Technology and State: Transformation of the Advanced Technology Applications Over the State Functions

Yıl 2026, Cilt: 13 Sayı: 37, 30 - 45, 31.01.2026

Çisil Doğa Denizoğlu

https://doi.org/10.65083/asbider.1653464

Öz

The transformation within the social sciences doesn’t arise solely from their intrinsic dynamics; rather, it enters a multidimensional process fueled by advancements in the natural sciences and technology. These technologies have a significant effect on the structural foundations of the modern state, including territory, internal sovereignty, monetary system, citizenship, and the core functions of the state. Under the impact of high-tech innovations, these elements of the state are being redefined both in terms of content and function. This study intends to analyse the mechanisms and directions of the ongoing transformation. Given the nature of the social sciences, this analysis is oriented less toward forecasting the future and more toward explicating the ongoing transformation based on existing data. In this framework, this study examines the dominant characteristics of the basic elements of the state and how these elements have been transformed with the development of advanced technologies. The assessment is based on concrete areas of use where these technologies directly and indirectly affect the state structure. The future form of this transformation will emerge over time. However, a detailed examination of the present structure provides a critical foundation for understanding the potential political, economic, and social configurations that may arise. Accordingly, the evaluation presented in this study explains the relationship established between technological developments and the core elements of the state. This analysis was carried out within the scope of a qualitative research design employing a descriptive research model, based on the review of secondary data. The findings indicate that advanced technologies produce both reinforcing and weakening effects within the domains of state sovereignty. In particular, data-driven decision- making mechanisms strengthen sovereignty’s control mechanism, whereas decentralized financial technologies exert constraining pressures on the state's monetary system and internal sovereignty components.

Anahtar Kelimeler

Advanced Technology Applications , State , Sovereignty , Currency

Teknoloji ve Devlet: İleri Teknoloji Uygulamalarının Devletin İşlevleri Üzerindeki Dönüşümü

Öz

Sosyal bilimlerdeki dönüşüm, yalnızca kendi içsel dinamiklerinden kaynaklanmamakta aynı zamanda doğa bilimlerinden ve teknolojideki gelişmelerden, beslenerek çok boyutlu bir dönüşüm sürecine girmektedir. Bu teknolojiler, modern devletin yapısal temelini oluşturan toprak, iç egemenlik, para sistemi, vatandaşlık olgusu ve devletin temel işlevleri üzerinde belirgin etkiler yaratmaktadır. Devletin bu unsurları, yüksek teknoloji ürünü buluşların etkisiyle hem içerik hem de işlev bakımından yeniden tanımlanmaktadır. Bu çalışma, söz konusu dönüşümün günümüzde nasıl ve hangi yönde ilerlediğini açıklamayı amaçlamaktadır. Bu analiz, sosyal bilimlerin doğası gereği gelecek öngörüsünden ziyade, mevcut verilerle içinde bulunulan dönemdeki dönüşümü açıklamaya yöneliktir. Bu çerçevede çalışmada; devletin temel unsurlarının hangi başat özelliklere dayandığı ve ileri teknolojilerin gelişmesiyle bu unsurların nasıl bir dönüşüm geçirdiği ele alınmıştır. Değerlendirme, söz konusu teknolojilerin devlet yapısını doğrudan ve dolaylı olarak etkilediği somut kullanım alanları üzerinden yapılmıştır. Söz konusu dönüşümün gelecekte nasıl bir form alacağı zamanla ortaya çıkacaktır. Ancak bugünün yapısını detaylı biçimde incelemek, ileride karşılaşılması muhtemel politik, ekonomik ve toplumsal yapıların anlaşılmasına önemli bir zemin hazırlayacaktır. Bu kapsamda, çalışmada ortaya konan değerlendirme, teknolojik gelişmelerin devletin temel unsurlarıyla nasıl bir ilişki kurduğunu açıklamaktadır. Bu analiz, ikincil verilerin incelendiği nitel bir yöntem çerçevesinde, betimleyici araştırma modeliyle gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ileri teknolojilerin devletin egemenlik alanlarında hem güçlendirici hem de zayıflatıcı etkiler yarattığı görülmüştür. Özellikle veri temelli karar mekanizmaları egemenliğin denetim mekanizmalarını pekiştirirken, merkezsiz finans teknolojileri devletin para ve iç egemenlik unsurları üzerinde sınırlayıcı bir baskı oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İleri Teknoloji Uygulamaları , Devlet , Egemenlik , Para

Kaynakça

• Althusser, L. (1971). Lenin and philosophy and other essays. Monthly Review Press.
• Althusser, L. (2000). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Asamblea. (2021). El Salvador, first country in the world to recognize Bitcoin as legal tender. Asamble Legislativa. https://www.asamblea.gob.sv/node/11282
• BaFin. (2022). How does the law define crypto assets?,Federal Financial Supervisory Authority. Erişim Adresi: https://www.bafin.de/SharedDocs/FAQs/EN/Fintech/Kryptotoken/FAQ1/0100_Legaldefinition_e n.html?id= 19627416
• Bal, A. (2015). Chapter 14 - How to Tax Bitcoin? D. L. Chuen (Ed.), Handbook of digital currency: Bitcoin, innovation, financial instruments, and big data (s. 267 – 282) içinde. Academic Press.
• Ball, M. (2022). The metaverse and how it will revolutionize everything. New York: Liveright Publishing Corporation. 18
• Bitlo. (2018). Decentraland (MANA) nedir? Bitlo. https://www.bitlo.com/rehber/decentraland- mana-nedir
• Blakemore, A. (2023). Cryptocurrency is property not currency even if legal tender, per IRS. Cadwalader. Erişim adresi: https://www.cadwalader.com/brass-tax/index.php?nid=70&eid=277
• Bodin, J. (1945). Method for the easy comprehension of history. New York: Colombia University Press.
• Bodin, J. (2005). Devlet üstüne altı kitap. M. Tuncay (Ed.), Batı’da siyasal düşünceler tarihi: Yeniçağ (s.183-200)içinde.İstanbul:BilgiÜniversitesiYayınları.
• Bodin, J. (2023). Six books of common wealth. Oxford: York University.
• Bradford, A. (2020). The Brussels effect: How the European Union rules the world. Oxford University Press.
• Castells, M. (2000). Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür, birinci cilt: ağ toplumunun yükselişi. İstanbul: İstanbul Bilgi Yayınları Üniversitesi.
• Caymaz, G. (2022). Almanya bir yıldan uzun süre Bitcoin ve Ethereum tutan yatırımcıdan vergi almayacak. Investing.com. Erişim adresi: https://tr.investing.com/news/cryptocurrency- news/almanya-bir-yldan-uzun- sure-bitcoin-ve- ethereum-tutan-yatrmcdan-vergi-almayacdeak- 2302692
• Çatlı, M. ve Şimşek, S. (2021). Dijital para ve egemenlik. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 48, 151 - 184.
• Denizoğlu, Ç. D. (2024). Yapay zekâ ve devlet: Yapay zekâ destekli uygulamaların devletin işlevleri üzerindeki dönüşümü (Yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi).
• Dikmengil, N. (2022). Siber-ulus: dijital egemenlik alanı ve Barbados’un Metaverse elçiliği [Öz]. Dünyada Birey, Toplum, Siyaset Kongresi’nde sunulan bildiri (s. 170-182). İstanbul: Işık Üniversitesi Yayınları.
• Dilek, Ş. (2018). Blockchain teknolojisi ve Bitcoin. SETA, 231, 1-29.
• Eflatun. (2004). Devlet (S. Eyüpoğlu ve A. Cimcoz, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
• Ekiz, C. (2010). Küreselleşme ve ulusal egemenlik üzerine etkisi (Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum).
• Ekiz, S. (2020). Jean Bodin'in siyaset felsefesinde devlet ve egemenlik. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(2), 633 - 691.
• Floridi, L. (2020). The Fight for Digital Sovereignty: What It Is, and Why It Matters, Especially for the EU. Philosophy & Technology, 33(3), 369–378. https://doi.org/10.1007/s13347-020-00423-6
• Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison. Pantheon Books.
• Foucault, M. (2012). İktidarın Gözü Seçme Yazılar 4. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Gao, H. (2021). Analysis of citizenship for AI (artificial intelligence). Advances in Economics, Business and Management Research, 185, 622-626. 19
• Gesley, J. (2019). Regulatory approaches to cryptoassets in selected jurisdictions. The Law Library of Congress Global Legal Research Directorate, 90-98.
• Giddens, A. (1985). The nation-state and violence (Vol. 2). University of California Press.
• Giddens, A. (2008). Ulus-devlet ve şiddet. (C. Atay, Çev.) İstanbul: Kalkedon Yayınları.
• Gözler, K. (2015). Anayasa hukukunun temel esasları. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
• Gözler, K. (2022). Anayasa hukuku dersleri (20. Baskı). Bursa: Ekin Kitabevi Yayınları.
• Habermas, J. (1997). Kamusallığın yapısal dönüşümü. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Heywood, A. (2013). Politics (4th ed.). London: Palgrave Macmillan.
• IRS. (2014). Notice 2014-21. International Revenue Service. Erişim Adresi: https://www.irs.gov/pub/irs-drop/n-14-21.pdf
• IRS. (2019). Internal revenue bulletin: 2019-44. Internal Revenue Service. Erişim Adresi: https://www.irs.gov/irb/2019- 44_IRB
• IRS. (2023). Notice 2023-24. Internal Revenue Service.
• Lebe, F. (2021). Kripto paralar ile ilgili merak edilen soru: Para niteliği taşıyor mu?. M. L. Emek (Ed.), E- ticaret ve kripto para (s. 133-179) içinde. Ankara: İKSAD Yayınevi.
• Lee, L H., Braud T., Zhou, P.,Wang, L., Xu, D., Lin, Z., Kumar, A., Bermejo, C., & Hui, P (2021). All one needs to know about metaverse: A complete survey on technological singularity, virtual ecosystem, and research agenda. Journal Of Latex CLass Files, 14(8), 1 – 66.
• Locke, J. (2020). Yönetim üzerine ikinci inceleme (Ö. Saruhanoğlu, Çev.) İstanbul: Litera Yayıncılık.
• Luther, W. J., ve Olson, J. (2015). Bitcoin is memory. Journal of Prices & Markets, 3(3), 22-33.
• Mccarty, J. (2007). Formal reasoning group. Stanford. Erişim Adresi: https://www- formal.stanford.edu/jmc/whatisai.pdf
• Madden, M. (2021). Barbados launches ‘world’s first’ digital diplomatic presence. Barbados Today.
• Medina, E. (2011). Cybernetic revolutionaries: Technology and politics in Allende's Chile. Massachusetts: The MIT Press.
• Min, R. (2022). Tuvalu is recreating ıtself in the metaverse as climate change threatens to wipe it off the map. Euronews.next. Erişim Adresi: https://www.euronews.com/next/2022/11/23/tuvalu-is- recreating-itself-in-the- metaverse-as-climate-change-threatens-to-wipe-it-off-th
• Montesquieu, C. L. (2013). Kanunların ruhu üzerine. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
• NND. (2008). Hesap birimi ne demek?. Nedir Ne Demek. Erişim Adresi: https://www.nedirnedemek.com/hesap-birimi-ne-demek
• Nozick, R. (2006). Anarşi, devlet ve ütopya. (A. Oktay, Çev.) İstanbul: lstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Özkan, Z. (2019). Ulus - devletin egemenlik yetkisinin dönüşümü bakımından sanal kripto para:Bitcoin. International Social Sciences Studies Journal, 5(30), 601 - 606.
• Pagallo, U. (2020). Vital, Sophia ve Şti. - Robotların hukuki kişiliğinin arayışında. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 5, 4047-4069.
• Parviainen, J., ve Coeckelbergh, M. (2020). The political choreography of the Sophia robot: Beyond robot rights and citizenship to political performances for the social robotics market. AI & SOCIETY, 36, 715– 724. Erişim Adresi: https://doi.org/10.1007/s00146-020-01104-w
• Patil, A. (2022). Artıfıcıal intelligence in Metaverse . International Research Journal of Engineering and Technology, 9(9) , 748 – 751.
• PAWAR, N. (2023). Commerzbank Alman kripto saklama bankası lisansını aldı. January Investing.com. https://tr.investing.com/news/economy/commerzbank-alman-kripto-saklama- bankas-lisansn- ald-93CH- 2604181 (Erişim tarihi: Ocak 12, 2024)
• Pierson, C. (2004). Modern state. London: Routledge.
• Raiborn, C. ve Sivitanides, M. (2015). Accounting issues related to Bitcoins. Journal of Corporate Accounting & Finance, 26(2), 25-34.
• Sarıtaş, Ş. E. (2020). Yeni paradigma tartışmaları ekseninde derin ekoloji. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 99 - 115.
• Seymen, A. N. (2023) El Salvador'da suç oranları ve hapishaneler. Kuzey Ekspres. Erişim Adresi: https://www.kuzeyekspres.com.tr/haber/17317256/el-salvadorda-suc-oranlari-ve-hapishaneler
• Sivrikaya, E. Z. (2019). Sophia kişi midir?. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 25(2), 1253-1263. doi:10.33433/maruhad.665527
• T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2021). Tuvalu ülke künyesi. MFA. https://www.mfa.gov.tr/tuvalu- kunyesi.tr.mfa
• T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ve Bakan Tekin MEBBYS Tanıtım Programı’na katıldı. Erişim Adresi: https://www.meb.gov.tr/cumhurbaskani-yardimcisi- yilmaz-ve-bakan-tekin-mebbys-tanitim-programina-katildi/haber/37702/tr
• Temel, E. A. (2022). Tuvalu, Metaverse’te korunacak. DigitalAge. Erişim Adresi: https://digitalage.com.tr/tuvalu-metaversete- korunacak/
• Topaloğlu, B. (2021). Kripto paraların devlet otoritesine entegrasyonu. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 244 - 258.
• Töre, N. (2017). Değişen dünyada vatandaşlık. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 10, 553-595.
• Turing, A. (1950). Computing machinery and intelligence. Mind, 49(236), 433-460.
• Üzümcü, R. ve Yıldırım, Y. (2022). Kripto paraların hukuki statüleri ve sözleşmeler içerisindeki yerleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(33), 271-291.
• Weber, M. (1995). Siyaset olarak meslek (T. Yücel, Çev.). İletişim Yayınları.
• Weber, M. (1995). Toplumsal ve ekonomik örgütlenme kuramı (Ö. Ozankaya, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
• Yıldız, Y. (2018). Kripto paraların (Bitcoin) vergilendirilmesi. Vergi Raporu, 0(221), 43 - 50