Amatör Futbolcuların Öz Yeterlik İnançları ile Spor Yaralanması Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada amatör futbolcuların öz yeterlik inançları ve spor yaralanması kaygı düzeyleri; bunların demografik değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve spor yaralanması kaygı düzeylerinin öz yeterlik inançlarını yordama durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan ilinde bulunan çeşitli takım ve kulüplerde lisanslı olarak spor yapan 268 erkek 74 kadın toplam 342 amatör futbolcu oluşturmaktadır. Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, ‘’Spor Yaralanması Kaygı Ölçeği (SYKÖ)’’ ve ‘’Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği (SÖYÖ)’’ kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon, Regresyon, Ki-kare Bağımsızlık Testi, Bağımsız Gruplar t-Testi, One Way Anova, Welch, Mohalonobis Cook, Post Hoc, Tamhane ile Tukey testleri yapılmıştır. Sonuçlar .05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Amatör futbolcuların spor yaralanması kaygı düzeyi ve sporcu öz yeterlik inançları ile bazı demografik değişkenler (cinsiyet, ciddi sakatlık geçirme durumu, sakatlıkta geçirilen süre, sakatlığın yaşandığı anatomik bölge) arasında anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca spor yaralanma kaygısı ile sporcu öz yeterlik düzeyi arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu, spor yaralanma kaygısının sporcu öz-yeterliğinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve toplam varyansın %14’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Amatör futbolcuların yaralanma kaygı düzeyleri arttıkça sporcu öz-yeterlik düzeylerinin de azaldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor Yaralanması
• Kaygı
• Özyeterlik İnancı
• Amatör Futbolcu

Examination of Amateur Footbal Players’ Self-Efficacy Beliefs and Sport Injury Anxiety Levels

Abstract

This study aims to examine the self-efficacy beliefs and sport injury anxiety levels of amateur football players, whether they differ according to demographic variables and whether sport injury anxiety levels predict self-efficacy beliefs. Relational screening method has been used in the study. The study group of the research consists of a total of 342 amateur football players, 268 males and 74 females, who are licensed in various teams and clubs in Erzincan province. “Personal Information Form”, “Sport Injury Anxiety Scale (SIA)” and “Athlete Self-Efficacy Scale (ASES)” are used in the study. Descriptive statistics, correlation, regression, Chi-square Independence Test, Independent Groups t-Test, One Way Anova, Welch, Mohalonobis Cook, Post Hoc, Tamhane and Tukey tests are used to analyse the data. The results are evaluated at .05 level. It is observed that there is a significant relationship between the sports injury anxiety level and athlete self-efficacy beliefs of amateur footballers and some demographic variables (gender, serious injury status, time spent in injury, anatomical region where the injury is experienced, In addition, it is found that there is a significant negative relationship between sport injury anxiety and athlete self-efficacy level, that sport injury anxiety is a significant predictor of athlete self-efficacy and explains 14% of the total variance. As the injury anxiety levels of amateur football players increase, the level of athlete self-efficacy decreases.

Keywords

• : Sport Injury
• Anxiety
• Self-Efficacy Belief
• Amateur Football Player

Kaynakça

1. Akbaş, A. (2022). Yaralanma kaygısının taekwondo sporcuları üzerindeki etkisinin araştırılması. Yüksek lisans tezi, İstanbul Okan Üniversitesi, İstanbul.
2. Aksoy, D. (2019). Spor yaralanmalarında tedavi sonrası durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 89-96.
3. Andersen, M. B., ve Williams, J. M. (1988). A model of stress and athletic injury: prediction and prevention. J Sport Exerc Psychol. 10(3), 294–306.
4. Arvinen Barrow, M., Hamson Utley, J. J., ve DeFreese, J. D. (2017). Sport injury, rehabilitation, and return to sport. Assessment in Sport Psychology Consulting. Champaign, IL: Human Kinetics.183-193.
5. Aydın, B. (2006). Öğrenilmiş çaresizliğin yordanması ve yaşam başarısı ile ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
6. Aydın, F., Sunay, H., Bal, E., ve Ayyıldız, E. (2020). The relation between self-efficacyand group cohesiveness perceptions of professional men and woman's football team (ankara province example). Universal Journal of Management, 8(2), 33-38.
7. Barut, A. İ. (2008). Sporda batıl davranış ve özyeterlik ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin. Brewer, B. W., ve Redmond, C. (2016). Psychology of sport injury. Human Kinetics.
8. Budak M. (2021). Elit kadın basketbolcuların spor yaralanması kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.

9. Cankurtaran, Z., Öner, Ç., ve Berisha, M. (2022, Mart 11-12). Psikolojik beceriler, narsistik kişilik özellikleri ve spor yaralanma kaygısı arasındaki ilişkiler. 8. Uluslararası Sağlık ve Spor Bilimlerinde Akademik Çalışmalar, ISHS Tam Metin Kitabı (ss. 197-212). Online, Türkiye.
10. Caz, Ç., Kayhan, R. F., ve Bardakçı, S. (2019). Spor yaralanması kaygı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Hekimliği Dergisi, 54(1), 52-63.
11. Covassin ,T., ve Pero, S. (2004). The relationship between self-confidence, mood state and anxiety among collegiate tennis players. Journal of Sport Behavior Sep., 27(3), 230-242, 13p.1Chart.
12. Çakır, Z., ve Kısa, C. (2021). Farklı kategoride yarışan taekwondocuların spor yaralanmalarına karşı kaygı durumlarının incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sport, 10(3), 18-30.
13. Ercan, S., Başkurt, Z., Başkurt, F., Büyükdemir, M., Kolcu, G., ve Çetin, C. (2021). Elit futbolcularda alt ekstremite yaralanması sonrası hareket korkusu ve egzersiz öz yeterliliği. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 8(2), 160-167.
14. Ergen, E. (1986). Avrupa Konseyi spor sakatlıkları ve önlenmesi konulu toplantısı. Spor Hekimliği Dergisi, 21(2), 63- 66.
15. Ertoğan, C. (2017). Sakatlık geçirmiş sporcuların stresle başa çıkabilme, öz yeterlik inancı ve sportif kendine güven durumlarının değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
16. Frost, J., ve Hansson, V. (2017). En kartläggning av rörelserädsla och oro för skada hos idrottare. Lunds Universitet.
17. Glazer, D. D. (2009). Development and preliminary validation of the injury psychological readiness to return to sport (I-PRRS) scale. J Athl Train, 44, 185-189.
18. Hsu, C. J., Meierbachtol, A., George, S. Z., ve Chmielewski, T. L. (2017). Fear of reinjury in athletes: implications for rehabilitation. Sports Health, 9(2), 162-167.
19. Ivarsson, A., Johnson, U., ve Podlog, L. (2013). Psychological predictors of ınjury occurence. a prospective ınvestigation of professional swedish soccer players. Journal of Sport Rehabilitation. 22, 19-26.
20. Kalaycı, Ş. (2018). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
21. Kagan, S., Koruç, Z., ve Aslan, N. (2007). Relationship between competitive state anxiety and trait state anxiety. Journal of Sports Science and Medicine, Suppl. 10, 91- 92.
22. Kanbir, O. (2001). Sporda sağlık bilinci ve ilk yardım. Bursa: Etkin Kitapevi.
23. Karagöz Y. (2017). SPSSS ve AMOS 23 uygulamalı istatistiksel analizler (1.Baskı). Nobel Akademik, İstanbul.
24. Koçak, Ç. V. (2020). Athlete self-efficacy scale: development and psychometric properties. Baltic Journal of Health and Physical Activity, (1), 41-54.
25. Konter, E. (1996). Profesyonel futbolcuların durumluk kaygı puanları ile maçı deplasmanda veya içerde oynamalarının antrenörleri ve teknik direktörleri ile ilişkilerinde anlamlı farklılık yaratıp yaratmadığının incelenmesi. Futbol Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(3), 18-23.
26. Koşar, N. Ş., Demirel, H. A., ve Aydoğ, T. S. (2006). Adolesanlarda sporcu sağlığı. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci. 2(7), 25-33.
27. Koutures, C. G., ve Gregory, A. J. (2010). Injuries in youth soccer. American Academy of Pediatrics,125 (2), 410-14.
28. Kutlu, B. E. (2001). İzcilik etkinliklerine katılan ve katılmayan öğrencilerin özgüven düzeylerinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
29. Martens, R., Vealey, R., ve Burton, R. (1990). Competitive Anxiety. Ill. Champain: Human Kinetics.
30. Öner, Ç. (2023). Mükemmeliyetçilik, psikolojik-taktiksel beceriler, yarışma yönelimleri ve spor yaralanma kaygısı arasındaki ilişkiler. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
31. Özdamar K. Ölçek ve test geliştirme yapısal eşitlik modellemesi. Nisan Kitabevi, Eskişehir.
32. Petitpas, A., ve Danish, S. J. (1995). Caring for ınjured athletes. In S. M. Murphy (Ed.), Sport Psychology Interventions (s. 253- 306). Champain III: Human Kinetics.
33. Rex, C. C., ve Metzler, J. N. (2016). Development of the sport injury anxiety scale. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 20(3), 146-158.
34. Sarı, İ. (2013). Güreşçilerin motivasyonu ve özyeterlikleri ile antrenörlerin liderlik davranışlarının ilişkisi. Doktora tezi. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
35. Saki Ü. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin spor yaralanması kaygı düzeyleri ile çok alanlı kararlılık ve sporcu kimlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora tezi. On Dokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
36. Smith, R. E. ve Smoll F. L. (1990). Sport performance anxiety. H. Leitenberg (trans.) Handbook of social and evaluation anxiety. New York: Plenum Press.
37. Steffen, K., Pensgaard, A. M., ve Bahr, R. (2009). Self‐reported psychological characteristics as risk factors for injuries in female youth football. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 19(3), 442-451.
38. Şimşek, S. (2022). Üst düzey voleybolcularda öz yeterlik psikolojik iyi oluş, tükenmişlik ve başarı ilişkisi. Yüksek lisans tezi. Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
39. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. bs.). Boston: Allyn and Bacon.
40. Tanyeri, L. (2019). Farklı branş sporcularında yaralanma kaygısının incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 577-591.
41. Tomalski, J. L. (2013). The relationship between coping and sport injury anxiety among college athletes. Master thesis. Faculty of the Graduate School at the University of North Carolina, Greensboro.
42. Türedi, E. (2015). Özyeterlik, benlik saygısı ve atılganlık düzeyi ilişkisi -cinsiyet ve deneyim süresi açısından resmi okul ve özel okul öğretmenleri üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Toros Üniversitesi, Mersin.
43. Ünver, Ş., Şimşek, E., İslamoğlu, İ., ve Arslan, H. (2020). Üniversite takımlarında yer alan sporcuların yaralanma kaygı düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(3), 400-410.
44. Weinberg, R. S., ve Gould, D. (1995). Foundations of sport and exercise psychology, 299-315.
45. Weinberg, R. S., ve Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology. 7E. Human Kinetics.