KUTADGU BİLİG’DE EĞİTİM VE YÖNETİM ANLAYIŞI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Yönetim süreci, eğitim tarafından şekillendirilen bir süreçtir. Toplumun sağlıklı işleyişi için yönetim ve yöneticinin nitelikleri kadar yönetilen bireylerin özellikleri de hayati öneme sahiptir. İlerlemenin gerektirdiği nitelikler insanlara eğitim yoluyla kazandırılırken, düzenin sürdürülmesi ise yönetimle sağlanır. Dolayısıyla, eğitim ve yönetim kavramları birbirini etkileyen ve iç içe geçmiş iki olgudur. Bu araştırmanın amacı, geleneksel Türk eğitim ve yönetim anlayışından yola çıkarak günümüzdeki eğitim ve yönetim alanlarındaki sorunlara çözüm önerileri sunmaktadır. Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig eserinde insan odaklı bir yaklaşım benimsemiş olup, öncelikle insanın kişilik ve ahlak eğitimini vurgulamıştır. Ardından, yönetimle ilgili eğitimin önemine dikkat çekmiştir. Eserde, akıl ve bilginin önemi vurgulanmış, insanın mutluluğunu sağlayacak yollar önerilmiştir. Eğitim kavramı, öncelikle ahlaki olgunluğa ve sonra da meslek veya göreve uygun davranışlara odaklanmıştır. İnançlar ve değerler doğrultusunda doğru yolda ilerlemenin, erken yaşlardan itibaren doğru ve disiplinli eğitimle mümkün olduğu vurgulanmıştır. Eserde ayrıca, devlet yönetiminin temelleri ve yöneticilerin görevleri ile ilgili sorumluluklar ele alınmıştır. Başarılı ve uzun ömürlü bir devletin, ahlaklı ve becerikli yöneticilere dayandığı ve bu niteliklerin eğitimle kazanılabileceği sonucuna varılmıştır. Yönetme kabiliyetine sahip olmanın yanı sıra eğitimle kendini geliştirmenin yönetim işinin temeli olduğu belirtilmiştir. Araştırmada, doğru ve disiplinli bir eğitim alan insanların, görevlerini başarıyla yerine getirdiklerinde toplumun refahının artacağı ve güçlü bir devletin oluşacağı vurgulanmıştır. Sağlam bir devletin temeli, ahlaklı ve bilgili bireylerden oluşan bir topluma dayanmakta ve bu temelin eğitimle sağlandığı ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Yönetim, Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig.