Öz

Developments such as the modernization of the modern state with the globalization, developments in technology, problems in conflict zones, which threaten world peace, have transformed the international system. Concepts such as global governance, international public opinion, civil society and free market economy have gained importance as the state has gone downsizing and has drawn itself from the economic and social aspects. Along with the new policies of globalization, the new international system has obliged the existence of new international actors. Non-governmental organizations NGOs , one of these new actors, are able to influence decision-making mechanisms with the public support; they carry out international activities for the resolution of international humanitarian and global problems. In this study, first of all, the concept of NGO and the development of the concept in the historical process will be given and then legal arrangements related to NGOs will be given together with the aims and activities of the NGOs. In this framework, the efficacy of the NGOs will be embodied through the example of Amnesty International AI

Anahtar Kelimeler

• NGOs,Amnesty International,International system,civil society,globalization

Uluslararası Sistemde Hükümetdışı Örgütlenmelerin Etkinliği: Uluslararası Af Örgütü Örneği

Öz

Küreselleşme ile birlikte modern devletin değişim sürecine girmesi, teknolojideki gelişmeler, çatışma bölgelerinde yaşanan sorunların dünya barışını tehdit etmesi gibi gelişmeler uluslararası sistemi dönüştürmüştür. Devletin küçülmeye gitmesi, ekonomik ve sosyal alandan kendisini çekmesiyle küresel yönetişim, uluslararası kamuoyu, sivil toplum, serbest piyasa ekonomisi gibi kavramlar önem kazanmıştır. Küreselleşmenin getirdiği yeni politikalarla birlikte yeni uluslararası sistem yeni uluslararası aktörlerin varlığını zorunlu kılmıştır. Bu yeni aktörlerden birisi olan hükümet-dışı örgütlenmeler HDÖ sahip oldukları kamuoyu desteği ile karar alma mekanizmalarını etkileyebilmekte, uluslararası insani ve küresel sorunların çözümü için uluslararası faaliyetler gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada öncelikle HDÖ kavramına ve kavramın tarihsel süreç içerisindeki gelişimine yer verildikten sonra, HDÖ’lerin amaç ve faaliyetleriyle birlikte HDÖ’lerle ilgili hukuksal düzenlemelere değinilecektir. Bu çerçevede HDÖ’lerin etkinliği Uluslararası Af Örgütü UAÖ örneği üzerinden somutlaştırılacaktır

Anahtar Kelimeler

• Hükümet-dışı Örgütlenmeler HDÖ,Uluslararası Af Örgütü,Uluslararası Sistem

Kaynakça

1. ABDULHAKİMOĞULLARI, Erdal ve Umut Kedikli (2006). “Bir Hükümet Dışı Kuruluş Modeli Olarak Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Haklarının Gelişimine Katkısı”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 3-4, 55-80.
2. AKINCI, Abdulvahap (2012). “Modern Ulus Devletlerin Doğuşu”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 34, 61-70.
3. ATEŞ, Davut (2006). “Küreselleşme: Ne Kadar Tek Boyutlu?”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Sayı 7, 25-38.
4. BAKAN, Selahaddin ve Gökhan Tuncel (2012). “Küreselleşmenin Ulus Devlet Üzerindeki Etkisi”, Birey ve Toplum, Cilt 2, Sayı 3, 51-65.
5. BAŞLAR, Kemal (2005). Uluslararası Hukukta Hükümet Dışı Kuruluşlar Vestfalya Sonrası Süreçte Küresel Sivil Toplum, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.
6. BOZKURT, Giray Saynur (2006). “Gürcistan, Ukrayna ve Kırgızistan’da Kadife Devrimler”, Karadeniz Araştırmaları, Sayı 9, 151-167.
7. CİCİOĞLU, Filiz ve Şükrü Cicioğlu (2008). “Dünya Barışında Küresel Aktör: Uluslararası Af Örgütü ve Türkiye Perspektifli Bir Değerlendirme”, (der.) Ali Akdemir et al., V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Küresel Barış, Çanakkale, Aynalı Gazetecilik ve Matbaacılık.
8. ÇALIŞ, Şaban ve Erdem Özlük (2006). “Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları: İhmal Edilmiş Bir Gerçeklik”, (der.) Ali Akdemir et al., III. Uluslararası STK’lar Kongresi STKÖzel Sektör-Devlet Etkileşimi, Çanakkale, Pozitif Matbaacılık, 9-19.

9. ÇİÇEK, Atıl Cem (2008). “Katılımcı Demokrasi ve Siyaset Bağlamında Sivil Toplum Kuruluşları”, (der.) Ali Akdemir et al., V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Küresel Barış, Çanakkale, Aynalı Gazetecilik ve Matbaacılık, 39-43.
10. ÇOBAN, Barış (2008). “Toplumsal Barış, Sivil Toplum Kuruluşları ve İletişim: Barış, Öteki, Önyargı ve Çatışma Üzerine”, (der.) Ali Akdemir et al., V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Küresel Barış, Çanakkale, Aynalı Gazetecilik ve Matbaacılık, 78-85.
11. DEMİRKAYA, Harun ve Meral Çakır Berzah (2006). “Stratejik Yönetim ve Manipülasyon Aracı Olarak Sivil Toplum Kuruluşları”, (der.) Ali Akdemir et al., III. Uluslararası STK’lar Kongresi STK-Özel Sektör-Devlet Etkileşimi, Çanakkale Pozitif Matbaacılık, 59-66.
12. KARAGÜL, Soner (2006). “Küresel Bir Aktör Olarak Sivil Toplum Kuruluşları: Uluslararası Politikadaki Rol ve Etkinlikleri”, (der.) Ali Akdemir et al., III. Uluslararası STK’lar Kongresi STK-Özel Sektör-Devlet Etkileşimi, Çanakkale, Pozitif Matbaacılık, 486-491.
13. NGO Monitor (2015). Amnesty International: Failed Methodology, Corruption, and AntiIsrael Bias http://www.ngomonitor.org/books/amnesty_international_failed_ methodology_corruption_and_anti_israel_bias/ (Erişim Tarihi: 21 Ekim 2016).
14. NOWROT, Karsten (1999). “Legal Consequences of Globalization: The Status of NonGovernmental Organizations Under International Law,” Indiana Journal of Global Legal Studies, Sayı 6, Cilt 2, 579-645.
15. PAZARCI, Hüseyin (2011). Uluslararası Hukuk, Ankara, Turhan Kitapevi.
16. RYFMAN, Philippe (2006). Sivil Toplum Kuruluşları, (çev.) İsmail Yerguz, İstanbul, İletişim Yayıncılık.
17. ŞAHİN, Bican ve Mete Yıldız (2009). “Ulusaşırı Yandaşlık Ağbağları Perspektifinden Türkiye’de Demokratikleşme, İnsan Hakları ve Sivil Toplum Kuruluşları”, Uluslararası İlişkiler, Cilt 6, Sayı 21, 41-65.
18. The Washington Post (2005). American Gulag, http://www.washingtonpost.com/wpdyn/content/article/2005/05/25/AR2005052501838.html?nav=mb (Erişim Tarihi: 21 Ekim 2016).
19. TUNCEL, Gökhan (2014). “Ulus Devletin Dönüşümünde Hükümet Dışı Örgütlerin Etkisi”, Ankara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 28, Sayı 2, 39-54.
20. United, Nations, “List of non-governmental organizations in consultative status with the Economic and Social Council as of 18 September 2008”
21. http://www.un.org/esa/coordination/ngo/pdf/INF_List.pdf (Erişim Tarihi: 2 Kasım 2017). www.amnesty.org.tr/ (Erişim Tarihi: 20 Ekim 2016).
22. www.amnesty.org.tr/nav/29/uao-hakkinda (Erişim Tarihi: 20 Ekim 2016).