Merkezi Yerleştirme ile Spor Yöneticiliği Okuyan Öğrencilerin Spora Bağlılık ve Fiziksel Aktivite Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Türkiye'de yeni bir Özel Yetenek Sınavı (ÖZYES) ile öğrenci alım sistemine geçilmiştir; ancak bu çalışmaya katılan adaylar spor bilimleri fakültelerine yetenek sınavı veya merkezi sistem ile yerleşmişlerdir. Bölüm bazında incelendiğinde spor yöneticiliği bölümlerine merkezi sistemle öğrenci alımının daha fazla olduğu dikkat çekmektedir. Araştırmanın amacı merkezi sistem yoluyla spor bilimleri fakültelerine alınan öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyi ile spora bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmaya 425 (kadın:165, erkek: 260) spor bilimleri öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada Demografik Bilgiler Anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF) ve Spora Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler Jamovi (2.3.21.0) istatistik programında %95 güven aralığı ve 0.05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre katılımcılardan erkeklerin, spor branşı olanların, düzenli spor yapanların ve uygulamalı derste zorlanmayanların spora bağlılık puanları anlamlı derecede daha yüksektir. Katılımcıların toplam MET puanları arttıkça, spora bağlılık ile tüm alt boyutları puanları artmaktadır. Sonuç olarak merkezi sistemle spor bilimleri fakültelerine yerleşen spor yöneticiliği öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile spora bağlılık düzeyleri yüksek seviyededir denebilir.

Anahtar Kelimeler

• Merkezi sistem
• Spor yöneticiliği
• Fiziksel aktivite
• Spora bağlılık

Examining the Sports Commitment and Physical Activity Levels of Students Studying Sports Management with Central Placement

Öz

In Turkey, a new Special Talent Exam (ÖZYES) has been adopted as a student admission system; however, the candidates who participated in this study were placed in sports sciences faculties through a talent exam or a central system. When examined on a departmental basis, it is noted that the student intake to the sports management departments is higher with the centralized system. The aim of the research is to reveal the relationship between the level of physical activity and the level of commitment to sports of students enrolled in the faculties of sports sciences through the central system. Dec. 425 (female:165, male: 260) sports science students participated in the study voluntarily. Demographic Information Questionnaire, International Physical Activity Questionnaire-Short Form and Sports Commitment Scale were used in the research. The data collected in the study were analyzed in the Jamovi (2.3.21.0) statistical program with a 95% confidence interval and a significance level of 0.05. According to the results of the study, male participants, those who are sports majors, those who regularly do sports and those who do not have difficulty in practical lessons have significantly higher sports commitment scores. As the total MET scores of the participants increased, the scores of all sub-dimensions increased with sports commitment. As a result, it can be said that the physical activity levels and sports commitment levels of sports management students who have settled in the faculties of sports sciences with a centralized system are at a high level.

Anahtar Kelimeler

• Central system
• Sports management
• Physical activity
• Commitment to sports

Kaynakça

1. Akkurt, M. (2023). Müsabık sporcuların sporda güdülenme ile spora bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Rize.
2. Akpınar, Ö., Güler, M., ve Yanar, N. (2023). Predictors of physical activity level, self-reported physical and mental fatigue in sports. Science Students. Apuntes Universitarios, 13(4), 2304-0335. https://doi.org/10.17162/au.v13i4.1493
3. Aktürk, A. A., Özen, G. ve Üzüm, H. (2014). Amatör düzeydeki futbolcuların örgütsel bağlılıklarının incelenmesi Bolu ili örneği. International Journal of Science Culture and Sport, 1, 361-374. https://doi.org/10.14486/IJSCS105
4. Albay, F., Çebi, A. İ., ve Gül, V. (2022). Spora bağlılığın üniversite öğrencilerinde etkileri. Journal of ROL Sport Sciences, 3(1), 91-98. https://doi.org/10.29228/roljournal.57582
5. Altın, M., Bozgüney, R., Üzgü, M. A., ve Denktaş, M. (2022). Beden eğitimi ve spor yüksekokulları (BESYO) ve spor bilimleri fakülteleri (SBF) özel yetenek sınavlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 10(28), 131-154. http://genclikarastirmalari.gsb.gov.tr/
6. American College of Sports Medicine, (2018). ACSM’s guidelines for exercise testing and prescription. Philadelphia, PA: Wolters Kluwer.
7. Arıkan, A. N., ve Akoğuz Yazıcı, N. (2022). Sporcuların bağlılık düzeylerinin incelenmesi: Takım sporları üzerine kesitsel bir analiz. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı 2), 738-748. https://doi.org/10.38021/asbid.1198835
8. Aykora, A. F., ve Dinçer, U. (2022). Spor bilimlerinde öğrenim gören lisans öğrencilerinin spora bağlılık düzeyleri ve akademik başarılarının incelenmesi. Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış Dergisi, 5(1), 1-8. http://dergi.tdf.gov.tr/en/download/article-file/2493889

9. Bilgiç, M., Bilgiç, F.B., ve Koyunlu, A. (2022). Yetenek sınavı ile alınan ve alınmayan besyo öğrencilerinin biyomotor performans parametrelerinin karşılaştırılması. Editör (Samet AKTAŞ) Rekreatif Etkinlikler, (Bölüm: 9, ss. 111-125), Efe Akademi Yayınları.
10. Booth, M. (2000). Assessment of physical activity: an international perspective. Research Quarterly for Exercise and Sport, 71(2), 114-120. https://doi.org/10.1080/02701367.2000.11082794
11. Can, E., ve Kızılet, A. (2021). Düzenli olarak antrenman yapan bireylerin spor salonlarına yönelik hizmet kalitesi algılarının spora bağlılığa etkisi. Spor Eğitim Dergisi, 5(3), 87-97. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2009450
12. Caz, Ç., ve Bardakçı, S. (2023). Spora bağlılık ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin incelenmesi: Spor bilimleri fakültesi üzerine bir uygulama. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 131-146. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1281238
13. Cengiz, R., ve Er, B. (2024). Examining the relationship between exercise dependence and loneliness in fitness ındividuals. Turkish Journal of Sport and Exercise, 26(2), 299-305. https://doi.org/10.15314/tsed.1411358
14. Çetiner, H., ve Yayla, Ö. (2021). Aktivite bağlılığının yaşam tatmini ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Bisiklet kullanıcılarına yönelik bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, 209-222. https://doi.org/10.30794/pausbed.746900
15. Denktaş, M., ve Fişekçioğlu, İ. B. (2024). Spor lisesi ve spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin spora bağlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Editörler (Ender Ali Uluç-Sinem Uluç) Spor bilimleri alanında akademik araştırma ve değerlendirmeler-II, (Bölüm: 6, ss.77-84), Özgür Yayınları, https://doi.org/10.58830/ozgur.pub452.c1931
16. Eski, T., ve Yılmaz, B. H. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin teknoloji bağımlılıkları ile spora bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 13(3), 269-276. https://doi.org/10.22282/tojras.1433849
17. Eynur, A., Özdilek, Ç., ve Erzeybek, M. S. (2022). Dumlupınar Üniversitesi spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin spora bağlılık düzeylerinin incelenmesi: Sportif bakış. Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), https://doi.org/10.33468/sbsebd.318
18. Frederick, G. M., Williams, E. R., Castillo-Hernández, I. M., ve Evans, E. M. (2022). Physical activity and perceived benefits, but not barriers, to exercise differ by sex and school year among college students. Journal of American College Health, 70(5), 1426-1433. https://doi.org/10.1080/07448481.2020.1800711
19. Garg, S. (2023). Gender differences in pathways influencing leisure time physical activity: A structural equation analysis. Diabetes & Metabolic Syndrome, 17(5), 102761. https://doi.org/10.1016/j.dsx.2023.102761
20. Guillén, F., ve Martínez-Alvarado, J. R. (2014). The sport engagement scale: An adaptation of the Utrecht Work Engagement Scale (UWES) for the sports environment. Universitas Psychologica, 13(3), 975-984. https://doi.org/10.11144/Javeriana.UPSY13-3.sesa
21. Güler, B. (2022). Kadınların fiziksel aktiviteleri önündeki engeller: Sistematik derleme çalışması. Spor Eğitim Dergisi, 6(1), 20-32. https://doi.org/10.55238/seder.1057239
22. Güler, B., Alemdar, U., ve Turan, S. (2022). Explanators of sports commitment: Prosocial and antisocial behaviors. Education Quarterly Reviews, 5(1). https://doi.org/10.31014/aior.1993.05.01.426
23. Güler, B., ve Yanar, N. (2022b). Investigation of anxiety levels and target commitment in terms of some variables of candidates who take the special talent exam. Apuntes Universitarios, 12(3). https://doi.org/10.17162/au.v12i3.1140
24. Güler, M., ve Yanar, N. (2022a). Is coronavirus-19 phobia of sports science students a barrier to their levels of physical activity in" controlled normalization"? A cross-sectional study. International Journal of Asian Education (IJAE)-Online Submission, 3(4), 272-282. https://doi.org/10.46966/ijae.v3i4.306
25. Güney, L. G., Uzun, A. P. D. M., ve İmamoğlu, O. (2021-Haziran 4-6). Spora bağımlılığın değişik faktörlere göre araştırılması. Geopolitics-A Configuration for The Unification of the Old Continent (ss. 484-489), Ukrayna.
26. Han, M. T., ve Polat, E. (2022). Kış sporları ile ilgilenen sporcuların spora bağlılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 80-91. https://doi.org/10.33689/spormetre.1079970
27. Kalem, M. (2023). Covid-19 Salgın döneminde bireylerin spora bağlılık düzeylerinin ev tabanlı egzersize yönelimlerine etkisi. Yayımlanmış Yüksek lisans tezi. Iğdır Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Iğdır.
28. Karakoç, B., Ersoy, A., ve Yanar, N. (2022). Relationship between perceptions regarding service quality and commitment to sports among. Sports Centres Members. Synesis, 14(2), 174-194. https://seer.ucp.br/seer/index.php/synesis/article/view/2276
29. Kavak, E. (2023). Okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Amasya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Amasya.
30. Kaya, A., Balay, R., ve Göçen, A. (2012). Öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin bilme, uygulama ve eğitim ihtiyacı düzeyleri. International Journal of Human Sciences, 9(2), 1303-5134. https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/2272/982
31. Kwarteng, J. L., Schulz, A. J., Mentz, G. B., Zenk, S. N., ve Opperman, A. A. (2014). Associations between observed neighborhood characteristics and physical activity: Findings from a multiethnic urban community. Journal of Public Health, 36(3), 358-367. https://doi.org/10.1093/pubmed/fdt099
32. Lonsdale, C., Hodge, K., ve Raedeke T.D. (2007b). Athlete engagement: I. A qualitative investigation of relevance and dimentions. International Journal of Sport Psychology, 38, 451-470. https://acuresearchbank.acu.edu.au/item/88w55/athlete-engagement-i-a-qualitative-investigation-of- relevance-and-dimensions
33. Madak, E., Kumartaşlı, M., Gülen, Ö., ve Sönmez, H. O. (2021). Taekwondo sporcularının spora bağlılık düzeylerinin milli sporculuk durumları ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 10(3), 1-17. http://doi.org/10.22282/ojrs.2021.84
34. Martínez-Alvarado, J.R., Guillén García, F., ve Feltz, D. (2016). Athletes' motivational needs regarding burnout and engagement. Revista de Psicologia Del Deporte, 25(1), 0065-71. https://ddd.uab.cat/pub/revpsidep/revpsidep_a2016v25n1/revpsidep_a2016v25n1p65.pdf
35. Nas, K., Temel, V., Akpınar, S., ve Akpınar, Ö. (2012). Social, mental, academic and physical development in groups doing sports. Educational Research and Reviews, 7(26), 563-570. http://www.academicjournals.org/ERR
36. Parasız, Ö., Halıcı, A., Şahin, M. Y., ve Yetim, A. (2021). Akademisyenler perspektifinden spor yöneticiliği bölümlerinde merkezi yerleştirme sisteminin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 72-86. https://doi.org/10.33689/spormetre.762862
37. Pellerine, L. P., Bray, N. W., Fowles, J. R., Furlano, J. A., Morava, A., Nagpal, T. S., ve O'Brien, M. W. (2022). The influence of motivators and barriers to exercise on attaining physical activity and sedentary time guidelines among Canadian undergraduate students. International Journal of Environmental Research Public Health, 19(19), 12225. https://doi.org/10.3390/ijerph191912225
38. Sağlam, M., Arıkan, H., Savcı, S., İnal-İnce, D., Boşnak-Güçlü, M., Karabulut, E., ve Tokgozoglu, L. (2010). International physical activity questionnaire: Reliability and validity of the Turkish version. Perceptual and Motor Skills, 111(1), 278-84. https://doi.org/10.2466/06.08.PMS.111.4.278-2
39. Saki, Ü., ve Aybek, S. (2023). Boksörlerde spora bağlılığın mücadele ve tehdit algılarına etkisi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 119-127. https://dergipark.org.tr/en/pub/dujoss/issue/80272/1307880
40. Scanlan T. K., Chow G. M., Sousa C., Scanlan L. A., ve Knifsend C. A. (2016). The development of the sport commitment questionnaire-2 (English version). Psychology of Sport and Exercise, 22, 233–246. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.08.002
41. Scanlan, T. K., Carpenter, P. J., Simons, J. P., Schmidt, G. W., ve Keeler, B. (1993). An introduction to the sport commitment model. Journal of Sport and Exercise Psychology, 15(1), 1-15. https://doi.org/10.1123/jsep.15.1.1
42. Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., ve Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71-92. https://link.springer.com/content/pdf/10.1023/A:1015630930326.pdf
43. Shaffer, H.J., Hall, M.N., ve Bilt, J.V. (2000). Computer addiction: A critical consideration. American Journal of Orthopsychiatry, 70(2), 162- 168. https://doi.org/10.1037/h0087741
44. Sırgancı, G., Ilgar, E. A., ve Cihan, B. B. (2019). Spora bağlılık ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 7(17), 5-19. http://genclikarastirmalari.gsb.gov.tr
45. Siyahtaş, A., Tükenmez, A. G. A., Avcı, Ö. G. S., Yalçınkaya, Ö. G. B., ve Çavuşoğlu, S. B. (2020). Bireysel ve takım sporu yapan sporcuların spor bağlılık düzeylerinin incelenmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(34), 1310-1317. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.581
46. Türk Dil Kurumu, (2024). Bağlılığın tanımı nedir? Erişim tarihi: 15.07.2024 Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/ Yükseköğretim Kurumları İstatistik. 2024. Spor Bilimleri Öğrenci Sayısı. https://istatistik.yok.gov.tr/10.11236/jph.20-143, Son Erişim Tarihi: 08.09.2024.