Dövüş Sporlarıyla İlgilenen Bireylerin Öz Kontrol ve Öz Yönetim Durumlarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, dövüş sporlarıyla ilgilenen bireylerin öz kontrol ve öz yönetim durumlarının incelenmesidir. Bu çalışmada veriler, daha geniş bir kitleye ulaşmak amacıyla Google formlar kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Literatür bilgiler ışığında hazırlanan 8 soruluk bilgi anketi ile Mezo (2009) tarafından oluşturulan ve Akın vd. (2012) tarafından Türkçeye adapte edilen öz kontrol ve özyönetim ölçeği bu çalışmada kullanılmıştır. Veriler normal bir dağılım gösterdiğinden dolayı ikili gruplar için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla gruplar için ise tek yönlü VARYANS analizi ve Post-Hoc analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarında cinsiyette kendini güçlendiren alt boyutunda kadınların, eğitim durumunda ise öz izleme alt boyutunda üniversite mezunlarının lehine anlamlı bir farklılık sonucu bulunmuştur. Yaş değişkeninde öz izleme alt boyutunda 27-35 yaş ve 36 yaş ve üzerindeki bireylerin, gelir durumunda ise 35001tl ve 50000tl gelir durumuna sahip olan bireylerin kendi grubuna göre daha yüksek ortalama puana sahip olduğu sonucu bulunmuştur. Serbest zaman faaliyetlerine katılma durumunda kendini güçlendiren ve öz izleme alt boyutunda görsel, kültürel ve sanat aktiviteleriyle uğraşan bireylerin serbest zaman faaliyetlerine katılmayan bireylere göre daha yüksek ortalama puanına sahip olduğu sonucu bulunmuştur. Dövüş sporlarıyla ilgilenme yılı değişkeninde ise 5 yıl ve üzerinde dövüş sporlarıyla ilgilenen bireylerin kendi grubuna göre daha fazla ortalama puana sahip olduğu sonucu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dövüş sporları
• Spor
• Öz denetim
• Öz kontrol.

Investigation of Self-Control and Self-Management Status of Individuals Interested in Combat Sports

Öz

The aim of this study is to examine the self-control and self-management status of individuals interested in combat sports. In this study, data were collected online using Google forms in order to reach a wider audience. An 8-question information questionnaire prepared in the light of the literature and the self-control and self-management scale created by Mezo (2009) and adapted into Turkish by Akın vd. (2012) were used in this study. Since the data showed a normal distribution, independent sample t-test was applied for paired groups, and one-way variance analysis and post-hoc analysis were applied for more than two groups. In the results of the research, it was found that women had higher mean scores in the self-empowering sub-dimension in gender and university graduates had higher mean scores in the self-monitoring sub-dimension in educational status compared to their group. In the age variable, it was found that individuals aged 27-35 years and 36 years and over in the self-monitoring sub-dimension, and in the income status, individuals with an income of 35001tl and 50000tl had higher average scores compared to their own group. In the sub-dimension of self-empowerment and self-monitoring in the case of participation in leisure time activities, it was found that individuals who were engaged in visual, cultural and art activities had higher mean scores than individuals who did not participate in leisure time activities. In the year of interest in combat sports variable, it was found that individuals who were interested in combat sports for 5 years or more had a higher average score than their group.

Anahtar Kelimeler

• Martial arts
• Sport
• Self-control
• Self-control.

Kaynakça

1. Akın, A., Demirci, İ., ve Çardak, M. (2012). The validity and reliability of the Turkish version of the Self Control And Self-Management Scale. Paper presented at the International Interdisciplinary Social Inquiry Conference - IISIC, June, 17-21, Bursa, Turkey.
2. Ayhan, R., ve Öçalan, M. (2022). Uçurtma sörfü (kıtesurfıng) ile ilgilenen bireylerin serbest zaman egzersiz düzeyleri serbest zaman engelleri ve motivasyonlarının incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 27(1), 13-32. https://doi.org/10.53434/gbesbd.971451
3. Balkaya, F., ve Şahin, N. H. (2003). Çok boyutlu öfke ölçeği. Türk Psikiyatri Dergisi, 14(3): 192-202.
4. Burger, N., Charness, G., ve Lynham, J. (2011). Field and online experiments on selfcontrol. Journal of Economic Behavior and Organization, 77, 3, 393–404.
5. Carmeli, A., Meitar, R., ve Weisberg, J. (2006). Self-leadership skills and work ınnovative behavior at work.” International Journal of Manpower, 27(1), 75–90.
6. Covarrubias, R., ve Stone, J. (2015). Self-monitoring strategies as a unique predictor of latino male student achievement. Journal of Latinos and Education, 14, 55–70.
7. Dever, A. (2008). Sosyolojik boyutlarıyla spor. Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
8. Gedik, M. R. (2023). Dövüş sporcularının saldırganlık ve öfke düzeylerinin belirlenmesi: Yalova ili örneği. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 29-35.

9. Güçlü, M. (2013). Gençlik döneminde boş zaman faaliyetlerinin yeri ve önemi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 158-169.
10. Gümüşay, M. (2023). Savunma ve dövüş sporu yapan bireylerin suça yönelik tutum ve ilişkilerinin incelenmesi. Spor & Bilim, 2022(II), 247.
11. Gürer, B., ve Karakuzulu, E. Ç. (2023). Savunma ve dövüş sporları yapan sporcular ile diğer bireysel sporları yapan sporcuların saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları, 2023(1), 135-142.
12. İmamoğlu, A. F. (1992). İkibinli yıllara doğru Türk sporu üzerine bazı gözlemler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 9-19.
13. Kabadayı, F. (2018). Benliğin kariyer araştırma öz-yeterliğini yordayıcı rolü: öz-aşkınlık, öz-bilinç, öz-kontrol ve öz-yönetim. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Üniversitesi, Eğitim Enstitüsü Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
14. Kalkavan, A., Karaca, B., ve Işık, U. (2022). Amatör ve profesyonel futbolcuların öfke düzeylerinin incelenmesi. Sportive, 5(2), 55-68. https://doi.org/10.53025/sportive.1185677
15. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayınları. Ankara.
16. Kartal, A., ve Ergin, E. (2018). Dinlenilen farklı tempo müziklerin futbolcularda aerobik ve anaerobik performansa etkisinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), s. 149-157. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000383.
17. Kazan, A. L. (1999). “Exploring the concept of self-leadership: factor ımpacting self-leadership of ohio americorps members” .Doctoral Dissertation, The Ohio State University, Ohio.
18. Kaya, S. (2019). Futbolda devre arası kullanılan köpük silindir uygulamasının 2. yarı futbola özgü testlere etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
19. Mezo, P. G. (2009). The self-control and self-management scale (scms): development of an adaptive selfregulatory coping skills ınstrument. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, (31), 2: (83-93).
20. Nebioğlu, M., Konuk, N., ve Akbaba, S. (2012). The investigation of validity and reliability of the turkish version of the brief self-control scale. Clinic Bulletin Of Clinical Psyhcopharmalogy, (340-351).
21. Razieh, A., Reza, H., ve Saeid, R. (2013). “The analysis of relationship between self-leadership strategies and components of quantum organization at universities.” International Journal of Academic Research in Economics and Management Sciences, 2(5), 192–203.
22. Redden, E.M., Tucker, R.K., ve Young, L. (1983). Psychometric properties of the rosenbaum schedule for assessing self-control. The Psychological Record, (33), 1: (77-86).
23. Serçek, S., ve Serçek, G. Ö. (2015). Serbest zaman etkinlikleri olarak üniversite öğrencilerinin rekreatif etkinliklere katılmaları ve sosyalleşmeleri arasındaki ilişki. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (51), 1-21.
24. Simpson, S. D., ve Karageorghis, C. I. (2006). The effects of synchronous music on 400-m sprint performance. Journal of Sports Sciences, 24(10), 95-1102. https://doi.org/10.1080/02640410500432789.
25. Solmuş, T. (2004). İş yaşamı, denetim odağı ve beş faktörlük kişilik modeli. Türk Psikoloji Bülteni, (10), (196-205).
26. Türköz, T. (2010). Çalışanların Öz liderlik algısının ızlenim yönetimi taktiklerini kullanımlarına olan etkileri: savunma sanayinde uygulamalı bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Milli Savunma Üniverstesi, Ankara.
27. Tüzer, A. C. (2022). Ortaokul ve lise öğretmenlerinin siber aylaklık düzeyleri ile öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Eğitim Bilimleri Enstitiüsü. Sakarya.
28. Uğurluoğlu, Ö. (2010). “Kendi kendine liderlik stratejileri üzerine bir araştırma [A study on self- leadership strategies].” Ankara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(1), 175–191.
29. Ulukan, M. (2021). Farklı dövüş sporu yapan öğrencilerin sportmenlik yönelim düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 5(1), 52-62.
30. Ülker, M. (2017). Spor yapan ve yapmayan ortaöğretim öğrencilerinin kişilik özellikleri, karar verme stilleri, stresle başa çıkma stratejilerinin karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Burdur.
31. Üzüm, H., Orhan, M., Karlı, Ü., Duş, M.K., Yerlikaya, G., ve Gökgöz, H. (20165). Spor yapan ve yapmayan bireylerin öfke kontrol tarzlarının incelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1): 453-469.
32. Yalçın, K. Y. (2006). Yerleşik ve taşımalı eğitim yapan ilköğretim okullarındaki öğrencilerin toplumsallaşmasında beden eğitimi ve sporun önemi. Yüksek Lisans Tezi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kütahya.
33. Yavuz, S. (2015). Farklı spor dallarındaki sporcu, seyirci ve yöneticilerin küresel vatandaşlık ve saldırganlık ilişkisi (Adana–Mersin İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
34. Yıldız, M. (2008). Farklı liglerde yer alan futbolcuların kişilik tipleri ile sürekli öfke-öfke ifade tarzlarının incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara
35. Yilmaz, M. (2017). Lisanslı olarak spor yapan ve spor yapmayan ortaöğretim öğrencilerinin özkontrol ve özyönetim düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.