Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Denetime Yönelik Tutumları ile Psikolojik İyi Oluş Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkinin farklı demografik değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmanın evreni 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 2.200 beden eğitimi öğretmeninden, örneklemi ise kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 445 beden eğitimi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Denetim Tutum Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının ‘orta’, psikolojik iyi oluş algılarının ise ‘yüksek’ düzeyde olduğu görülmüştür. Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının eğitim ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık gösterdiği, bununla birlikte, cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre ise farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Ayrıca, beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş algılarının eğitim durumu değişkenine göre farklılık gösterdiği ancak cinsiyet, medeni durum ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasında ‘düşük’ düzeyli de olsa pozitif bir ilişki mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

• Beden Eğitimi
• Denetim
• Tutum
• Psikolojik İyi Oluş

Investigating the Relationship Between Physical Education Teachers’ Attitudes to Supervision and Psychological Perceptions of Well Being

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between physical education teachers’ attitudes towards supervision and their perceptions of psychological well-being by considering various demographic variables. This quantitative research is mainly framed within the relational screening model. The universe of this research consists of 2.200 physical education teachers serving in public primary and secondary education institutions affiliated with the Ankara Provincial Directorate of National Education during the 2023-2024 academic year. The sample of the study comprises 445 physical education teachers who were determined through convenience sampling and volunteered to participate in the research. For data collection, the Supervision Attitude Scale, the Psychological Well-Being Scale and a personal information form were used. SPSS 23 package program was used for data analysis, with a significance level set at 0.05. It was revealed that the attitudes of physical education teachers towards supervision were at ‘moderate’ level, while their perceptions of psychological well-being were at ‘high’ level. It was found that the attitudes of physical education teachers towards supervision varied their education level and professional seniority. However, there was no difference in terms of their gender and marital status. Moreover, it was determined that the perceptions of psychological well-being of physical education teachers differed based on their education level while there was no difference in terms of their gender, marital status and professional seniority. Even at a low level, it was found that there is a positive relationship between physical education teachers’ attitudes towards supervision and their perceptions of psychological well-being.

Anahtar Kelimeler

• Physical Education
• Supervision
• Attitude
• Psychological Well-Being

Kaynakça

1. Akdağ, F. G., ve Çankaya, Z. C. (2015). Evli bireylerde psikolojik iyi oluşun yordanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 646-662. https://doi.org/10.17860/efd.67613
2. Altınay, N. (2022). Öğretmen adaylarının etkileşim kaygısı düzeyleri ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Bilim Ana Bilim Dalı, Bursa.
3. Altınok, V., Tezel, M., ve Güngör, S. (2020). Okullarda denetimin gerekliliği üzerine öğretmen görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 225-253. https://doi.org/10.17152/gefad.649743
4. Altun, B. (2014). Denetime eleştirel yaklaşım: Öğretmen denetimi nasıl olmalı? Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Aydın.
5. Barnett, W. S. (2003). Better teachers, better preschools: Student achievement linked to teacher qualifications. Preschool Policy Matters, 2. New Brunswick, NJ: NIEER.
6. Bayraktar, B. (2014). Meslek liselerindeki yöneticilerin eğitim denetimi uygulamalarına ilişkin görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Zirve Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Gaziantep.
7. Bierman, A., Fazio, E. M., ve Milkie, M. A. (2006). A multifaceted approach to the mental health advantage of the married: Assessing how explanations vary by outcome measure and unmarried group. Journal of Family Issues, 27(4), 554-582. https://doi.org/10.1177/0192513X05284111
8. Clarke, P. J., Marshall, V. W., Ryff, C. D., ve Rosenthal, C. J. (2000). Well being in Canadian seniors: Findings from the Canadian study of health and aging. Canadian Journal on Aging, 19(2), 139-159. https://doi.org/10.1017/S0714980800013982

9. Dal, Y. (2007). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin denetime ilişkin algıları. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 7(93), 33-42.
10. Daniel, A., Nora, H., Stephen, S., ve Boadu, F. (2022). Why physical education is not taught in primary schools: Views of teachers in Twifo Atti-Morkwa district of central region, Ghana. Advances in Physical Education, 12(1), 42-59. https://doi.org/10.4236/ ape.2022.121004
11. Darishah, P., Daud, Y., ve Omar Fauzee, M. S. (2017). Teaching and learning supervision by school management, attitude of teachers and competency of teaching. International Journal of Development and Sustainability, 6(10), 1367-1381.
12. Ehren, M. C. M., ve Visscher, A. J. (2008). The relationship between school inspections, school characteristics and school improvement. British Journal of Educational Studies, 56(2), 205-227. https://doi.org/10.1111/j.1467-8527.2008.00400.x
13. Ersoy, F., ve Baltacı, K. (2023). Psychological well-being levels of social studies teachers during the pandemic process. Journal of Human and Social Sciences, 6(Education Special Issue), 564-586. https://doi.org/10.53048/johass.1356299
14. Eskicumalı, A. (2004). Öğretmenlik Mesleğine Giriş başlığı İçinde Y. Özden (Ed.), Eğitim, öğretim ve öğretmenlik mesleği (3. baskı), Pegem Akademi.
15. Gültekin, F., ve Bayramoğlu, G. (2021). 2000-2020 yılları arasında Türkiye’de “psikolojik iyi oluş” ile ilgili yazılan tezlerin içerik analizi. Journal of Management Theory and Practices Research, 2(2), 117-133.
16. Gündüz, Y., ve Coşkun, K. (2011). Teftiş uygulamalarının öğretmenlerde yarattığı stres düzeyinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 367-388.
17. Güven, İ. (2014). Türk eğitim tarihi (1. baskı). Pegem Akademi.
18. Güvenç, A. (2021). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile olumlu düşünme beceri düzeyleri arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Karaman.
19. Hascher, T., ve Waber, J. (2021). Teacher well-being: A systematic review of the research literature from the year 2000-2019. Educational Research Review, 34. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2021.100411
20. Hoque, K. E., Bt Kenayathulla, H. B., D/O Subramaniam, M. V., ve Islam, R. (2020). Relationships between supervision and teachers’ performance and attitude in secondary schools in Malaysia. Sage Open, 10(2). https://doi.org/10.1177/2158244020925501
21. Hu, L. T., ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
22. Karaçam, A. (2016). Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algılarında yordayıcı olarak akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel saygı. Yayımlanmamış Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı, Ankara.
23. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi (38. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
24. Keyes, C. L. M., Shmotkin, D., ve Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6), 1007-1022. https://doi.org/10.1037/0022-3514.82.6.1007
25. Köylü, D., ve Gündüz, Y. (2019). Öğretmenlerin karar alma sürecine katılım düzeylerinin örgütsel bağlılık ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 279-299.
26. Kurt, N. (2018). Öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları ile psikolojik iyi oluşları ve iş doyumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Ankara.
27. Memduhoğlu, H. B., ve Mazlum, M. M. (2014). Bir değişim hikâyesi: Eğitim denetmenlerine ilişkin metaforik algılar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 28-47.
28. Priambodo, A., Prakoso, B. B., ve Setyorini. (2021). Correlation between psychological well-being and satisfaction of life on physical education teachers. Proceedings of the International Joint Conference on Arts and Humanities 2021 (IJCAH 2021), 400-404. https://doi.org/10.2991/assehr.k.211223.069
29. Ryan, R. M., ve Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52(1), 141-166. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.141
30. Sallabaş, S. (2021). Okul iklimi ile öğretmenlerin denetime yönelik tutumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Samsun.
31. Sevim, H. İ., ve Kaya, A. (2023). Okullarda denetim sürecine ilişkin öğretmen tutumları. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 1285-1304. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1127743
32. Sevimli, H. (2015). Örgütsel bağlılık ile psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, İstanbul.
33. Sullivan, S., ve Glanz, J. (2009). Supervision that improves teaching and learning: Strategies and techniques (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Corwin.
34. Şanda, P. (2021). Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumları ile mesleki öğrenmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Akademi Dergisi, 1(1), 64-83. https://doi.org/10.5281/zenodo.6480982
35. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
36. Uğurlu, C. T., ve Usta, H. G. (2016). Eğitimde denetim tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 137-159. https://doi.org/10.17556/jef.28260
37. Uslu, M. (2016). Okul yöneticilerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Kayseri.
38. Uslu, S. (2021). Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumları. Yayımlanmamış Tezsiz Yüksek Lisans projesi, Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Denizli.
39. Usta, M. E., ve Özyurt, D. (2021). Yönetici ve öğretmen görüşlerine göre okul denetiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 35-61.
40. Vijayaamalar, G., ve Suhaida, A. K. (2013). Sikap guru terhadap penyeliaan pengajaran yang dijalankan di sekolah menengah kebangsaan, zon Bangsar, Kuala Lumpur. Post graduate seminar in education, paper presented at the School of Education, University Putra Malaysia (GREDUC).
41. Yazıcı, S., ve Uğurlu, C. T. (2021). Sınıf öğretmenlerinin mesleki gelişim ihtiyaçları ve denetim uygulamalarıyla mesleki gelişim ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 297-318.
42. Yüksel-Başar, A., ve Gündüz, Y. (2023). Öğretmenlerin denetime ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 1259-1284. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1130314