MEZUN PİLOTLARIN MESLEKİ BAĞLILIKLARININ EKİP KAYNAK YÖNETİMİ (EKY) BECERİLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Öz

Günümüze kadar vuku bulmuş uçak kazalarındaki soruşturmaların raporlarına bakıldığında, bu kazaların %80’e varan oranda insan faktörü diye adlandırılan insan hatalarından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Havacılık alanında kullanılan ileri teknoloji otomasyon sistemlerine rağmen, kaza nedenlerindeki bu yüksek oran, araştırmaların insan faktörü üzerine yoğunlaşmasına ve sonucunda bu oranın azaltılmasına odaklanmıştır. Bu bağlamda havacılıkta temel hedefi insandan kaynaklanan hataların yönetilmesi ve böylelikle insan faktöründen kaynaklanan kazaların önlenmesini amaçlayan ekip kaynak yönetimi programları dizayn edilmiştir. Bu çalışma uçuş organizasyonlarından yeni mezun olmuş pilotların mesleklerine olan bağlılıklarının uçuş operasyonlarını verimli ve etkin bir biçimde icra etmelerine en büyük katkı sağlayan ekip kaynak yönetimi becerileri üzerine etkilerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana kütlesi Türkiye’de faaliyette bulunan bir havayolu şirketinin uçuş okulundan yeni mezun olan pilotlardan oluşmaktadır. 107 mezun pilottan anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Çalışmada elde edilen analizler sonucunda mesleki bağlılığın alt bileşenlerinden olan duygusal bağlılığın ekip kaynak yönetimi becerileri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu ve böylelikle pilotlarda aranması gereken bir özellik olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yeni mezun pilotların mesleğe karşı duygusal bağlılıklarının yaşa göre farklılık gösterdiği ve mesleklerine olan devam bağlılıklarının medeni duruma göre değiştiği tespit edilmiştir. Mesleki bağlılık ve ekip kaynak yönetiminin eğitim durumuna ve cinsiyete göre ise değişmediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Ekip Kaynak Yönetimi
• Havacılık
• İnsan Faktörü
• Mesleki Bağlılık
• Pilotlar

INVESTIGATION OF THE EFFECT OF PROFESSIONAL COMMITMENT OF GRADUATE PILOTS ON THEIR CREW RESOURCE MANAGEMENT SKILLS

Abstract

When the investigation reports of aircraft accidents that have occurred to date are examined, it has been concluded that up to 80% of these accidents are caused by human errors, called human factors. Despite the advanced technology automation systems used in the field of aviation, this high rate of accident causes has led research to focus on the human factor and, as a result, to reduce this rate. In this context, crew resource management programs have been designed in aviation, whose main goal is to manage human errors and thus prevent accidents caused by human factors. This study was conducted to measure the effects of pilots' commitment to their profession, newly graduated from flight organizations, on their crew resource management skills, which contribute most to their ability to perform flight operations efficiently and effectively. The main population of the research consists of pilots who graduated from the flight school of an airline company operating in Turkey. Data was collected from 107 graduate pilots using the survey technique. As a result of the analysis obtained in the study, it was concluded that affective commitment, one of the subcomponents of professional commitment, has a positive and significant effect on crew resource management skills and thus should be a feature that should be sought in pilots. In addition, it has been determined that the affective commitment of newly graduated pilots to the profession varies according to age and their continuance commitment to their profession varies according to marital status. It has been observed that professional commitment and crew resource management do not vary according to educational level and gender.

Keywords

• Crew Resource Management
• Aviation
• Human Factor
• Pilots
• Professional Commitment

Kaynakça

1. Advisory Circular (2004). Rapor No. AC 120-51E, FAA Publications, U.S.
2. Aranya, N., ve Ferris, K. R. (1984). A reexamination of accountants' organizationalprofessional conflict. Accounting Review, 1–15.
3. Aviation Safety (2021) https://www.skybrary.aero/index.php/ Crew Resource Management (CRM) adresinden 03.01.2023 tarihinde alınmıştır.
4. Dilçe, B., ve Kesen, M. (2024). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Örgütsel Özdeşleşme ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi. Alanya Akademik Bakış, 8(1), 174-194.
5. Balcı, A. (1995). Sosyal Bilimlerde Araştırma. Pagem Atıf Indexi
6. Bayram, L. (2005). Yönetimde yeni bir paradigma: Örgütsel bağlılık. Sayıştay Dergisi, 59, 125–139.
7. Baysal, A. C., ve Paksoy, M. (1999). Mesleğe ve Örgüte Bağlılığın Çok Yönlü İncelenmesinde Meyer-Allen Modeli. İÜ İşletme Fakültesi Dergisi, 28 (1), 7-15.
8. Blau, G. (1985). The measurement and prediction of career commitment. Journal of Occupational Psychology, 58, 277-288.

9. Dan-Cristian, I.O. (2011). Human Factors In Aviation:Crew Managaement, International Conference Of Scientific Paper Afases,Brasov, 367-373.
10. Cooper, G. E., White, M. D. and Lauber, J. K. (1980). Resource Management on the Flightdeck: Proceedings of a NASA/Industry Workshop, (NASA CP-2120), Moffett Field, CA: NASA-Ames Research Center.
11. Crew Resource Management (CRM) - SKYbrary Aviation Safety (2021). https://www.skybrary.aero/index.php/Crew_Resource_Management_ (CRM) adresinden alınmıştır.
12. Fırat, A. L. (2019). Havacılıkta İnsan Faktörü, Ekip Kaynak Yönetimi ve Türk Uçucu Ekiplerin Ekip Kaynak Yönetimi Performansı Açısından Değerlendirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi ,İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ,İstanbul.
13. George, D., ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference. 17.0 Update. Boston: Pearson.
14. Gouldner, A. W. (1957). Cosmopolitans and Locals: Toward an Analysis of Latent Social Roles – I, Administrative Science Quarterly, 2, 281-306.
15. Greenhaus, J. H. (1971). A factorial investigation of career salience. Journal of Vocational Behavior, 1, 104-110.
16. İnan, T. T. (2018). Development of Crew Resource Management Concept in Civil Aviation. Journal of Aviation, 2 (1), 45–55. Kılıç, S. (2016). Cronbach's alpha reliability coefficient. Psychiatry and Behavioral Sciences, 6 (1), 47.
17. Lauber J. K., (1987). Cockpit Resource Management: Background And Overview, “Cockpit resource management training: proceedings of the NASA/MAC workshop” içerisinde, Orlady H. W. & Foushee, H. C., (Ed.), NASA-Ames Research Center, California.
18. Lee, K. [Kibeom], Carswell, J. J., ve Allen, N. J. (2000). A meta-analytic review of occupational commitment: relations with person-and work-related variables. Journal of Applied Psychology, 85 (5), 799.
19. Meyer, J. P., Allen, N. J., ve Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization. Journal of Applied Psychology, 78 (4), 538.
20. Mulyanto, A. I., Erialdy, E., Putra, A. P. G., & Galuh, I. R. J. (2021). Analysis Of Crew Resource Management (CRM) Training And Workload On Aviation Syllabus. EMPIRE, 1(1), 46-56.
21. NTSB (National Transportation Safety Board) Aircraft Accident Report: United Airlines, (1978). Inc., Douglas DC-8-54, N8082U, Portland, Oregon, December 28, (NTSB-AAR79-7), Washington, DC: Author, 1979.
22. Özmen, Ö. T., Özer, P. S., ve Saatçioğlu, Ö. Y. (2005). Akademisyenlerde örgütsel ve mesleki bağlılığın incelenmesine ilişkin bir örnek araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 6(2), 1-14.
23. Reinhart, R. (2007). Basic flight physiology. Pitsburg: McGraw Hill Professional
24. Sabuncuoğlu, E. T. (2007). Eğitim, Örgütsel Bağlılık ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 7(2),613-628.
25. Şekerli, E. (2006). Ekip kaynak yönetimi uygulamaları ve kültürel farklılıklar: Türk pilotlar üzerinde bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
26. Tak, B., ve Aydemir Çiftçioğlu, B. A. (2009). Üç boyutlu mesleki bağlılık ölçeğinin Türkçe'de güvenilirlik ve geçerliliğinin incelenmesine yönelik bir alan araştırması. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 10(1), 35-54.
27. Tavşancıl, E. (2006). Measuring attitudes and data analysis with SPSS. Ankara: Nobel Publishing and Distribution.
28. UK CAA, (2022) An Introduction to Aircraft Maintenance Engineering Human Factors for JAR 66 , West Sussex: CAA Published
29. United States General Accounting Office (1997). Human Factors: FAA's Guidance and Oversight of Pilot Crew Resource Management Training Can be Improved, Report to Congressional Requesters.
30. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2010). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık