychological Methods, 16(2), s.93-115. https://doi.org/10.1037/a0022658
47. Ramos, C., & Leal, I. P. (2013). Post-Traumatic Growth in the Aftermath of Trauma: A Literature Review About Related Factors and Application Contexts. Psychology, Community & Health, 2(1), s.43–54, https://doi.org/10.5964/pch.v2i1.39
48. Rareshide, M. ve Kern, R. (1991). Social Interest: The Haves and Have Nots. Individual Psychology: Journal of Adlerian Theory, Research ve Practice, 47(4), s. 464-476.
49. Ródenas‐Perea, G., Velasco‐Barbancho, E., Perona‐Garcelán, S., Rodríguez‐Testal, J. F., Senín‐Calderón, C., Crespo‐Facorro, B., & Ruiz‐Veguilla, M. (2023). Childhood and Adolescent Trauma and Dissociation: The Mediating Role of Rumination, Intrusive Thoughts and Negative Affect. Scandinavian Journal of Psychology, 64(2), s. 142-149. https://doi.org/10.1111/sjop.12879
50. Sabates, A. M. (2020). Individual Psychology of Alfred Adler. The Wiley Encyclopedia of Personality and Individual Differences: Models and Theories, 1, s. 111-115. https://doi.org/10.1002/9781119547143.ch20
51. Schaefer, J. A., & Moos, R. H. (1998). The Context for Post-traumatic Growth: Life Crises, Individual and Social Resources, and Coping. In R. G. Tedeschi, C. L. Park, & L. G. Calhoun (Eds.), Post-traumatic growth: Positive changes in the aftermath of crisis (pp. 99-124). Lawrence Erlbaum Associates.
52. Sears, S.R., Stanton, A.L., Danoff-Burg, S. (2003). The Yellow Brick Road and The Emerald City: Benefit Finding, Positive Reappraisal Coping and Post-traumatic Growth in Women With Early-Stage Breast Cancer. Health Psychology, 22(5), s. 487 – 497. https://doi.org/10.1037/0278-6133.22.5.487.
53. Şimşir, Z., Hamarta, E., & Dilmaç, B. (2020). Stresle Başa Çıkmanın Yordayıcısı Olarak Yaşamın Anlamı ve Manevi Deneyim. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 10(2), s.509-528. https://doi.org/10.23863/kalem.2020.165
54. Soyer, M. (2001). Üniversite Öğrencilerinin Toplumsal İlgi Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
55. Steger, M. F., Fitch-Martin, A. R., Donnelly, J., & Rickard, K. M. (2015). Meaning in Life and Health: Proactive Health Orientation Links Meaning in Life to Health Variables Among American Undergraduates. Journal of Happiness Studies, 16, s. 583-597. https://doi.org/10.1007/s10902-014-9523-6
56. Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., & Kaler, M. (2006). The Meaning in Life Questionnaire: Assessing The Presence of and Search for Meaning In Life. Journal of Counseling Psychology, 53(1), s. 80-93.
57. Sweitzer, E. M. (2005). The Relationship Between Social Interest and Self-Concept in Conduct Disordered Adolescents. Journal of Individual Psychology, 61(1), s. 55-79.
58. Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (1996). The Posttraumatic Growth Inventory: Measuring the Positive Legacy of Trauma. Journal of Traumatic Stress, 9, s. 455-471. https://doi.org/10.1007/BF02103658,
59. Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (2004). Post-traumatic Growth: Conceptual Foundations and Empirical Evidence. Psychological inquiry, 15(1), s. 1-18. https://doi.org/10.1207/s15327965pli1501_01
60. Turan N, ve Erdur-Baker Ö. (2014). Attitudes Towards Seeking Psychological Help Among a Sample Of Turkish University Students: The Roles Of Rumination and Internal Working Models. British Journal of Guidance and Counselling, 42(1), s. 86-98. https://doi.org/10.1080/03069885.2013.831031
61. Uysal, C. (2023). Son 5 Yılda Yas Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Büyüme, Bağlanma ve Yaşamda Anlam. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
62. Weber, M. C., Pavlacic, J. M., Gawlik, E. A., Schulenberg, S. E., & Buchanan, E. M. (2020). Modeling Resilience, Meaning in Life, Post-traumatic Growth, and Disaster Preparedness With Two Samples of Tornado Survivors. Traumatology, 26(3), s. 266–277. https://doi.org/10.1037/trm0000210
63. Weiten, W. (2008). Psychology Themes and Variations Briefer Version (7th ed.). Cengage Learning.
64. Xie, C.S., & Kim, Y. (2022). Post-traumatic Growth During COVID-19: The Role of Perceived Social Support, Personality, and Coping Strategies. Healthcare (Basel), 10(2), s.224-241. https://doi.org/10.3390/healthcare10020224
65. Yanar, K., & İlhan, T. (2022). Boşanmış Aile Çocuklarında Boşanmanın Etkileri ve Travma Sonrası Büyüme: Nitel Bir Çalışma / The Effects of Divorce on Divorced Family Children and Posttraumatic Growth: A Qualitative Study. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(12), s. 172-186.
66. Yang, J., Milliren, A. ve Blagen, M. (2010). The Psychology of Courage: An Adlerian Handbook for Healthy Social Living. Taylor ve Francis.
67. Yaşar, S. (2020). Üniversite 1. ve 4. Sınıf Öğrencilerinin Bilişsel Esneklik Düzeyleri ile Sosyal İlgi Düzeyleri Arasındaki Ilişkinin Incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
68. Zeligman, M., Varney, M., Grad, R. I., & Huffstead, M. (2018). Post-traumatic Growth in Individuals With Chronic Illness: The Role of Social Support and Meaning Making. Journal of Counseling & Development, 96(1), s.53-63. https://doi.org/10.1002/jcad.12177