Araştırma Makalesi

Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 12 Sayı: 36 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma

Öz

Dijital çağın getirdiği medya araçları hemen her bireyi öznesi haline getirmektedir. Sosyal medya mecraları bireylerin yaşamlarındaki her kişi ya da olguyu paylaşabildiği araca dönüşmektedir. Ebeveynlerin çocuklarının sevimliliği, yaramazlıkları veya yetenekleri üzerinden maddi kazanç elde etmeleri olarak adlandırılan “kidfluencing” çocuk hakları açısından oldukça tartışılan bir alandır. Yapılan sosyal medya paylaşımları çocukların rızası gözetilmeden, mahremiyet ve çocuk işçiliği çerçevesinde birçok çocuk hakkı ihlalinin yaşanmasına sebep olabilmektedir. Bu doğrultuda çalışma rastgele örneklem yöntemiyle belirlenen Türkiye’de takipçi ve etkileşim sayısı yüksek 5 kidfluencer sayfasını (Instagram) BM Çocuk Hakları Sözleşmesi çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Instagram gönderilerini nicel ve nitel içerik analizi yöntemi ile ele alan bu araştırma, çocuk hakkı ihlallerine vurgu yapmayı amaçlamaktadır. Araştırmada elde edilen bulgularda ebeveynlerin çocuklarını konu edinen paylaşımlarının çocuk hakları açısından oldukça sorunlu yapısı açığa çıkmaktadır. Paylaşımlarda BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde ifade edilen mahremiyet ve ifade özgürlüğü ihlallerinin daha sık öne çıktığı saptanmakta, çocuk işçiliği ve istismarının da yakın bir oranda seyrettiği gözlenmektedir. Bu noktada ebeveynlerin eğitimi, daha sert yasal çerçeveler ve medya etik ilkelerinin uygulanmasına ihtiyaç duyulduğu ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Yazarlar, çalışmanın Etik Kurul Onayı gerektirmediğini beyan eder.

Kaynakça

  1. ABİDİN, C. (2020). Preschool Stars on YouTube: Child Microcelebrities, Commercially Viable Biographies, and Interactions with Technology. L. GREEN, D. HOLLOWAY, K. STEVENSON, T. LEAVER and L. HADDON içinde, Routledge Companion to Digital Media and Children (ss. 226-234). London: Routledge.
  2. AKTAY, M. (2020). İstismar ve İhmalin Çocuk Üzerindeki Etkileri ve Tedavisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 1(2), 169-184.
  3. ARCHER, C. J. ve DELMO, K. (2023, 2 Mayıs). Kidfluencer’ culture is harming kids in several ways–and there’s no meaningful regulation of it. Erişim adresi: https://theconversation.com/kidfluencer-culture-is-harming-kids-in-several-ways-and-theres-no-meaningful-regulation-of-it-204277
  4. ATALAY, G. E. (2019). Sosyal Medya ve Çocuk: “Babishko Family Fun TV” İsimli Youtube Kanalının Eleştirel Bir Analizi. Erciyes İletişim Dergisi Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu Özel Sayısı, 1, 179-202.
  5. BALOĞLU, E. (2023). Instagram Çağının Dijital Ebeveynleri: Sharenting Bağlamında Bir İnceleme. TRT Akademi, 8(19), 766-785.
  6. BAŞTEMUR, Ş., BORUCU, D. H. ve BULUT, S. (2021). Ebeveynlerin çocuklarının fotoğrafını sosyal medyada paylaşmasının (sharenting) psikolojik sonuçları: bir sharenting olgu incelemesi. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health, 28(2), 166-173.
  7. BARNES, R. ve POTTER, A. (2021). Sharenting and Parents’ Digital Literacy: An Agenda for Future Research. Communication Research and Practice, 7(1), 6-20.
  8. BARTH, S. ve DE JONG, M. D. (2017). The Privacy Paradox–Investigating Discrepancies between Expressed Privacy Concerns and Actual Online Behavior–A Systematic Literature Review. Telematics and informatics, 34(7), 1038-1058.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2025

Kabul Tarihi

24 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 36

Kaynak Göster

APA
Baloğlu, E., & Budak, E. (2025). Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(36), 224-238. https://doi.org/10.65083/asbider.1730417
AMA
1.Baloğlu E, Budak E. Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma. ASBİDER. 2025;12(36):224-238. doi:10.65083/asbider.1730417
Chicago
Baloğlu, Enes, ve Emrah Budak. 2025. “Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 12 (36): 224-38. https://doi.org/10.65083/asbider.1730417.
EndNote
Baloğlu E, Budak E (01 Eylül 2025) Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 12 36 224–238.
IEEE
[1]E. Baloğlu ve E. Budak, “Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma”, ASBİDER, c. 12, sy 36, ss. 224–238, Eyl. 2025, doi: 10.65083/asbider.1730417.
ISNAD
Baloğlu, Enes - Budak, Emrah. “Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 12/36 (01 Eylül 2025): 224-238. https://doi.org/10.65083/asbider.1730417.
JAMA
1.Baloğlu E, Budak E. Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma. ASBİDER. 2025;12:224–238.
MLA
Baloğlu, Enes, ve Emrah Budak. “Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 36, Eylül 2025, ss. 224-38, doi:10.65083/asbider.1730417.
Vancouver
1.Enes Baloğlu, Emrah Budak. Dijital Çağda Çocuk İstismarı Olarak Kidfluencıng: Instagram Üzerine Bir Araştırma. ASBİDER. 01 Eylül 2025;12(36):224-38. doi:10.65083/asbider.1730417
Creative Commons License

Akademi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.