KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

Didem Demir Erbil; Oya Hazer

doi:10.11616/basbed.vi.897599

KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu araştırmada, kuşaklararası dayanışma perspektifiyle, yaşlıların dijital okuryazarlık deneyimlerine ilişkin genel bir çerçeve ortaya çıkarılması ve gençlerin bu konudaki görüş ve önerilerinin değerlendirmesi hedeflenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmaya 65 yaş ve üzeri 6 yaşlı ve onların torunları 6 genç olmak üzere toplam 12 kişi katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaşlılar iletişim araçlarını, interneti, ATM’leri kullanırken ve yeni teknolojileri öğrenirken zorlanmaktadırlar. Bu durumun en önemli nedenleri arasında yaşa bağlı görme ve işitme engelleri, ürünü bozmaktan ve yanlış işlem yapmaktan korkma, internete ve dijital hizmetlere olan güvensizlik, kişisel bilgilerin ele geçirilmesi endişesi, yazıların küçük olması ve dijital işlemleri hızlı ve karmaşık bulmalarıdır. Yaşlılar genellikle dijital hizmetleri yüz yüze yapmayı tercih etmektedirler. Ayrıca yaşlılar teknoloji konusunda gençlerden yardım almaya hevesli olduklarını belirtirken araştırmaya katılan gençler de, kendi büyük ebeveynleri başta olmak üzere yaşlıların teknoloji kullanımını desteklemektedirler.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, Ç. (2015). Anne Ve Babaların İlkokul, Ortaokul Ve Lise Öğrencisi Çocukları İle Kendilerinin Dijital Okuryazarlıklarına İlişkin Görüşleri. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Bosma, E., Giezen-Biegstraaten L., Spaltman, M. ve Stephan, C. (2000). Seniors and Technology. Groningen Kittz, 16-22.
Chen, K., Chan, A.H.S. ve Chan, S.C. (2012). Gerontechnology Acceptance by Older Hong Kong People. Gerontechnology, 11(2), s.102-103. doi:http://dx.doi.org/10.4017 /gt.2012.11.02.524. 691
Creswell, J. (2013). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları, Çev. Ed. Demir, S. B., Ankara: Eğiten Kitap Yayınları.
Digital Reports (2020). Global Digital Overview. https://datareportal.com/reports/digital-2020-global-digital-overview. https://datareportal.com/reports/digital-2020-turkey. (Erişim Tarihi: 25.01.2021).
Duran, E. ve Özen, N. (2018). Türkçe Derslerinde Dijital Okuryazarlık. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(2),s.31- 46.
Eastman, J. K. ve Iyer, R. (2004). The Elderly's Uses and Attitudes Towards The Internet. Journal Of Consumer Marketing, 21(3), s.208-220.
Ekici, S. K. ve Gümüş, Ö. (2016). Yaşlılıkta Teknolojinin Kullanımı. Ege Tıp Dergisi, 55 (Ek Sayı), 26-30. https://doi.org/10.19161/etd.344199

Erendağ-Sümer, F. (2017). Sosyal Medya Kullanım Pratikleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Global Media Journal TR Edition, 8(15), s.166-181.
Fisk, A. D., ve Rogers, W. A. (2000). Influence of Training and Experience on Skill Acquisition and Maintenance in Older Adults. Journal of Aging and Physical Activity, 8(4), s.373-378.
Garbin Praničević, D., Peterlin, J. ve Bućan J.M. (2017). Do Older People Benefit from Digital Services?. Information Technology Dıem : Dubrovnik International Economic Meeting, 3 (1) , s. 145-160.
Gonzalez Gutierrez, Y., A., (2015). Digital Literacy in Early Childhood (Doktora Tezi). La Sabana Üniversitesi.
Görgün-Baran, A., Koçak-Kurt, Ş. ve Serdar-Tekeli, E. (2017). Yaşlıların Dijital Teknolojileri Kullanım Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 1(45), s.1-24.
Hague, C. ve Payton, S. (2010). Digital Literacy Across The Curriculum. Futurelab.
Hazer, O., ve Özsungur, F. (2017). Kuşaklararası İşbirliği ve Geronteknoloji. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(11), 445-472.
Kalınkara, V., Başıbüyük G.Ö. ve Ay F. (2016).Yaşlıların Gerontolojik Ürünleri Kabule Yönelik Tutumları. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 9, Aralık, s.1-19.
Kerschner, P. A. ve Chelsvig KA (1981), The Aged User and Technology. in Conference on Communications Technology and The Elderly: Issues and Forecasts, October, s.22-23.
Kiel, J. M. (2005). The Digital Divide: Internet and E-Mail Use by The Elderly. Medical Informatics and The Internet in Medicine, 30(1), s.19-23.
Lee, B., Chen, Y. ve Hewitt, L. (2011). Age Differences in Constraints Encountered by Seniors in Their Use of Computers and The İnternet. Computers in Human Behavior, 27(3), s.1231-1237.
Marquié, J. C., Jourdan-Boddaert, L. ve Huet, N. (2002). Do Older Adults Underestimate Their Actual Computer Knowledge?. Behaviour & Information Technology, 21(4), s.273-280.
Marsh, J. (Ed.). (2005). Popular Culture, New Media and Digital Literacy in Early Childhood. Psychology Press.
Meethongjana, K. ve Tachpetpaiboonb, N. (2015). Competency-Based Training to Develop Basic Computer Skills for The Elderly: A Case Study of The Dusit Community, Bangkok, Thailand. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197, s.2520-2525.
Merz, E. M., Schuengel, C. ve Schulze, H. J. (2007). Intergenerational Solidarity: An Attachment Perspective, Journal of Aging Studies, 21, s.175–186.
Milward, P. (2003). The ‘Grey Digital Divide’: Perception, Exclusion and Barriers of Access to The Internet for Older People. First Monday,8(7),http://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/1066 (Erişim Tarihi: 25.09.2020).
Murakami, İ. (2017). Türkiye’deki Kuşaklararası İlişkileri Geliştirme Uygulamaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(1), 295-308.
Olson, K.E., O’Brien, M.A., Rogers, W.A. ve Charness, N. (2011). Diffusion Of Technology: Frequency Of Use For Younger And Older Adults. Ageing International, 36(1), s.123-145.
Onursoy, S. (2018). Üniversite Gençliğinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri: Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 989-1013. http://dergipark.gov.tr/download /article-file/558781 sayfasından erişilmiştir.
Özkan, Y. ve Purutçuoğlu, E. (2010). Yaşlılıkta Teknolojik Yeniliklerin Kabulünü Etkileyen Sosyalizasyon Süreci. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 23(23), s.37-46.
Özsungur (2018). Yaşlıların Teknoloji Kabul ve Tutum Davranışlarının Başarılı Yaşlanma Üzerindeki Etkilerinin Analizi: Adana İli Örneği. ( Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Aile ve Tüketici Bilimleri Anabilim Dalı, Ankara.
Öztürk, Y. (2020). Dijital Okuryazarlık Hakkında Lise Öğrencilerinin Kendilerine Ve Anne-Babalarına Yönelik Görüşleri Kırıkkale İli Örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Pecchioni L. L., Wright K. B. ve Nussbaum, J. F. (2005). Life Span Communication. LEA:Mahwah, NewJersey.
Sayago, S., Sloan, D. ve Blat, J. (2011). Everyday Use of Computer-Mediated Communication Tools and its Evolution Over Time: An Ethnographical Study With Older People. Interacting with Computers, 23(5), s.543-554.
Sinav, A. (2020). Genç-Yaşlı, Orta-Yaşlı ve İleri-Yaşlı Bireylerin Sosyal Medya Kullanım Davranışlarının Karşılaştırmalı Analizi: Eskişehir İli Örneği. Etkileşim, 5, s.116-145.
Tekedere, H. ve Arpacı, F. (2016). Orta Yaş ve Yaşlı Bireylerin İnternet ve Sosyal Medyaya Yönelik Görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(2), s.377-392.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). “Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması”. http://tuik.gov.tr/prehaberbultenleri.do?id=21779 (Erişim tarihi: 08.12. 2020)
Waite, S. (2004). Tools for The Job: A Report of Two Surveys of Information and Communications Technology Training and Use for Literacy in Primary Schools in The West of England. Journal of Computer Assisted Learning, 20(1), s.11-20.
Yıldırım-Becerikli, S. (2013). Kuşaklararası İletişim Açısından Yeni İletişim Teknolojilerinin Kullanımı: İleri Yaş Grubu Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 44(1), s.19-31.
Yılmaz, N., Hazer, O. ve Öztürk, M. S. (2018). Intergenerational Solidarity and Life Satisfaction in Elderly. Turkish Journal of Geriatrics, 21(3), 429-437.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Didem Demir Erbil
Türkiye

Oya Hazer Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

16 Mart 2021

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.11616/basbed.vi.897599

IZ

https://izlik.org/JA95PC68YB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir Erbil, D., & Hazer, O. (2021). KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 271-297. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.897599

AMA

1.Demir Erbil D, Hazer O. KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA. ASBİ. 2021;21(2):271-297. doi:10.11616/basbed.vi.897599

Chicago

Demir Erbil, Didem, ve Oya Hazer. 2021. “KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2): 271-97. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.897599.

EndNote

Demir Erbil D, Hazer O (01 Temmuz 2021) KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 21 2 271–297.

IEEE

[1]D. Demir Erbil ve O. Hazer, “KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA”, ASBİ, c. 21, sy 2, ss. 271–297, Tem. 2021, doi: 10.11616/basbed.vi.897599.

ISNAD

Demir Erbil, Didem - Hazer, Oya. “KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 21/2 (01 Temmuz 2021): 271-297. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.897599.

JAMA

1.Demir Erbil D, Hazer O. KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA. ASBİ. 2021;21:271–297.

MLA

Demir Erbil, Didem, ve Oya Hazer. “KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 2, Temmuz 2021, ss. 271-97, doi:10.11616/basbed.vi.897599.

Vancouver

1.Didem Demir Erbil, Oya Hazer. KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA. ASBİ. 01 Temmuz 2021;21(2):271-97. doi:10.11616/basbed.vi.897599

Cited By

Yaşlılara Yönelik Dijital Teknolojiler ve Sosyal Hizmet Uygulamaları Geronteknolojik Sosyal Hizmet Uygulamasını Doğurabilir mi?

Toplum ve Sosyal Hizmet

https://doi.org/10.33417/tsh.1084299

DİJİTAL OKURYAZARLIK ENGELLERİ İLE YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ROLÜ: SPOR BİLİMLERİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.61962/bsd.1767997

Pandemi Sürecinde Sosyal Medyanın Aileye Etkisi: Kuşaklar Arası Kullanım Farklılıkları Üzerinden Teorik Bir Değerlendirme

İçtimaiyat

https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1659217

Features for designing AI-supported learning environments for older people

Studies in the Education of Adults

https://doi.org/10.1080/02660830.2026.2669407

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümlerinde Dijital Okuryazarlık ve Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığına Yönelik Özel Amaçlı İngilizce Gereksinimlerinin İncelenmesi

Uluslararası Özel Amaçlar için İngilizce Dergisi

https://doi.org/10.70870/joinesp.1907864

KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

KUŞAKLARARASI DAYANIŞMA AÇISINDAN YAŞLILARIN DİJİTAL OKURYAZARLIK DENEYİMLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Yaşlılara Yönelik Dijital Teknolojiler ve Sosyal Hizmet Uygulamaları Geronteknolojik Sosyal Hizmet Uygulamasını Doğurabilir mi?

Dijitalleşme Sürecinde Yaşlı Bireylerin Karşılaştığı Zorluklar ve Çözüm Önerileri

YAPAY ZEKÂ VE DİJİTAL OKURYAZARLIK: AKADEMİK ÇABADA YENİ DİNAMİKLER

Yaşlıların Dijitalleşme Profili ve ‘Gri Dijital Şiddet’

ARTVİN’DE YAŞLI OLMAK: NİTEL BİR ÇALIŞMA

Değişimin İki İtici Gücü: Yaşlılık ve Teknoloji Üzerine Sistematik Literatür Analizi

DİJİTAL OKURYAZARLIK ENGELLERİ İLE YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ROLÜ: SPOR BİLİMLERİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Pandemi Sürecinde Sosyal Medyanın Aileye Etkisi: Kuşaklar Arası Kullanım Farklılıkları Üzerinden Teorik Bir Değerlendirme

Features for designing AI-supported learning environments for older people

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümlerinde Dijital Okuryazarlık ve Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığına Yönelik Özel Amaçlı İngilizce Gereksinimlerinin İncelenmesi