Türkiye’deki Spor Kulüplerinin Yönetsel Sorunları: Futbol Kulüpleri Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’deki profesyonel futbol kulüplerinin yönetsel sorunlarını incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseninin kullanıldığı bu araştırmada, katılımcılar amaçlı örneklem yönteminden kolay ulaşılabilir yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmanın örneklem grubunu Ankara ilinde yer alan iki Süper Lig takımından sekiz yönetici oluşturmuştur. Ölçüm aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, profesyonel futbol kulüplerinin oyuncular, altyapı, menajerler, teknik direktörler, kulüpler ve taraftarlarla sorunlarının olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye’deki futbol kulüp yöneticilerinin başarılı olabilmeleri için sportif başarının yanında birçok unsuru göz önünde bulundurması ve futbolun tüm paydaşları ile sorunlarını en iyi şekilde çözmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor kulübü
• futbol kulübü
• futbol yönetimi

Management Problems of Sports Clubs in Turkey: The Case of Football Clubs

Abstract

The aim of this research is to determine the managerial problems of professional football clubs in Turkey. In this qualitative research, phenomenology design was used. The participants were determined by the easily accessible method from the purposeful sampling method. The sample group of the study consisted of eight managers in two Super League teams in Ankara and a semi-structured interview form prepared by the researchers with the participants was used. The obtained data were analyzed by content analysis. According to the data obtained, it has been determined that professional football clubs have problems with players, academies, managers, coaches, clubs and fans. As a result, in order to to be successful for football club managers in Turkey, they need to consider many factors besides success on the field and solve their problems in the best way possible with all the stakeholders of football.

Keywords

• Sports club
• football clubs
• soccer club
• football management

Kaynakça

1. Akkoyun, S. (2014). Türkiye'deki Futbol Kulüplerinin Altyapılarının Yapılanması, Yönetim Biçimi, İdare Yapısı ve Avrupa'daki Sınıfbilim Tezi Kıyaslanması, Doktora Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Dalı/Yönetim Ekonomisi Bilim Dalı, İstanbul.
2. Akşar, T. (2005). Endüstriyel futbol. İstanbul: Literatür Yayınları.
3. Akşar, T. ve Merih, K. (2008). Futbol yönetimi. İstanbul: Literatür Yayınları.
4. Audas, R., Dobson, S., and Goddard, J. (2002). The impact of managerial change on team performance in professional sports. Journal of Economics and Business, 54(6), 633-650. https://doi.org/10.1016/S0148-6195(02)00120-0
5. Avgerinou, V. and Giakoumatos, S. G. (2011). The effect of hooliganism on Greek football demand in violence and aggression in sporting contests. New York: Springer.
6. Bahar, A. (2020). Türk futbol tribünlerinin doğal liderleri: kitleleri harekete geçiren tribün liderlerinin özellikleri üzerine bir inceleme. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, (59), 19-54. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0645
7. Batuhan, T. (2019). 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası ev sahipliği adaylıklarının değerlendirilmesi: Almanya ve Türkiye karşılaştırması. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(25), 555-569. https://doi.org/10.21076/vizyoner.613185
8. Biçer, A. B., Çolakoğlu, T. ve Eraslan, A. (2021). Profesyonel futbol kulüpleri altyapılarının antrenörler tarafından değerlendirilmesi. Uluslararası spor ve sosyal bilimlere multidisipliner yaklaşım kongresi, (ss. 279). İstanbul, Türkiye.

9. Blumrodt, J. (2014). Enhancing football brands brand equity. Journal of Applied Business Research (JABR), 30(5), 1551-1558. https://doi.org/10.19030/jabr.v30i5.8807
10. Bozyiğit, E. ve Durmuş, D. E. (2018). Profesyonel futbolcuların iş kıyafetleri. Spor Eğitim Dergisi, 2(1), 1-11.
11. Bridgewater, S. (2010). Football management. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
12. Çimen, Z., Eraslan, A., and Sarol, H. (2019). Motivators and problems of being a global migrant (outsource) soccer labor in Turkey: a preliminary study. Journal of Education and Training Studies, 7(2), 1-13. https://doi.org/10.11114/jets.v7i2.3770
13. De Dios Tena, J., and Forrest, D. (2007). Within-season dismissal of football coaches: Statistical analysis of causes and consequences. European Journal of Operational Research, 181(1), 362-373. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2006.05.024
14. De Schryver, T., and Eisinga, R. N. (2011). Piecewise linear regression techniques to analyse the timing of head coach dismissals in Dutch soccer clubs. IMA journal of management mathematics, 22(2), 129-137. https://doi.org/10.1093/imaman/dpq006
15. Dobson, S., Goddard, J. A., and Dobson, S. (2001). The economics of football (Vol. 10). Cambridge: Cambridge University Press.
16. Doğan, B. ve Moralı, S. (1996). Futbolda seyir taşkınlıkları ve bunun altında yatan psiko-sosyal nedenler. Futbol Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(4).
17. Doğu, H. M. (2018). Futbolcu menajerliği sözleşmesinde menfaat çatışması. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 24(1), 400-414.
18. Ersoy, A. (1997). Futbolda yöneticilerin uyguladığı ödül ve cezaların disiplin açısından değerlendirilmesi ve başarıya etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, İstanbul.
19. Esen, S., Or, E. ve Uslu, T. (2019). Yıkım mı, yaratıcı yıkım mı? Futbolda teknik direktör değişikliği ile takım performansı arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Journal of Health and Sport Sciences, 2(1), 7-15.
20. Faruk, D. (2019). Futbol kulüplerinde finansal risk analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (111), 357-386. https://doi.org/10.33203/mfy.493778
21. Flint, J., and Powell, R. (2014). We’ve got the equivalent of passchendaele: sectarianism, football and urban disorder in Scotland. In Football Hooliganism, Fan Behaviour and Crime (pp. 71-91). London: Palgrave Macmillan.
22. Göksu, O. (2019). Futbolda marka iletişimi bağlamında Beşiktaş Jimnastik Kulübü ile Çarşı Taraftar Grubunun markalaşma rekabeti. Diyalektolog, (21), 151-169.
23. Gündüz, B. ve Kayhan, M. (2017). Türkiye ve Avrupa'da teknik direktör değişimi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, SI(1)109-116.
24. Güngör, A. (2014). Futbol endüstrisinde sportif başarı ile finansal performans arasındaki ilişkinin analizi ve Türkiye uygulaması. Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 16-36.
25. Güzel, P., Onağ, Z. G., & Özbey, S. (2013). Futbol antrenörlerinin görüşlerine göre, takim başarisini etkileyen faktörler: nitel bir araştırma. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(2), 125-145.
26. Kaplan, T. (2016). Futbolda şiddetin sorun boyutları. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-10. https://doi.org/10.17155/spd.16523
27. Kesenne, S. (2007). The peculiar international economics of professional football in Europe. Scottish journal of political economy, 54(3), 388-399. https://doi.org/10.1111/j.1467-9485.2007.00421.x
28. Khomutova, A. (2016). Basketball coaches’ experience in working with multicultural teams: Central and Northern European perspectives. Sport in Society, 19(7), 861-876. https://doi.org/10.1080/17430437.2015.1067777
29. Kızılkaya, Y. (2019). Profesyonel futbolcunun iş ilişkisinin sona ermesi. Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Bursa.
30. Marquetto, M. F., Pinto, N. G. M., Grohmann, M. Z., and Battistella, L. F. (2017). Knowing the fans behaviour in relation to love of football clubs brands. Brazilian Business Review, 14, 272-287. https://doi.org/10.15728/bbr.2017.14.3.1
31. Merriam, S. B. (2015). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama için Bir Rehber (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel Yayınevi.
32. Orhan, Ü. (2016). Spor kulüpleri tarafından verilen disiplin cezalarının değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74, 1351-1363.
33. Onağ, Z. ve Çevik, S. (2019). Türkiye'de altyapıdan eğitime yetiştirilmemesinin ve çözüm önerileri doğrultusunda nitel bir araştırma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 326-343. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.637214
34. Öz, Y. (2020). Endüstriyelleşen futbol sektörü: bir kulüp yapılanma model önerisi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antrenörlük Anabilim Dalı, İstanbul.
35. Özevin, O. (2017). UEFA Finansal Fair Play düzenlemesinin Avrupa futbol kulüpleri üzerindeki etkisi: Avrupa 5 büyük ligi ve Türkiye Süper Ligi üzerine bir inceleme. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(2), 479-508.
36. Özmaden, M. (2004). Seyirci ile ilgili bir futbolda eğitim. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
37. Pain, M. A., and Harwood, C. G. (2004). Knowledge and perceptions of sport psychology within English soccer. Journal of Sports Sciences, 22(9), 813-826. https://doi.org/10.1080/02640410410001716670
38. Pehlivanoğlu, Ö. (2010). Sporcu temsilciliği uygulamaları hukuki problemler (futbol örneği). Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, İstanbul.
39. Polat, E., ve Sönmezoğlu, U. (2016). Futbol taraftarlarını şiddete yönelten faktörlerin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 471-489. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455875
40. Poli, R. (2016). 2.4 agents and beyond: corruption risks in the football transfer market and the need for reform. Global Corruption Report: Sport. http://www.transparency.org/sportintegrity adresinden 02.07.2022 tarihinde alınmıştır.
41. Price, J., Farrington, N., and Hall, L. (2013). Changing the game? The impact of Twitter on relationships between football clubs, supporters and the sports media. Soccer & Society, 14(4), 446-461. https://doi.org/10.1080/14660970.2013.810431
42. Rona, M. Ş. (2003). Futbol müsabakalarında şiddet olaylarına karışarak adli kayıtlara geçen seyircilerin psiko-sosyal analizleri üzerine bir araştırma. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
43. Samur, S. (2017). The dynamics of football club management. European Journal of Education Studies. 3(11), 848-859. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.1136334
44. Szymanski, S. (2006). The future of football in Europe. Sports Economics After Fifty Years: Essays in Honour of Simon Rottenberg, Oviedo, Spain: University of Oviedo.
45. Şirin, E. F. ve Sevilmiş, A. (2019). Spor Toto Süper Ligi Turgay Şeren Sezonunda Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu kararlarının içerik analizi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 10(3), 325-334. https://doi.org/10.17155/omuspd.497958
46. Soyer, F., Can, Y. ve Akbulut, K. (2010). Futbol teknik adamlarının örgütsel bağlılık düzeyleri ile iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2), 515-526.
47. Sunay, H. ve Bayram, K. (2018). Türkiye ile Almanya futbol altyapılarının incelenerek karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 126-139. DOI: 10.1501/Sporm_0000000398
48. Taştan, H. Ş. (2021). Futbol kulübü yöneticilerinin kulüp yönetimine yönelik açıklamalarına ilişkin içerik analizi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 12(1), 31-49. https://doi.org/10.17155/omuspd.804034
49. Taştan, H. Ş., ve Alkan, A.D. (2021). Vekâlet teorisi bağlamında futbol kulüplerinde teknik direktör-kulüp yönetimi ilişkilerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(3), 1-19.
50. Talimciler, A. (2007). Futbol sahaları ve spor salonlarındaki hak ihlalleri ve taraftarlar üzerindeki etkisi. Sosyoloji Dergisi, (17), 279-291.
51. Talimciler, A. (2008). Futbol değil iş: endüstriyel futbol. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 26(2), 89-114.
52. Transfermarkt. (2022). Süper ligde çalışan teknik adamlar. https://www.transfermarkt.com.tr/super-lig/trainer/pokalwettbewerb/TR1/plus/0?saison_id=2021 adresinden 10 Mayıs 2022 tarihinde alınmıştır.
53. Türkiye Futbol Federasyonu. (2015). Futbolcu menajerleri ile çalışma talimatı. https://www.tff.org/Resources/TFF/Documents/TALIMATLAR/Futbol-Menajerleri-ile-Calisma-Talimati.pdf adresinden 18 Şubat 2022 tarihinde alınmıştır.
54. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.